Home›Srimad Bhagavatam›Dvadasha Skandha›Adhyaya 12›Shloka 55
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 55

Bhāgavata-Māhātmya and the Complete Summary of the Śrīmad-Bhāgavatam

Devanagari script

अविस्मृति: कृष्णपदारविन्दयो: क्षिणोत्यभद्राणि च शं तनोति । सत्त्वस्य शुद्धिं परमात्मभक्तिं ज्ञानं च विज्ञानविरागयुक्तम् ॥ ५५ ॥

Transliteration

avismṛtiḥ kṛṣṇa-padāravindayoḥ kṣiṇoty abhadrāṇi ca śaṁ tanoti sattvasya śuddhiṁ paramātma-bhaktiṁ jñānaṁ ca vijñāna-virāga-yuktam

Translation

శ్రీకృష్ణుని పాదారవిందాల అవిస్మృతి సమస్త అశుభాలను క్షీణింపజేసి పరమ మంగళాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. అది హృదయాన్ని శుద్ధి చేసి పరమాత్మభక్తిని, అలాగే అనుభూతి మరియు వైరాగ్యంతో కూడిన జ్ఞానాన్ని ప్రసాదిస్తుంది।

Synonyms
अविस्मृतिःnon-forgetfulness (constant remembrance)
अविस्मृतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअविस्मृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा-विभक्ति (Nom. 1), एकवचन (sg.)
कृष्णof Krishna
कृष्ण:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी-एकवचन (Gen. sg.) (समासाङ्ग)
पदof (the) feet
पद:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), षष्ठी-बहुवचन (Gen. pl.) (समासाङ्ग)
अरविन्दयोःin/on the two lotuses
अरविन्दयोः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअरविन्द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), सप्तमी/षष्ठी-द्विवचन (Loc./Gen. du.)
कृष्णपदारविन्दयोःin the two lotus-feet of Krishna
कृष्णपदारविन्दयोः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक) + अरविन्द (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष-समासः; समस्तपदम् नपुंसकलिङ्ग (n.), सप्तमी/षष्ठी-द्विवचन (Loc./Gen. du.)
क्षिणोतिdestroys
क्षिणोति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षि (धातु)
Formलट्-लकार (Pres.), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन (sg.)
अभद्राणिinauspicious things/evils
अभद्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-विभक्ति (Acc. 2), बहुवचन (pl.)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
शम्auspiciousness, peace
शम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशम् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-एकवचन (Acc. sg.); ‘कल्याण/शान्ति’ अर्थे
तनोतिspreads, bestows
तनोति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतन् (धातु)
Formलट्-लकार (Pres.), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन (sg.)
सत्त्वस्यof the mind/being (sattva)
सत्त्वस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), षष्ठी-एकवचन (Gen. sg.)
शुद्धिम्purity
शुद्धिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया-एकवचन (Acc. sg.)
परमात्मof the Supreme Self
परमात्म:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपरमात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी-एकवचन (Gen. sg.) (समासाङ्ग)
भक्तिम्devotion
भक्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया-एकवचन (Acc. sg.)
परमात्मभक्तिम्devotion to the Supreme Self
परमात्मभक्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरमात्मन् (प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष-समासः; स्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया-एकवचन (Acc. sg.)
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-एकवचन (Acc. sg.)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
विज्ञानrealized knowledge
विज्ञान:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.) (समासाङ्ग)
विरागdetachment
विराग:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविराग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.) (समासाङ्ग)
युक्तम्endowed (with)
युक्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त; युज् धातु)
Formभूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-एकवचन (Acc. sg.); ‘युक्त’ = endowed/connected
विज्ञानविरागयुक्तम्accompanied by realized knowledge and detachment
विज्ञानविरागयुक्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविज्ञान (प्रातिपदिक) + विराग (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त; युज् धातु)
Formतत्पुरुष-समासः (विज्ञान-विरागाभ्यां युक्तम्); नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-एकवचन (Acc. sg.), ‘ज्ञानम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
Characters & Entities
K
Kṛṣṇa

FAQs

This verse says that steady, unforgetful remembrance of Kṛṣṇa’s lotus feet destroys inauspiciousness, spreads peace, purifies the heart, and awakens devotion along with realized knowledge and detachment.

As Parīkṣit prepared to leave the world, Śukadeva summarized the essence of Bhāgavatam practice: bhakti expressed as constant remembrance of Kṛṣṇa, which grants purification and liberation even in the final days of life.

Keep Kṛṣṇa at the center through regular nāma-japa/kīrtana, brief daily reading, and intentionally recalling His lotus feet during work and stress—this steadily reduces negativity and grows clarity, devotion, and detachment.

←Previous Verse
Next Verse→