Shloka 9
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
मधुमाधवौ रसौ ज्ञेयौ शुचिशुक्रौ च शुष्मिणौ / नभाश्चैव नभस्यश्च जीवावेतापुदात्दृतौ
Transliteration
madhumādhavau rasau jñeyau śuciśukrau ca śuṣmiṇau / nabhāścaiva nabhasyaśca jīvāvetāpudātdṛtau
Translation
మధు, మాధవ అనే రెండు రసస్వరూపాలు తెలుసుకోవలసినవి; శుచి, శుక్ర అనే రెండు తేజస్సుతో కూడినవి; అలాగే నభా, నభస్య—ఈ రెండూ ‘జీవ’గా, అపుదాత్-దృతగా చెప్పబడినవి.
Word by Word
मधुMadhu (month/season)
मधु:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; मास-नाम (name of a month/seasonal period)
माधवौMādhava (month/season)
माधवौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमाधव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; मास-नाम
रसौthe two ‘Rasa’ (named pair)
रसौ:
Apposition (समानाधिकरण/Equative)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; समानाधिकरण (appositional)
ज्ञेयौare to be known (as)
ज्ञेयौ:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + यत् (कृदन्त)
Formकर्तव्य/विधेयार्थक कृदन्त (gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
शुचिŚuci (month)
शुचि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; मास-नाम
शुक्रौŚukra (month)
शुक्रौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; मास-नाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
शुष्मिणौvigorous/strong (named pair)
शुष्मिणौ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुष्मिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; समानाधिकरण-विशेषण
नभाःNabhā (month)
नभाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनभस्/नभा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; मास-नाम (Nabhā/Nabhas)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphatic/only)
नभस्यःNabhasya (month)
नभस्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनभस्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; मास-नाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
जीवौthe two ‘Jīva’ (named pair)
जीवौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootजीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; युग्म-नाम (pair-name)
एतौthese two
एतौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; निर्देश (demonstrative)
अपुदात्Apudāt (epithet/name)
अपुदात्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअपुदात् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषण (textual reading uncertain; likely a proper epithet)
दृतौthe two ‘Dṛta’ (named pair)
दृतौ:
Apposition (समानाधिकरण/Equative)
TypeNoun
Rootदृत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; युग्म-नाम (pair-name)