Adhyaya 18

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने दण्डनाथाश्यामलासेनायात्रा नाम सप्तदशो ऽध्यायः अथ राजनायिका श्रिताज्वलिताङ्कुशा फणिसमानपाशभृत् / कलनिक्वणद्वलयमैक्ष्वं धनुर्दधती प्रदीप्तकुसुमेषुपञ्चका

ఇట్లు శ్రీబ్రహ్మాండ మహాపురాణ ఉత్తరభాగంలో, హయగ్రీవ–అగస్త్య సంభాషణలోని లలితోపాఖ్యానంలో ‘దండనాథా-శ్యామలా-సేనాయాత్ర’ అనే పదిహేడవ అధ్యాయం. అనంతరం రాజనాయిక, జ్వలిత అంకుశాన్ని ఆశ్రయించి, పాము సమానమైన పాశాన్ని ధరించి, మధుర నిక్వణించే వలయాలతో అలంకృతమై, ఇక్షుధనుస్సును ధరించి, ప్రకాశించే కుసుమబాణాల పంచకాన్ని కలిగి ప్రత్యక్షమైంది।

Verse 2

उदयत्सहत्स्रमहसा सहस्रतो ऽप्यतिपाटलं निजवपुः प्रभाझरम् / किरती दिशासु वदनस्य कान्तिभिः सृजतीव चन्द्रमयमभ्रमण्डलम्

ఉదయించే సహస్ర సూర్యుల మహిమకన్నా అధికంగా, ఆమె స్వదేహం అత్యంత అరుణమైన ప్రభా-ప్రవాహంగా వెలిగింది; ముఖకాంతులను దిశలలో చల్లుతూ, చంద్రమయమైన మేఘమండలాన్ని సృష్టిస్తున్నట్లుగా కనిపించింది।

Verse 3

दशयोजनायतिमाता जगत्त्रयीमभिवृण्वता विशदमौक्तिकात्मना / धवलातपत्रवलयेन भासुरा शशिमण्डलस्य सखितामुपेयुषा

దశ యోజనాల విస్తారముగల, విశద మౌక్తికస్వరూపమైన ధవళ ఛత్రవలయం జగత్త్రయాన్ని ఆవరించి ప్రకాశించింది; అది చంద్రమండలంతో సఖ్యతను పొందినట్లుగా కనిపించింది।

Verse 4

अभिवीजिता च मणिकान्तशोभिना विजयादिमुख्यपरिचारिकागणैः / नवचन्द्रिकालहरिकान्तिकन्दलीचतुरेण चामरचतुष्टयेन च

ఆమె మణికాంతి శోభతో మెరిసే విజయాది ప్రధాన పరిచారికాగణములచే, నవచంద్రికవలె శీతల కాంతి కల నాలుగు చామరములచే అభివీజితురాలై సేవింపబడుచుండెను।

Verse 5

शक्त्यैकराज्यपदवीमभिसूचयन्ती साम्राज्यचिह्नशतमण्डितसैन्यदेशा / संगीतवाद्यरचनाभिरथामरीणां संस्तूयमानविभवा विशदप्रकाशा

ఆమె తన శక్తిచే ఏకఛత్ర రాజ్యపదవిని సూచించుచుండెను; సామ్రాజ్యచిహ్న శతములతో అలంకృతమైన సైన్యదేశము ఆమెది; దివ్య అప్సరసల సంగీత-వాద్యరచనలచే ఆమె వైభవము స్తుతింపబడి, ఆమె ప్రకాశము విశదముగా వెలిగెను।

Verse 6

वाचामगोचरमगोचरमेव बुद्धेरीदृक्तया न कलनीयमनन्यतुल्यम्

అది వాక్కులకు అగోచరం, బుద్ధికీ అగోచరమే; ఇలాంటి మహిమలో దానిని కొలవలేము—అది అనన్యసమం।

Verse 7

त्रैलोक्यगर्भपरिपूरितशक्तिचक्रसाम्राज्यसंपदभिमानमभिस्पृशन्ती / आबद्धभक्तिविपुलाञ्जलिशेखराणामारादहंप्रथमिका कृतसेवनानाम्

ఆమె త్రైలోక్యగర్భమును పరిపూర్ణముచేయు శక్తిచక్రసామ్రాజ్యసంపదల గర్వాన్ని స్పృశించుచుండెను; బద్ధభక్తితో విస్తార అంజలిని శిరస్సుపై ధరించిన సేవకులకు సమీపముగా ఆమె ‘అహం-ప్రథమికా’ వలె ప్రధానంగా ప్రకాశించెను।

Verse 8

ब्रह्मेशविष्णुवृषमुख्यसुरोत्तमानां वक्त्राणिवर्षितनुतीनि कटाक्षयन्ती / उद्दीप्तपुष्पशरपञ्चकतः समुत्थैज्योतिर्मयं त्रिभुवनं सहसा दधाना

ఆమె బ్రహ్మ, ఈశ, విష్ణు, వృషముఖ్యాదిశ్రేష్ఠ సురోత్తముల ముఖములనుండి వర్షించు స్తుతులను కటాక్షించుచుండెను; మరియు ఉద్దీప్త పుష్పశర పంచకమునుండి సముత్థమైన తేజస్సుతో సహసా త్రిభువనమును జ్యోతిర్మయముగా ధరించెను।

Verse 9

विद्युत्समद्युतिभिरप्सरसां समूहैर्विक्षिप्यमाणजयमङ्गललाजवर्षा / कामेश्वरीप्रभृतिभिः कमनीयभाभिः संग्रामवेषरचनासुमनोहराभिः

విద్యుత్తులాంటి కాంతితో ఉన్న అప్సరాసమూహాలు జయమంగళ సూచక అక్షతవర్షాన్ని చల్లగా చిమ్ముతుండగా, కామేశ్వరీ మొదలైన వారు మనోహర కాంతితో, యుద్ధవేషాల అలంకరణలో అత్యంత రమణీయంగా కనిపించారు.

Verse 10

दीप्तायुधद्युतितिरस्कृत भास्कराभिर्नित्याभिरङ्घ्रिसविधे समुपाक्यमाना / श्रीचक्रनामतिलकं दशयोजनातितुङ्गध्वजोल्लिखितमेघकदंबमुच्चैः

దీప్త ఆయుధాల కాంతితో సూర్యప్రభను కూడా మసకబార్చే నిత్యాదేవులు పాదసన్నిధిలో చేరి సేవచేస్తుండగా, ‘శ్రీచక్ర’ అనే తిలకం దశయోజనాల ఎత్తైన ధ్వజం తాకిన మేఘసమూహంలా అత్యున్నతంగా ప్రకాశించింది.

Verse 11

तीव्राभिरावणसुशक्तिपरंपरभिर्युक्तं रथं समरकर्मणि चालयन्ती / प्रोद्यत्पिशङ्गरुचिभागमलांशुकेन वीतामनोहररुचिस्समरे व्यभासीत्

తీవ్రమైన, అత్యంత శక్తివంతమైన ఆయుధపరంపరలతో యుక్తమైన రథాన్ని యుద్ధకార్యంలో నడిపిస్తూ, ఉదయించే పసుపు కాంతి భాగమున్న నిర్మల వస్త్రంతో ఆవృతమై, ఆమె సమరంలో మనోహర తేజస్సుతో ప్రకాశించింది.

Verse 12

पञ्चाधिकैर्विशतिनामरत्नैः प्रपञ्चपापप्रशमातिदक्षैः / संस्तूयमाना ललिता मरुद्भिः संग्राममुद्दिश्य समुच्चचाल

ప్రపంచపాపాలను శమింపజేయడంలో అత్యంత దక్షమైన ఇరవై ఐదు నామరత్నాలతో మరుద్గణులు స్తుతించగా, లలితా దేవి యుద్ధాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకొని ముందుకు కదిలింది.

Verse 13

अगस्त्य उवाच वीजिवक्त्र महाबुद्धे पञ्चविंशतिनामभिः / ललितापरमेशान्या देहि कर्णरसायनम्

అగస్త్యుడు పలికెను— ఓ వీజివక్త్రా, మహాబుద్ధిమంతుడా! లలితా పరమేశ్వరీ యొక్క ఇరవై ఐదు నామాలతో నాకు కర్ణరసాయనం—శ్రవణామృతాన్ని—ప్రదానం చేయుము.

Verse 14

हयग्रीव उवाच सिंहासना श्रीललिता महाराज्ञी पराङ्कुशा / चापिनी त्रिपुरा चैव महात्रिपुरसुन्दरी

హయగ్రీవుడు పలికెను— ఆమె సింహాసనాసీన శ్రీలలిత, మహారాజ్ఞీ, పరాంకుశా, ధనుర్ధారిణి, త్రిపురా మరియు మహాత్రిపురసుందరీ।

Verse 15

सुन्दरी चक्रनाथा च साम्राजी चक्रिणी तथा / चक्रेश्वरी महादेवी कामेशी परमेश्वरी

ఆమె సుందరీ, చక్రనాథా, సామ్రాజ్ఞీ, చక్రిణి; చక్రేశ్వరీ, మహాదేవి, కామేశీ మరియు పరమేశ్వరీ।

Verse 16

कामराजप्रिया कामकोटिगा चक्रवर्तिनी / महाविद्या शिवानङ्गवल्लभा सर्वपाटला

ఆమె కామరాజప్రియా, కామకోటిగా, చక్రవర్తిని; మహావిద్య, శివా, అనంగవల్లభా మరియు సర్వపాటలా।

Verse 17

कुलनाथाम्नायनाथा सर्वाम्नायनिवासिनी / शृङ्गारनायिका चेति पञ्चविंशतिनामभिः

ఆమె కులనాథా, ఆమ్నాయనాథా, సర్వ ఆమ్నాయనివాసిని, అలాగే శృంగారనాయికా—ఇలా ఇరవై ఐదు నామాలతో (స్తుతింపబడుతుంది)।

Verse 18

स्तुवन्ति ये महाभागां ललितां परमेश्वरीम् / ते प्राप्नुवन्ति सौभाग्यमष्टौ सिद्धीर्महद्यशः

మహాభాగ్యశాలిని పరమేశ్వరి లలితను స్తుతించువారు సౌభాగ్యాన్ని, అష్టసిద్ధులను మరియు మహద్యశస్సును పొందుతారు।

Verse 19

इत्थं प्रचण्डसंरंभं चालयन्ती महद्बलम् / भण्डासुरं प्रति क्रुद्धा चचाल ललितांबिका

ఇట్లా ఉగ్రోద్గారంతో మహాబలాన్ని కదిలిస్తూ, భండాసురుని పట్ల క్రోధించి లలితాంబిక ముందుకు సాగింది।