Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 138
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
यासां च यः प्रजासर्गो येन चोत्पादिता गणाः / आलंबा उत्कचोत्कृष्टा निरृता कपिला शिवा
Transliteration
yāsāṃ ca yaḥ prajāsargo yena cotpāditā gaṇāḥ / ālaṃbā utkacotkṛṣṭā nirṛtā kapilā śivā
Translation
యాసాంవల్ల ప్రజాసృష్టి జరిగింది, యేనిచే గణములు ఉత్పన్నమయ్యాయో—ఆలంబా, ఉత్కచా, ఉత్కృష్టా, నిరృతా, కపిలా, శివా అని ప్రసిద్ధులు।
Word by Word
यासाम्of whom
यासाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural), स्त्रीलिङ्ग (Feminine) — relative pronoun ‘of whom’
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यःwhich (that)
यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine) — relative pronoun ‘who/which’
प्रजा-सर्गःcreation of creatures
प्रजा-सर्गः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक) + सर्ग (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (Genitive determinative) ‘प्रजानां सर्गः’; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन, पुल्लिङ्ग
येनby whom
येन:
करण (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (M/N) — relative pronoun ‘by whom/whereby’
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
उत्पादिताःwere produced
उत्पादिताः:
कर्म (Karma/Object; passive subject)
TypeVerb
Rootउत्-√पद्/√पाद् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), प्रथमा (Nominative), बहुवचन, पुल्लिङ्ग — ‘having been produced/created’
गणाःgroups/hosts
गणाः:
कर्ता (Karta; passive subject)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन, पुल्लिङ्ग
आलम्बाःĀlaṃbā
आलम्बाः:
विशेष्य (Appositional/Name)
TypeNoun
Rootआलम्बा (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग — proper name (one of the sisters)
उत्कच-उत्कृष्टाःUtkacā and Utkṛṣṭā
उत्कच-उत्कृष्टाः:
विशेष्य (Appositional/Name)
TypeNoun
Rootउत्कच (प्रातिपदिक) + उत्कृष्ट (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व (copulative) listing two names; प्रथमा, बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग — ‘Utka-ca and Utkṛṣṭā’
निरृताःNirṛtā
निरृताः:
विशेष्य (Appositional/Name)
TypeNoun
Rootनिरृता (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग — proper name
कपिलाःKapilā
कपिलाः:
विशेष्य (Appositional/Name)
TypeNoun
Rootकपिला (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग — proper name
शिवाःŚivā
शिवाः:
विशेष्य (Appositional/Name)
TypeNoun
Rootशिवा (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग — proper name