Shloka 153
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
भूमिराक्षसका ह्येते मन्दाः परुपविक्रमाः / चरन्त्यदृष्टपूर्वास्तु नानाकारा ह्यनेकशः
Transliteration
bhūmirākṣasakā hyete mandāḥ parupavikramāḥ / carantyadṛṣṭapūrvāstu nānākārā hyanekaśaḥ
Translation
ఇవే భూమిరాక్షసులు; బుద్ధిలో మందులు గాని, పరాక్రమంలో కఠినులు. ఇంతకు ముందు చూడని విధంగా, అనేక ఆకారాలతో, అనేక రీతులుగా సంచరిస్తారు.
Word by Word
bhūmi-rākṣasakāḥearth-demons (terrestrial rākṣasas)
bhūmi-rākṣasakāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक) + rākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूमेः राक्षसकाः = earth-demons)
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; emphasis/causal nuance
etethese
ete:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
mandāḥdull/weak
mandāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/attribute)
TypeAdjective
Rootmanda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying ete/bhūmirākṣasakāḥ)
paru-pa-vikramāḥof little valor
paru-pa-vikramāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/attribute)
TypeAdjective
Rootparu (प्रातिपदिक) + pa (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + vikrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (परु/अल्पः + विक्रमः = of small prowess)
carantithey roam
caranti:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootcar (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
adṛṣṭa-pūrvāḥnever seen before
adṛṣṭa-pūrvāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/attribute)
TypeAdjective
Roota-dṛṣṭa (कृदन्त; √dṛś धातु, क्त) + pūrva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; नञ्-तत्पुरुषः (पूर्वं न दृष्टाः = never seen before)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle), contrast/emphasis
nānā-ākārāḥof various forms
nānā-ākārāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/attribute)
TypeAdjective
Rootnānā (अव्यय) + ākāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (नानाविधाः आकाराः यस्य)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle)
anekaśaḥin many ways/variously
anekaśaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootanekaśas (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)