Shloka 51
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
यदि तुष्टा जगद्धात्री तस्यैव विजयो भवेत् / इमां मायामयीं त्यक्त्वा मन्त्रिभिः सहितो भवान् / गत्वा हैमवतं शैलं परेषां विघ्नमाचर
Transliteration
yadi tuṣṭā jagaddhātrī tasyaiva vijayo bhavet / imāṃ māyāmayīṃ tyaktvā mantribhiḥ sahito bhavān / gatvā haimavataṃ śailaṃ pareṣāṃ vighnamācara
Translation
జగద్ధాత్రి దేవి తృప్తి చెందితే ఆమెకే విజయం కలుగుతుంది. కాబట్టి ఈ మాయామయ స్థితిని విడిచి, మంత్రులతో కలిసి హైమవత శైలానికి వెళ్లి శత్రువులకు విఘ్నం కలిగించు.
Word by Word
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formसम्बन्ध-अव्यय; शर्तार्थक (conditional particle)
तुष्टाpleased
तुष्टा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
जगत्of the world
जगत्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन (समास-पूर्वपद)
धात्रीthe sustainer (of the world)
धात्री:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधात्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: जगतः धात्री
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
विजयःvictory
विजयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवेत्would be/may occur
भवेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इमाम्this
इमाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (मायामयीम्-विशेष्य)
मायाillusion
माया:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समास-पूर्वपद
मयीम्made of illusion
मयीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमय (प्रातिपदिक; ‘consisting of’)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तद्धितान्त-विशेषण; तत्पुरुष: मायामयी (मायया मयी)
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootत्यज् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive)
मन्त्रिभिःwith ministers
मन्त्रिभिः:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), बहुवचन
सहितःaccompanied
सहितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक; √सह् से निष्पन्न)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (भवान्-विशेष्य)
भवान्you (sir)
भवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; आदरार्थक सर्वनाम
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive)
हैमवतम्Haimavata (Himalayan)
हैमवतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootहैमवत (प्रातिपदिक; हिमवत्-सम्बन्धी)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (शैलम्-विशेष्य)
शैलम्mountain
शैलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
परेषाम्of the enemies/others
परेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
विघ्नम्obstacle
विघ्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आचरpractice/bring about
आचर:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआचर् (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद