Shloka 111
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
एवं युगो युगस्येह संतानस्तु परस्परम् / वर्त्तते ह्यव्यवच्छेदाद्यावन्मन्वन्तरक्षयः
Transliteration
evaṃ yugo yugasyeha saṃtānastu parasparam / varttate hyavyavacchedādyāvanmanvantarakṣayaḥ
Translation
ఇలా ఇక్కడ యుగము యుగమునకు పరంపరగా కొనసాగును; అవిచ్ఛేదముగా ఈ ప్రవాహము మన్వంతరక్షయము వరకు నడుచును।
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: 'thus')
युगःa yuga
युगः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; रूपेण पुंवत् प्रयोगः (neuter stem used as nominative singular)
युगस्यof (another) yuga
युगस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
इहhere
इह:
Deshadhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb)
संतानःcontinuity/lineage
संतानः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंतान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअन्वय-अव्यय (particle)
परस्परम्mutually/in succession
परस्परम्:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: 'mutually/one after another')
वर्ततेcontinues/exists
वर्तते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Reason particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चयार्थक-अव्यय (particle: 'indeed/for')
अव्यवच्छेदात्from non-interruption
अव्यवच्छेदात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootअ + व्यवच्छेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ पञ्चमी (ablative of cause): 'due to non-interruption'
यावत्until/as long as
यावत्:
Avadhi (अवधि)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअवधि-निर्देशक-अव्यय (limit: 'as long as/until')
मन्वन्तरक्षयःthe end of the manvantara
मन्वन्तरक्षयः:
Avadhi (अवधि)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर + क्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; 'the end of the manvantara' (as limit point)