Shloka 51
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
तपोयज्ञफलानां च विक्रेतारो द्विजोत्तमाः / यतयश्च भविष्यन्ति बहवो ऽस्मिन्कलौ युगे
Transliteration
tapoyajñaphalānāṃ ca vikretāro dvijottamāḥ / yatayaśca bhaviṣyanti bahavo 'sminkalau yuge
Translation
ఈ కలియుగంలో అనేక యతులు ఉంటారు; శ్రేష్ఠ ద్విజులు తపస్సు, యజ్ఞఫలాలను అమ్ముకునే వారైపోతారు।
Word by Word
tapas-yajña-phalānāmof the fruits of austerities and sacrifices
tapas-yajña-phalānām:
Sambandha (सम्बन्धः/Genitive)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक) + yajña (प्रातिपदिक) + phala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समास-श्रृङ्खला (तत्पुरुष): tapas-yajña (कर्मधारय/तत्पुरुष ‘तपोयज्ञ’) + phala (‘फल’) → ‘तपोयज्ञफल’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
vikretāraḥsellers
vikretāraḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvikretṛ (प्रातिपदिक; vi-√krī (धातु) + तृच्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तृवाचक-तृन्त
dvija-uttamāḥthe best of the twice-born
dvija-uttamāḥ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारय: ‘उत्तमा द्विजाः’
yatayaḥascetics
yatayaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
bhaviṣyantiwill be/will become
bhaviṣyanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलृट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
bahavaḥmany
bahavaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
asminin this
asmin:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम
kalauin Kali (age)
kalau:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkali (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
yugein the age
yuge:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन