Shloka 123
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
ख्यातानीह विजानीध्वं कल्पं कल्पेन चैव ह / अनागतेषु तद्वच्च तर्कः कार्यो विजानता
Transliteration
khyātānīha vijānīdhvaṃ kalpaṃ kalpena caiva ha / anāgateṣu tadvacca tarkaḥ kāryo vijānatā
Translation
ఇక్కడ ప్రసిద్ధమైనదాన్ని తెలుసుకోండి—కల్పాన్ని కల్పంతోనే పోల్చి గ్రహించండి. రాబోయే కాలాల్లో కూడా జ్ఞాని అదే విధంగా తర్కబద్ధంగా విచారించాలి.
Word by Word
khyātāniknown (things)
khyātāni:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootkhyāta (कृदन्त; √khyā प्रख्याने)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) — past passive participle used adjectivally
ihahere
iha:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक अव्यय (locative adverb)
vijānīdhvamknow/understand (you all)
vijānīdhvam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√jñā (धातु) + vi-
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद
kalpama kalpa (aeon)
kalpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkalpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
kalpenaby (another) kalpa
kalpena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootkalpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
haindeed (particle)
ha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
Formअव्यय; स्मरण/निपात (expletive particle)
anāgateṣuin the future (times)
anāgateṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootanāgata (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन; विशेषण
tadvatlikewise/like that
tadvat:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottadvat (अव्यय/तद्धित)
Formअव्यय; तुल्यवाचक (adverb: ‘like that’)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
tarkaḥreasoning/inference
tarkaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottarka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
kāryaḥto be done/should be made
kāryaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkārya (कृदन्त; √kṛ करणे)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेयविशेषण; भविष्यत्कर्तव्यता-अर्थक (gerundive/तव्यत्-भाव)
vijānataby the knower/by one who understands
vijānata:
Kartr̥ (कर्ता-सम्बन्धी; agent-instrumental)
TypeNoun
Rootvijānant (कृदन्त; √jñā प्रज्ञाने + vi-)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ) — ‘by one who knows’