Shloka 46
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
कन्यामेकां कृशाश्वाय तेभ्यो ऽपत्यं बभूव ह / अन्तरं चाक्षुषस्याथ मनोः षष्ठं तु गीयते
Transliteration
kanyāmekāṃ kṛśāśvāya tebhyo 'patyaṃ babhūva ha / antaraṃ cākṣuṣasyātha manoḥ ṣaṣṭhaṃ tu gīyate
Translation
కృశాశ్వునికి ఒక కన్యను ఇచ్చారు; వారివలన సంతానం జన్మించింది. చాక్షుష మన్వంతరం తరువాత మనువు యొక్క ఆరవ మన్వంతరం అని కీర్తించబడుతుంది.
Word by Word
कन्याम्a maiden/daughter
कन्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
एकाम्one
एकाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier)
कृशाश्वायto Kṛśāśva
कृशाश्वाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकृशाश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
तेभ्यःfrom them
तेभ्यः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सामान्य), पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), बहुवचन
अपत्यम्offspring
अपत्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअपत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
बभूवwas born/arose
बभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
हindeed
ह:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle), पदपूरण/अनुस्मारक
अन्तरम्interval/period
अन्तरम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
आक्षुषस्यof Ākṣuṣa (Manu)
आक्षुषस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootआक्षुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formक्रम/अनन्तर-बोधक अव्यय (then/now)
मनोःof Manu
मनोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
षष्ठम्the sixth
षष्ठम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण (ordinal)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेष-बोधक निपात (but/indeed)
गीयतेis sung/said
गीयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान/present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)