Shloka 2
Mārkaṇḍeya Ṛṣi Tested by Indra and Blessed by Nara-Nārāyaṇa
आहुश्चिरायुषमृषिं मृकण्डतनयं जना: । य: कल्पान्ते ह्युर्वरितो येन ग्रस्तमिदं जगत् ॥ २ ॥ स वा अस्मत्कुलोत्पन्न: कल्पेऽस्मिन् भार्गवर्षभ: । नैवाधुनापि भूतानां सम्प्लव: कोऽपि जायते ॥ ३ ॥ एक एवार्णवे भ्राम्यन् ददर्श पुरुषं किल । वटपत्रपुटे तोकं शयानं त्वेकमद्भुतम् ॥ ४ ॥ एष न: संशयो भूयान् सूत कौतूहलं यत: । तं नश्छिन्धि महायोगिन् पुराणेष्वपि सम्मत: ॥ ५ ॥
āhuś cirāyuṣam ṛṣiṁ mṛkaṇḍu-tanayaṁ janāḥ yaḥ kalpānte hy urvarito yena grastam idaṁ jagat
ప్రామాణికులు చెబుతారు—మృకండుముని కుమారుడైన మార్కండేయ ఋషి అత్యంత దీర్ఘాయుష్మంతుడు; కల్పాంతంలో ప్రళయపు మహాప్లావంలో సమస్త జగత్తు లీనమైనప్పుడు ఆయన ఒక్కడే మిగిలాడు. కానీ అదే భార్గవశ్రేష్ఠుడు మార్కండేయుడు ఈ ప్రస్తుత కల్పంలో మా వంశంలోనే జన్మించాడు; ఇంకా ఈ కల్పంలో సమస్తప్రళయం ఏదీ మేము చూడలేదు. మరియూ ప్రసిద్ధమే—ప్రళయ మహాసముద్రంలో అసహాయంగా తేలియాడుతూ ఆయన భయంకర జలాల్లో వటపత్రపు మడతలో ఒంటరిగా శయనించిన ఒక అద్భుత శిశు-పురుషుని దర్శించాడు. ఓ సూతా! ఇదే మా గొప్ప సందేహం, కౌతూహలం. ఓ మహాయోగీ, పురాణాలలో కూడా ప్రమాణంగా అంగీకరింపబడినవాడా, దయచేసి మా మోహాన్ని తొలగించుము।
Lord Brahmā’s day, consisting of his 12 hours, lasts 4 billion 320 million years, and his night is of the same duration. Apparently Mārkaṇḍeya lived throughout one such day and night and in the following day of Brahmā continued living as the same Mārkaṇḍeya. It seems that when annihilation occurred during Brahmā’s night, the sage wandered throughout the fearful waters of destruction and saw within those waters an extraordinary personality lying on a banyan leaf. All of these mysteries concerning Mārkaṇḍeya will be clarified by Sūta Gosvāmī at the request of the great sages.