Shloka 16
Devanagari script
भण्डासुरस्य संहारं कर्तुं रक्तरथे स्थिताः / या गुप्ताख्याः पूर्वमुक्तास्तासां नामानि मच्छृणु
Transliteration
bhaṇḍāsurasya saṃhāraṃ kartuṃ raktarathe sthitāḥ / yā guptākhyāḥ pūrvamuktāstāsāṃ nāmāni macchṛṇu
Translation
భండాసురుని సంహరించుటకు వారు రక్తరథంపై అధిష్ఠితులయ్యారు; ముందుగా ‘గుప్త’ అని చెప్పబడిన వారి నామాలను నావద్ద వినుము.
Word by Word
भण्डासुरस्यof Bhaṇḍāsura
भण्डासुरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootभण्डासुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
संहारम्destruction
संहारम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसंहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
कर्तुम्to do / to accomplish
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + तुमुन् (कृत्प्रत्यय)
Formतुमुनन्त (infinitive), क्रियार्थक; ‘to do’
रक्त-रथेin/on the red chariot
रक्त-रथे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootरक्त-रथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (रक्तः रथः)
स्थिताःstationed
स्थिताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (कृत्प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचन (agreeing with implied ‘शक्तयः/कलाः’); अर्थः—स्थित (having stood/being stationed)
याःwhich (those who)
याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
गुप्त-आख्याःcalled ‘secret’
गुप्त-आख्याः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootगुप्त-आख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (गुप्ता आख्या यस्याः/‘named secret’)
पूर्व-मुक्ताःpreviously stated
पूर्व-मुक्ताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व-मुक्त (प्रातिपदिक; मुच् धातोः क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (पूर्वं मुक्ताः = previously mentioned)
तासाम्of those
तासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
नामानिnames
नामानि:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), बहुवचन
मत्my
मत्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषार्थे उपपद-रूपम्; ‘मम’ (1st person pronoun, genitive sense)
शृणुhear
शृणु:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद