Adhyaya 17

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे दानप्रशंसा नाम षोडशो ऽध्यायः // १६// बृहस्पतिरुवाच अत ऊर्द्ध्वं प्रवक्ष्यामि श्राद्धकर्मणि पूजितम् / काम्यं नैमित्तिकाजस्रं श्राद्धकर्मणि नित्यशः

ఇట్లు శ్రీబ్రహ్మాండ మహాపురాణంలో వాయుప్రోక్త మధ్యభాగ తృతీయ ఉపోద్ధాతపాదంలోని శ్రాద్ధకల్పంలో ‘దానప్రశంసా’ అనే పదహారవ అధ్యాయం. బృహస్పతి పలికెను—ఇకపై శ్రాద్ధకర్మలో పూజ్యమైన, కామ్య, నైమిత్తిక మరియు నిరంతరం ఆచరించదగిన శ్రాద్ధకర్మ యొక్క నిత్య విధానాన్ని నేను వివరిస్తాను।

Verse 2

पुत्रदारनिमित्ताः स्युरष्टकास्तिस्न एव तु / कृष्णपक्षे वरिष्ठा हि पूर्वाखण्डलदेवता

పుత్రుడు, భార్య నిమిత్తంగా చెప్పబడిన మూడు అష్టకలే ఇవి; కృష్ణపక్షంలో అవి శ్రేష్ఠమని, వాటి దేవత పూర్వాఖండలుడని చెప్పబడింది.

Verse 3

प्राजापत्या द्वितीया स्यात्तृतीया वैश्वदेविका / आद्यापूपैः सदाकार्या मांसैरन्या सदा भवेत्

రెండవ అష్టక ప్రాజాపత్యమని, మూడవది వైశ్వదేవికమని; మొదటిది ఎల్లప్పుడూ అపూపాలతో చేయవలెను, మరొకటి ఎల్లప్పుడూ మాంసంతో చేయబడును.

Verse 4

शाकैः कार्या तृतीया स्यादेवं द्रव्यगतो विधिः / अत्रापीष्टं पितॄणां वै नित्यमेव विधीयते

మూడవ అష్టకను శాకములతో చేయవలెను—ఇది ద్రవ్యానుసార విధి; ఇక్కడ కూడా పితృదేవతలకు నిత్యమే ఇష్టమైన కర్మ విధించబడింది.

Verse 5

या चाप्यन्या चतुर्थी स्यात्तां च कुर्याद्विशेषतः / आसु श्राद्धं बुधः कुर्वन्सर्वस्वेनापि नित्यशः

మరియు ఇంకొక నాలుగవ అష్టక ఉన్నదో, దానిని విశేషంగా చేయవలెను; ఈ తిథులలో బుద్ధిమంతుడు నిత్యంగా శ్రాద్ధం చేయాలి, అవసరమైతే సర్వస్వముతో కూడాను.

Verse 6

क्षिप्रमाप्नोति हि श्रेयः परत्रेह च मोदते / पितरः पर्वकालेषु तिथिकालेषु देवताः

అతడు శీఘ్రమే శ్రేయస్సును పొందుతాడు, ఇహలోకములోను పరలోకములోను ఆనందిస్తాడు; పర్వకాలములలో, తిథికాలములలో పితరులే దేవతలు.

Verse 7

सर्वेषु पुरुषा यान्ति निपातमिव धेनवः / मासांते प्रतिगच्छेयुरष्टकासु ह्यपूजिताः

అందరు పురుషులు ఆవులు పడిపోవునట్లు పతనమునకు పోవుదురు; మాసాంతమున అష్టకలలో పూజ చేయనివారు తిరిగి దుఃఖమునకు చేరుదురు।

Verse 8

मोघास्तस्य भवन्त्याशाः परत्रेह च सर्वशः / पूजकानां समुत्कर्षो नास्तिकानामधोगतिः

అతని ఆశలు ఇహలోకమునూ పరలోకమునూ సర్వథా వ్యర్థమగును; పూజకులకు ఉత్కర్షము, నాస్తికులకు అధోగతి కలుగును।

Verse 9

देवास्तु दायिनो यान्ति तिर्यग्गच्छन्त्यदायिनः / पुष्टिं प्रजां स्मृतिं मेधां पुत्रानैश्वर्यमेव च

దానం చేయువారు దేవగతిని పొందుదురు; దానం చేయనివారు తిర్యగ్యోనికి పోవుదురు; (దాన-పూజలతో) పుష్టి, సంతానం, స్మృతి, మేధ, పుత్రులు, ఐశ్వర్యము లభించును।

Verse 10

कुर्वाणः पूजनं चासु सर्वं पूर्णं समश्नुते / प्रतिपद्धनलाभाय लब्धं चास्य न नश्यति

ఈ (అష్టకల)లో పూజ చేయువాడు సమస్తమును సంపూర్ణంగా అనుభవించును; నిత్య ధనలాభార్థం పొందినది అతనికి నశించదు।

Verse 11

द्वितीयायां तु यः कुर्याद्द्विपदाधिंपतिर् भवेत् / वरार्थिनां तृतीया तु शत्रुघ्नी पापनाशिनी

ద్వితీయ తిథిన యెవడు (పూజ) చేయునో వాడు ద్విపదుల అధిపతియగును; వరమును కోరువారికి తృతీయ శత్రుఘ్నీ, పాపనాశినీ.

Verse 12

चतुर्थ्यां तु प्रकुर्वाणः शत्रुच्छिद्राणि पश्यति / पञ्चम्यां चापिकुर्वाणः प्राप्नोति महतीं श्रियम्

చతుర్థీనాడు శ్రాద్ధం చేయువాడు శత్రువుల లోపాలను గమనించగలడు. పంచమీనాడు చేయువాడు మహత్తరమైన శ్రీ-సంపదను పొందును.

Verse 13

षष्ठ्यां श्राद्धानि कुर्वाणः संपूज्यः स्यात्प्रयत्नतः / कुरुते यस्तु सप्तम्यां श्राद्धानि सततं नरः

షష్ఠీనాడు శ్రాద్ధాలు చేయువాడు యత్నపూర్వకంగా పూజ్యుడగును. మరియు ఏ మనిషి సప్తమీనాడు నిత్యం శ్రాద్ధాలు చేయునో.

Verse 14

महीशत्वमवाप्नोति गणानां चाधिपो भवेत् / संपूर्णामृद्धिमाप्नोति यो ऽष्टम्यां कुरुते नरः

అష్టమీనాడు చేయువాడు రాజ్యాధికారాన్ని పొందును, గణములకూ అధిపతిగా నిలుచును. అతడు సంపూర్ణ సమృద్ధిని పొందును.

Verse 15

श्राद्धं नवम्यां कर्त्तव्यमैश्वर्यं स्त्रीश्च काङ्क्षता / कुर्वन्दशम्यां तु नरो ब्राह्मीं श्रियमवाप्नुयात्

ఐశ్వర్యం మరియు స్త్రీ-సౌభాగ్యాన్ని కోరువాడు నవమీనాడు శ్రాద్ధం చేయవలెను. దశమీనాడు చేయువాడు బ్రాహ్మీ శ్రీని పొందును.

Verse 16

वेदांश्चैवाप्नुयात्सर्वान्विप्राणां समतां व्रजेत् / एकादश्यां परं दानमैश्वर्य सततं तथा

అతడు సమస్త వేదాలను పొందును, విప్రుల సమానస్థితిని చేరును. ఏకాదశీనాడు పరమ దానఫలం మరియు నిరంతర ఐశ్వర్యం కలుగును.

Verse 17

द्वादश्यां जयलाभं च राज्यमायुर्वसूनि च / प्रजावृद्धिं पशून्मेधां स्वातन्त्र्यं पुष्टिमुत्तमाम्

ద్వాదశీనాడు శ్రాద్ధం చేయుటవలన జయలాభం, రాజ్యం, ఆయుష్షు, ధనం లభించును; సంతానవృద్ధి, పశుసంపద, మేధ, స్వాతంత్ర్యం, ఉత్తమ పుష్టి కలుగును।

Verse 18

दीर्घमायुरथैश्वर्यं कुर्वाणस्तु त्रयोदशीम् / युवानश्च गृहे यस्य मृतास्तेभ्यः प्रदापयेत्

త్రయోదశీనాడు శ్రాద్ధం చేయువాడు దీర్ఘాయుష్షు, ఐశ్వర్యం పొందును; ఎవరి ఇంట యువస్థితిలో మరణించినవారు ఉన్నారో, వారి నిమిత్తం దానం చేయించవలెను।

Verse 19

शस्त्रेण वा हता ये च तेषां दद्याच्चतुर्दशीम् / अमावास्यां प्रयत्नेन श्राद्धं कुर्यात्सदा शुचिः

శస్త్రంతో హతులైనవారికి చతుర్దశీనాడు శ్రాద్ధం ఇవ్వవలెను; అమావాస్యనాడు శుచిగా ఉండి, యత్నపూర్వకంగా శ్రాద్ధం చేయవలెను।

Verse 20

सर्वकामानवाप्नोति स्वर्गं चानन्तमश्नुते / तथाविषमजातानां यमलानां च सर्वशः

అతడు సమస్త కోరికలను పొందును, అనంత స్వర్గాన్ని అనుభవించును; అలాగే విషమజన్ములైనవారికీ, యమలులకూ (జంటలకు) సర్వ విధములా ఇది ఫలప్రదము।

Verse 21

श्राद्धं दद्यादमावास्यां सर्वकामानवाप्नुयात् / मघासु कुर्वञ्छ्राद्धानि सर्वकामानवाप्नुयात्

అమావాస్యనాడు శ్రాద్ధం ఇచ్చినచో సమస్త కోరికలు నెరవేరును; మఘా నక్షత్రంలో శ్రాద్ధాలు చేయుటవలన కూడా సమస్త కోరికలు లభించును।

Verse 22

प्रत्यक्षमर्चितास्तेन भवन्ति पितरस्तदा / पितृदवा मघा यस्मात्तस्मात्तास्वक्षयं स्मृतम्

అప్పుడు ఆయనచేత పితృదేవతలు ప్రత్యక్షంగా ఆరాధింపబడుతారు. మఘా ‘పితృదవా’గా ప్రసిద్ధి గనుక, అందులో చేసిన శ్రాద్ధం అక్షయఫలదాయకమని స్మృతిలో చెప్పబడింది.