Shloka 116
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
गन्धर्वाप्सरसां मध्ये नयित्वा स न्यवर्त्तत / तां च दृष्ट्वा समुत्पत्तिं यक्षस्याप्सरसां गणाः
Transliteration
gandharvāpsarasāṃ madhye nayitvā sa nyavarttata / tāṃ ca dṛṣṭvā samutpattiṃ yakṣasyāpsarasāṃ gaṇāḥ
Translation
అతడు ఆమెను గంధర్వులు, అప్సరసుల మధ్యకు తీసుకెళ్లి తిరిగి వచ్చాడు. ఆ యక్షుని జన్మను చూసి అప్సరసుల గణం ఆశ్చర్యపోయింది.
Word by Word
गन्धर्व-अप्सरसाम्of gandharvas and apsarases
गन्धर्व-अप्सरसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक) + अप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (अप्सरसाम्-अनुसार), षष्ठी, बहुवचन; द्वन्द्वसमासः ‘of gandharvas and apsarases’
मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
नयित्वाhaving led
नयित्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√नी (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) ‘having led’
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
न्यवर्त्ततreturned
न्यवर्त्तत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग नि- ‘returned/turned back’
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) ‘having seen’
समुत्पत्तिम्origin/birth
समुत्पत्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमुत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यक्षस्यof the yakṣa
यक्षस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अप्सरसाम्of the apsarases
अप्सरसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
गणाःgroups
गणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन