Shloka 128
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
आवेक्षमाणः सततं बिभर्ति जगदंशुभिः / तिथीनां पर्वसंधीनां पूर्णिमादर्शयोरपि
Transliteration
āvekṣamāṇaḥ satataṃ bibharti jagadaṃśubhiḥ / tithīnāṃ parvasaṃdhīnāṃ pūrṇimādarśayorapi
Translation
ఆయన నిరంతరం దృష్టి సారించి తన కిరణాలతో జగత్తును ధరిస్తాడు; తిథులు, పర్వసంధులు, పౌర్ణమి మరియు అమావాస్యలను కూడా నియమిస్తాడు.
Word by Word
āvekṣamāṇaḥobserving, looking upon
āvekṣamāṇaḥ:
Karta (कर्ता) / Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootā-√īkṣ (धातु) + शानच् (कृत्)
Formवर्तमानकाले शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त (present participle, parasmaipada sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
satatamconstantly
satatam:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsatata (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
bibhartibears/sustains
bibharti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhṛ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
jagatthe world
jagat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
aṃśubhiḥwith rays
aṃśubhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootaṃśu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
tithīnāmof lunar days
tithīnām:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottithi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
parva-saṃdhīnāmof the junctions of festivals/fortnights
parva-saṃdhīnām:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootparvan (प्रातिपदिक) + saṃdhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (parvaṇām saṃdhayaḥ)
pūrṇimā-darśayoḥof the full-moon and new-moon days
pūrṇimā-darśayoḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpūrṇimā (प्रातिपदिक) + darśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन; द्वन्द्व (pūrṇimā ca darśaś ca)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-अव्यय (also/even)