Shloka 147
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
केशिनी दुहिता चैव नीला या श्रुद्रराक्षसी / आलंबेयेन जनिता नैकाः सुरसिकेन हि
Transliteration
keśinī duhitā caiva nīlā yā śrudrarākṣasī / ālaṃbeyena janitā naikāḥ surasikena hi
Translation
కేశినికి ‘నీల’ అనే కుమార్తె కూడా ఉంది; ఆమె భయంకర రాక్షసి. అలాగే ఆలంబేయుని ద్వారా, ఇంకా సురసికుని ద్వారా కూడా, అనేక సంతానం జన్మించింది।
Word by Word
केशिनीKeśinī
केशिनी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकेशिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दुहिताdaughter
दुहिता:
समानााधिकरण (Apposition to Karta)
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; केशिनी इत्यस्य समानााधिकरण (apposition)
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed, just
एव:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
नीलाblue/dark
नीला:
विशेषण (Adjectival to Karta)
TypeAdjective
Rootनील (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण of केशिनी/दुहिता
याwho
या:
कर्ता (Karta/Subject; relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun) referring to केशिनी
श्रुद्र-राक्षसीa (śrudra-) rākṣasī (female demon)
श्रुद्र-राक्षसी:
समानााधिकरण (Apposition to Karta)
TypeNoun
Rootश्रुद्र (प्रातिपदिक; पाठभेद/uncertain) + राक्षसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: 'श्रुद्रा (or rudra-like) राक्षसी'—epithet in apposition to या/केशिनी
आलंबेयेनby Ālaṃbeya
आलंबेयेन:
कर्तृ (Agent; in passive construction)
TypeNoun
Rootआलंबेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्तृ/करण (agent/instrument) with जनिता
जनिताःborn/produced
जनिताः:
विशेषण (Adjectival to Karta)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) → जनित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त, विशेषण of नैकाः (many were born/produced)
नैकाःmany
नैकाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootन + एक (प्रातिपदिक) → नैक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संख्याविशेषण (quantifier) meaning 'many' (lit. not one)
सुरसिकेनby Surasika
सुरसिकेन:
कर्तृ (Agent; in passive construction)
TypeNoun
Rootसुरसिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्तृ/करण (agent) with (elliptic) जनिताः
हिindeed
हि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis