Shloka 199
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
पिबन्तो मधु माध्वीकं सुधाभक्षानुमिश्रितम् / क्रियामयाः समुदिता दिवि देवगणा इव
Transliteration
pibanto madhu mādhvīkaṃ sudhābhakṣānumiśritam / kriyāmayāḥ samuditā divi devagaṇā iva
Translation
వారు మధు, మాధ్వీక రసాన్ని పానంచేసేవారు, అది సుధాభక్షణంతో మిళితమైనట్లుగా; వారు క్రియాశీలులై, ఆకాశంలో దేవగణాల వలె ప్రకాశించారు.
Word by Word
पिबन्तःdrinking
पिबन्तः:
कर्तृसम्बन्ध (Predicate participle of subject)
TypeVerb
Root√पा (धातु) (शतृ/वर्तमान कृदन्त प्रातिपदिक 'पिबन्त')
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘drinking’ (simultaneous action)
मधुhoney
मधु:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (or प्रथमा/द्वितीया समानरूप); कर्मपद
माध्वीकम्mead, honey-wine
माध्वीकम्:
कर्म (Karma; appositional to मधु)
TypeNoun
Rootमाध्वीक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
सुधाभक्षानुमिश्रितम्mixed with nectar-like food (ambrosial fare)
सुधाभक्षानुमिश्रितम्:
विशेषण (to कर्म)
TypeAdjective
Rootसुधा-भक्ष-अनुमिश्रित (प्रातिपदिक; कृदन्त from धातु √मिश्र्/√मिश् with अनु- उपसर्ग)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषण (to माध्वीकम्/मधु)
क्रियामयाःfull of activity/ritual action
क्रियामयाः:
विशेषण (to कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रिया-मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
समुदिताःassembled
समुदिताः:
विधेय-विशेषण (predicate adjective of subject)
TypeAdjective
Rootसम्-उद्-√इ (धातु) (क्त कृदन्त प्रातिपदिक 'समुदित')
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त), ‘assembled/arisen’
दिविin heaven
दिवि:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
देवगणाःhosts of gods
देवगणाः:
कर्ता (Karta/Subject; implied comparison)
TypeNoun
Rootदेव-गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
इवlike, as if
इव:
सम्बन्ध/उपमा (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)