Shloka 8
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
आदिराजो नमस्कार्यः पृथुर्वैन्यः प्रतापवान् / योधैरपि च संग्रामे प्राप्तुकामैर्जयं युधि
Transliteration
ādirājo namaskāryaḥ pṛthurvainyaḥ pratāpavān / yodhairapi ca saṃgrāme prāptukāmairjayaṃ yudhi
Translation
ఆదిరాజుడైన ప్రతాపవంతుడు పృథు వైన్యుడు నమస్కార్యుడు; యుద్ధంలో జయం పొందదలచిన యోధులచేత కూడా వందనీయుడు।
Word by Word
आदिराजःthe first king
आदिराजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदि-राज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारय—‘आदिः (प्रथमः) राजा’
नमस्कार्यःworthy of salutation
नमस्कार्यः:
Visheshya (विशेष्य/subject complement)
TypeAdjective
Rootनमस्कार्य (प्रातिपदिक; √नम् धातु)
Formकृदन्त (भाव्य/ण्यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पृथुःPṛthu
पृथुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वैन्यःson of Vena
वैन्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गोत्र/पितृव्युत्पन्न विशेषण—‘वेनेन सम्बन्धी/वेनस्य पुत्रः’
प्रतापवान्mighty
प्रतापवान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रतापवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त—‘प्रतापयुक्तः’
योधैःby warriors
योधैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षाबोधक अव्यय (also/even)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
संग्रामेin battle
संग्रामे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
प्राप्तुकामैःdesiring to obtain
प्राप्तुकामैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राप्तु-काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः तत्पुरुष—‘प्राप्तुम् (तुमुन्-अन्त) कामः येषाम्’; ‘प्राप्तुमिच्छन्तः’
जयम्victory
जयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
युधिin combat
युधि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुध् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘युद्धे’