Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 14
Bhū-maṇḍala as a Lotus: Jambūdvīpa, Ilāvṛta, and the Meru System
Mountains, Rivers, Lakes, and Brahmapurī
ह्रदाश्चत्वार: पयोमध्विक्षुरसमृष्टजला यदुपस्पर्शिन उपदेवगणा योगैश्वर्याणि स्वाभाविकानि भरतर्षभ धारयन्ति ॥ १३ ॥ देवोद्यानानि च भवन्ति चत्वारि नन्दनं चैत्ररथं वैभ्राजकं सर्वतोभद्रमिति ॥ १४ ॥
hradāś catvāraḥ payo-madhv-ikṣurasa-mṛṣṭa-jalā yad-upasparśina upadeva-gaṇā yogaiśvaryāṇi svābhāvikāni bharatarṣabha dhārayanti; devodyānāni ca bhavanti catvāri nandanaṁ caitrarathaṁ vaibhrājakaṁ sarvatobhadram iti.
ఓ భరతశ్రేష్ఠ మహారాజ పరిష్కితా! ఈ నాలుగు పర్వతాల మధ్య నాలుగు మహా హ్రదాలు ఉన్నాయి—పాలు, తేనె, చెరకు రసం, మరియు స్వచ్ఛ జల రుచులతో. వీటిని స్పర్శించడంతో సిద్ధ, చారణ, గంధర్వాది ఉపదేవగణాలు సహజ యోగైశ్వర్యాలను పొందుతారు. అక్కడ నందన, చైత్రరథ, వైభ్రాజక, సర్వతోభద్ర అనే నాలుగు దివ్య ఉద్యానాలు కూడా ఉన్నాయి.
FAQs
In this verse, Śukadeva explains that by merely touching certain divine lakes, minor celestial beings naturally obtain and sustain yogic perfections—showing siddhis can arise from higher, subtle environments, not only from personal austerity.
He is mapping the sacred geography of Jambūdvīpa and illustrating the extraordinary conditions of higher realms, where even contact with sanctified places can bestow yogic opulences.
It highlights the power of sāttvika association and sacred contact—seeking holy places, saintly company, and devotional practices that elevate consciousness beyond ordinary material influence.