Shloka 13
Mārkaṇḍeya’s Request to See Māyā and the Vision of the Cosmic Deluge
अन्तर्बहिश्चाद्भिरतिद्युभि: खरै: शतह्रदाभिरुपतापितं जगत् । चतुर्विधं वीक्ष्य सहात्मना मुनि- र्जलाप्लुतां क्ष्मां विमना: समत्रसत् ॥ १३ ॥
antar bahiś cādbhir ati-dyubhiḥ kharaiḥ śatahradābhir upatāpitaṁ jagat catur-vidhaṁ vīkṣya sahātmanā munir jalāplutāṁ kṣmāṁ vimanāḥ samatrasat
ముని తనతో సహా సమస్త జగత్తు జీవులను లోపల బయట కఠిన గాలులు, ఆకాశాన్ని మించెత్తే అలలు, మెరుపులు మరియు ఉగ్ర జలప్రవాహాలతో బాధపడుతున్నట్లు చూశాడు. భూమి అంతా నీటమునిగినదని చూసి అతడు కలతచెంది భయపడ్డాడు.
Here the word catur-vidham refers to the four sources of birth for conditioned souls: embryos, eggs, seeds and perspiration.
FAQs
This verse describes the world being afflicted by extreme heat and violent rains, culminating in the earth becoming flooded—an explicit Bhagavatam portrayal of pralaya meant to reveal the temporary nature of the material world.
In the narrative of Canto 12, Chapter 9, Śukadeva explains Mārkaṇḍeya’s vision of dissolution to show how even a great sage, witnessing the overwhelming power of time and nature, feels distress—highlighting the need for shelter in the Supreme.
Reflecting on impermanence reduces anxiety-driven attachment and strengthens spiritual priorities—encouraging steadiness, humility, and devotion rather than dependence on unstable material conditions.