Shloka 24

Ambikā-vana Śiva-pūjā; Nanda Saved from the Serpent; Śaṅkhacūḍa Slain

Devanagari script

गोप्यस्तद्गीतमाकर्ण्य मूर्च्छिता नाविदन्नृप । स्रंसद्दुकूलमात्मानं स्रस्तकेशस्रजं तत: ॥ २४ ॥

Transliteration

gopyas tad-gītam ākarṇya mūrcchitā nāvidan nṛpa sraṁsad-dukūlam ātmānaṁ srasta-keśa-srajaṁ tataḥ

Translation

ఓ రాజా, ఆ గీతాన్ని విని గోపికలు మూర్ఛితులయ్యారు; తమను తాము మరిచి, వారి సన్నని వస్త్రాలు సడలిపోతున్నాయని, జుట్టు మరియు మాలలు చెదిరిపోతున్నాయని గమనించలేదు।

Synonyms

• गोप्यः: the gopīs
• गोप्यः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: गोपी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• तत्: that
• तत्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of गीतम्)

• गीतम्: song
• गीतम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: गीत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आकर्ण्य: having heard
• आकर्ण्य: पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: आ + कर्ण् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal), ‘having heard’

• मूर्च्छिताः: fainting, swooning
• मूर्च्छिताः: विशेषण (Qualifier of कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मूर्च्छित (प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of गोप्यः)

• न: not
• न: सम्बन्ध (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• अविदन्: they knew/recognized
• अविदन्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• नृप: O king
• नृप: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• स्रंसत्: slipping down, falling
• स्रंसत्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्रंस् (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of दुकूलम्)

• दुकूलम्: silken garment
• दुकूलम्: कर्म (Karma/Object complement)
• Type: Noun
• Root: दुकूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आत्मानम्: themselves
• आत्मानम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• स्रस्तकेशस्रजम्: with loosened hair and garland
• स्रस्तकेशस्रजम्: विशेषण (Qualifier of आत्मानम्)
• Type: Adjective
• Root: स्रस्त + केश + स्रज् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘यस्य केशाः स्रस्ताः स्रक् च स्रस्ता’ (with loosened hair and garland)

• ततः: thereafter, then
• ततः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: thereafter/from that)

Characters & Entities

• gopīs
• Parīkṣit Mahārāja

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about the gopīs’ ecstatic symptoms when hearing Kṛṣṇa’s song?

This verse says that on hearing Kṛṣṇa’s song, the gopīs became so overwhelmed that they fainted and lost bodily awareness—shown by loosened garments, hair, and garlands.

Why does Śukadeva Gosvāmī address Parīkṣit Mahārāja as ‘O King’ in this verse?

Śukadeva is narrating Kṛṣṇa’s Vṛndāvana pastimes to King Parīkṣit; the address ‘O King’ marks the direct teacher–listener relationship and keeps the narration anchored to Parīkṣit’s inquiry.

Practical application: what does this verse teach about devotion in modern life?

It highlights the power of divine sound and remembrance: sincere hearing (śravaṇam) of Kṛṣṇa’s names and pastimes can deeply transform the heart, loosening attachment to mere bodily identity and drawing one toward loving absorption.