Shloka 23
मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः
Manifestation of Madana-Kāmeśvara
Devanagari script
साम्राज्यसूचकं छत्रं ददौ लक्ष्मीपतिः स्वयम् / गङ्गा च यमुना ताभ्यां चामरे चन्द्रभास्वरे
Transliteration
sāmrājyasūcakaṃ chatraṃ dadau lakṣmīpatiḥ svayam / gaṅgā ca yamunā tābhyāṃ cāmare candrabhāsvare
Translation
స్వయంగా లక్ష్మీపతి సామ్రాజ్యసూచకమైన ఛత్రాన్ని ఇచ్చెను; గంగా యమునలు వారికి చంద్రప్రభతో మెరసే చామరాలను ప్రసాదించిరి.
Word by Word
साम्राज्यसूचकम्indicating sovereignty
साम्राज्यसूचकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसाम्राज्य + सूचक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (साम्राज्यस्य सूचकः) विशेषणम् (छत्रम्)
छत्रम्umbrella/parasol
छत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootछत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ददौgave
ददौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
लक्ष्मीपतिःLord of Lakṣmī (Viṣṇu)
लक्ष्मीपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लक्ष्म्याः पतिः)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Visheshana (विशेषण/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मनः-प्रयोगे (emphatic)
गङ्गाGaṅgā
गङ्गा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यमुनाYamunā
यमुना:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयमुना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ताभ्याम्to those two
ताभ्याम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (सर्वनाम), चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), द्विवचन
चामरेtwo fly-whisks
चामरे:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचामर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन
चन्द्रभास्वरेmoon-bright
चन्द्रभास्वरे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचन्द्र + भास्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन; कर्मधारयः (चन्द्र इव भास्वरे) विशेषणम् (चामरे)