Shloka 10
मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः
Manifestation of Madana-Kāmeśvara
Devanagari script
त्वामेव हि सृजस्यादौ त्वमेव ह्यवसि क्षणात् / भजस्व पुरुषं कञ्चिल्लोकानुग्रहकाम्यया
Transliteration
tvāmeva hi sṛjasyādau tvameva hyavasi kṣaṇāt / bhajasva puruṣaṃ kañcillokānugrahakāmyayā
Translation
నీవే ఆదిలో సృష్టించుచున్నావు, నీవే క్షణములోనే పరిరక్షించుచున్నావు; లోకానుగ్రహకాంక్షతో ఏదో ఒక పురుషుని ఆశ్రయించుము।
Word by Word
त्वाम्you (object)
त्वाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
हिfor/indeed
हि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/causal particle), अव्यय
सृजसिyou create
सृजसि:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular)
आदौin the beginning
आदौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (used adverbially: 'in the beginning')
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
अवसिyou protect
अवसि:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootअव् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular)
क्षणात्in a moment/from a moment
क्षणात्:
अपादान (Apādāna/Ablative-source)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन (Singular)
भजस्वworship/choose/serve
भजस्व:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), आत्मनेपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular)
पुरुषम्a man/person
पुरुषम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
कञ्चित्some (one)
कञ्चित्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअनिश्चित-विशेषण (indefinite pronoun/adjective), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'कञ्चित्' = 'some'
लोक-अनुग्रह-काम्ययाwith the desire to favor the worlds
लोक-अनुग्रह-काम्यया:
करण/हेतु (Karaṇa/Instrument; also purpose)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + अनुग्रह (प्रातिपदिक) + काम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; समासः: षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative) 'लोकानाम् अनुग्रहस्य काम्या' = 'desiring the favor of the worlds'