Shloka 51
मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः
Manifestation of Madana-Kāmeśvara
Devanagari script
अमङ्गलानि शून्यानि समृद्धार्थानि संत्वतः / एवं विज्ञापिता देवी नारदेनाखिलेश्वरी / स्वस्ववासनिवासाय प्रेषयामास चामरान्
Transliteration
amaṅgalāni śūnyāni samṛddhārthāni saṃtvataḥ / evaṃ vijñāpitā devī nāradenākhileśvarī / svasvavāsanivāsāya preṣayāmāsa cāmarān
Translation
నీ సాన్నిధ్యంలో అమంగళాలు శూన్యమవుతాయి, సమస్త ప్రయోజనాలు సమృద్ధిగా ఉంటాయి. నారదుడు ఇలా వినతిపెట్టగా అఖిలేశ్వరి దేవి చామరులను తమ తమ నివాసాలకు పంపింది.
Word by Word
अमङ्गलानिinauspicious
अमङ्गलानि:
विशेषण (qualifier of implied ‘स्थानानि/गृहाणि’)
TypeAdjective
Rootअ + मङ्गल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); नञ्-समासार्थक (negative prefix)
शून्यानिempty
शून्यानि:
विशेषण
TypeAdjective
Rootशून्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N), प्रथमा (1st), बहुवचन (Plural)
समृद्धार्थानिfilled with prosperity/wealth
समृद्धार्थानि:
विशेषण
TypeAdjective
Rootसमृद्ध + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (कर्मधारय-प्रायः) ‘समृद्धाः अर्थाः यस्मिन्’; नपुंसकलिङ्ग (N), प्रथमा (1st), बहुवचन (Plural)
सन्तुlet them be
सन्तु:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive sense), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (Plural)
वतःindeed/so (as a formula)
वतः:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवत् (अव्यय)
Formअव्यय; उपपद/निपात (particle, often emphatic/quotative; here with सन्तु as blessing formula)
एवम्thus
एवम्:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
विज्ञापिताhaving been informed/entreated
विज्ञापिता:
कर्म (Karma; predicate participle of देवी)
TypeVerb
Rootवि + ज्ञा (धातु) + णिच्? (causative sense) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त) from √ज्ञा with vi-; स्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st), एकवचन (Singular); कर्मणि—‘having been informed/requested’
देवीthe Goddess
देवी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
नारदेनby Nārada
नारदेन:
करण (Karana/Agent-instrument; ‘by Narada’)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
अखिलेश्वरीsovereign of all
अखिलेश्वरी:
सम्बोधन/विशेषण (epithet of देवी)
TypeNoun
Rootअखिल + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुष) ‘अखिलस्य ईश्वरी’; स्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st), एकवचन (Singular); उपाधि/विशेषण-रूपेण
स्वस्ववास-निवासायfor (their) own dwelling-places
स्वस्ववास-निवासाय:
सम्प्रदान (Sampradana/Dative purpose)
TypeNoun
Rootस्व + स्व + वास + निवास (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष-श्रृंखला) ‘स्वस्य स्वस्य वासः’ इति; पुंलिङ्ग (M), चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन (Singular)
प्रेषयामासshe sent/dispatched
प्रेषयामास:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootप्र + इष् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (Singular)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अमरान्the immortals (gods)
अमरान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)