Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Lalitopākhyāna: Devagaṇa-samāgamaḥ and Śrīnagaryāḥ Nirmāṇam

Assembly of Devas; Construction and Splendor of the Divine City

तं कुमारमथालिङ्ग्य ब्रह्मा लोकपितामहः / चक्रे कामेश्वरं नाम्ना कमनीयवपुर्धरम्

taṃ kumāramathāliṅgya brahmā lokapitāmahaḥ / cakre kāmeśvaraṃ nāmnā kamanīyavapurdharam

అప్పుడు లోకపితామహుడైన బ్రహ్మ ఆ కుమారుని ఆలింగనం చేసి, మనోహర వపుధారిని ‘కామేశ్వరుడు’ అనే నామంతో నియమించాడు।

tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (Accusative 2nd), Ekavacana; pronoun
kumāramthe youth/boy
kumāram:
Karma (कर्म) (apposition to tam)
TypeNoun
Rootkumāra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
athathen
atha:
Sambandha/Anvaya marker (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormAvyaya; discourse particle
āliṅgyahaving embraced
āliṅgya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootā-√liṅg (धातु) + lyap (कृत्)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्), 'having embraced'
brahmāBrahmā
brahmā:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
loka-pitāmahaḥthe grandsire of the worlds
loka-pitāmahaḥ:
Kartā (कर्ता) (apposition to brahmā)
TypeNoun
Rootloka + pitāmaha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; tatpuruṣa: lokānāṃ pitāmahaḥ
cakremade/appointed
cakre:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
FormLiṭ (Perfect/परोक्ष), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; ātmanepada
kāmeśvaramKāmeśvara
kāmeśvaram:
Karma (कर्म) (object-complement/name given)
TypeNoun
Rootkāma + īśvara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; tatpuruṣa: kāmasya īśvaraḥ
nāmnāby the name
nāmnā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
FormNapुṃsaka (Neuter), Tṛtīyā (Instrumental), Ekavacana; 'by the name'
kamanīya-vapuḥ-dharambearing a charming body
kamanīya-vapuḥ-dharam:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of kāmeśvaram
TypeAdjective
Rootkamanīya + vapuḥ + dhara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; tatpuruṣa: kamanīyaṃ vapuḥ dharati iti