Shloka 23
Gopī-gīta in Separation: The Flute’s Call and Vraja’s Ecstatic Response
वत्सलो व्रजगवां यदगध्रो वन्द्यमानचरण: पथि वृद्धै: । कृत्स्नगोधनमुपोह्य दिनान्ते गीतवेणुरनुगेडितकीर्ति: ॥ २२ ॥ उत्सवं श्रमरुचापि दृशीना- मुन्नयन् खुररजश्छुरितस्रक् । दित्सयैति सुहृदासिष एष देवकीजठरभूरुडुराज: ॥ २३ ॥
vatsalo vraja-gavāṁ yad aga-dhro vandyamāna-caraṇaḥ pathi vṛddhaiḥ kṛtsna-go-dhanam upohya dinānte gīta-veṇur anugeḍita-kīrtiḥ
వ్రజ గోవులపై అపార వాత్సల్యంతో శ్రీకృష్ణుడు గోవర్ధనధరుడయ్యాడు. దినాంతంలో తన సమస్త గోధనాన్ని సమీకరించి తిరిగివస్తూ వంశీగీతం వాయిస్తాడు; మార్గంలో వృద్ధులు, దేవగణాలు ఆయన కమలపాదాలను వందిస్తారు, వెంట వచ్చే గోపబాలులు ఆయన కీర్తిని పాడుతారు. గోవుల ఖురాల ధూళితో ఆయన మాల ధూసరమవుతుంది; శ్రమతో మెరసిన ఆయన సౌందర్యం చూపులకు ఉత్సవమవుతుంది. స్నేహితుల కోరికలు తీర్చాలని తపనతో, యశోదా గర్భజ చంద్రునివలె ఆయన ప్రకాశిస్తాడు।
According to the ācāryas, at this point the gopīs climbed into the watchtowers of Vṛndāvana’s houses so they could see Kṛṣṇa as soon as possible when He returned home. Mother Yaśodā was very anxious for her son to come back, and therefore she had the tallest of the beautiful young gopīs climb up to see when He would arrive. It is implied here that Kṛṣṇa was somewhat delayed on the way home because His lotus feet were being worshiped by great demigods along the path.
FAQs
This verse praises Kṛṣṇa as vatsala—tenderly affectionate—who personally leads the entire herd home, showing divine love through simple service as Gopāla.
The gopīs describe that even village elders recognize His extraordinary divinity and purity, so they honor Him naturally when He passes by.
Serve dependents with steadiness and care—like Kṛṣṇa guiding the herd—making devotion tangible through responsibility, gentleness, and daily duty.