Adhyaya 4

Verse 1

मैत्रेय उवाच एतावदुक्त्वा विरराम शङ्कर: पत्‍न्यङ्गनाशं ह्युभयत्र चिन्तयन् । सुहृद्दिद‍ृक्षु: परिशङ्किता भवान् निष्क्रामती निर्विशती द्विधास सा ॥ १ ॥

మైత్రేయుడు అన్నాడు—ఇంత చెప్పి శంకరుడు మౌనమయ్యాడు, భార్య సతీకి రెండు వైపులా కలిగే పరిణామాన్ని ఆలోచిస్తూ. సతీ తండ్రి ఇంటి బంధువులను చూడాలని తహతహలాడింది, కానీ భవుని హెచ్చరికకు భయపడింది; అందువల్ల ఆమె మనస్సు దోలుతూ గదిలోనికి బయటకు అలా ఇటూ అటూ తిరిగింది.

Verse 2

सुहृद्दिद‍ृक्षाप्रतिघातदुर्मना: स्‍नेहाद्रुदत्यश्रुकलातिविह्वला । भवं भवान्यप्रतिपूरुषं रुषा प्रधक्ष्यतीवैक्षत जातवेपथु: ॥ २ ॥

స్వజనులను చూడాలనే కోరిక అడ్డుపడటంతో సతీ మనసు దిగులుపడింది; స్నేహంతో ఆమె ఏడ్చి, కన్నీళ్లతో అత్యంత వ్యాకులమైంది. వణుకుతూ, ఆమె తన అపూర్వ భర్త భవుని (శివుని) కోపంతో అలా చూసింది—చూపుతోనే దహించబోతున్నట్లుగా.

Verse 3

ततो विनि:श्वस्य सती विहाय तं शोकेन रोषेण च दूयता हृदा । पित्रोरगात्स्त्रैणविमूढधीर्गृहान् प्रेम्णात्मनो योऽर्धमदात्सतां प्रिय: ॥ ३ ॥

అప్పుడు సతి గాఢంగా నిట్టూర్చి, శోకమూ రోషమూ హృదయాన్ని దహింపజేస్తుండగా, ప్రేమవశంగా తనకు అర్ధదేహం ఇచ్చిన సత్ప్రియుడైన శంకరుని విడిచి తండ్రి ఇంటికి వెళ్లింది; స్త్రీభావముచేత మోహితమైన బుద్ధి కారణంగా ఇది అల్పబుద్ధి చర్య అయింది।

Verse 4

तामन्वगच्छन् द्रुतविक्रमां सतीम् एकां त्रिनेत्रानुचरा: सहस्रश: । सपार्षदयक्षा मणिमन्मदादय: पुरोवृषेन्द्रास्तरसा गतव्यथा: ॥ ४ ॥

సతి ఒంటరిగా వేగంగా వెళ్లడం చూసి, త్రినేత్రుడైన శివుని వేలాది అనుచరులు—మణిమానుడు, మదుడు మొదలైనవారు—యక్షులు, పార్షదులతో కలిసి, ముందుగా నంది వృషభాన్ని ఉంచి, త్వరగా ఆమెను అనుసరించారు।

Verse 5

तां सारिकाकन्दुकदर्पणाम्बुज श्वेतातपत्रव्यजनस्रगादिभि: । गीतायनैर्दुन्दुभिशङ्खवेणुभि- र्वृषेन्द्रमारोप्य विटङ्किता ययु: ॥ ५ ॥

వారు సతిని వృషభపు వెనుకపై కూర్చోబెట్టి, ఆమెకు ప్రియమైన పక్షి, బంతి, దర్పణం, కమలం, తెల్లని ఛత్రం, చామరాలు, పుష్పమాలలు మొదలైన ఉపచారాలతో అలంకరించారు. గాయకబృందం, డప్పులు, శంఖాలు, వేనువుల నాదాలతో ఆ శోభాయాత్ర రాజసిక పరేడ్‌లా వైభవంగా సాగింది।

Verse 6

आब्रह्मघोषोर्जितयज्ञवैशसं विप्रर्षिजुष्टं विबुधैश्च सर्वश: । मृद्दार्वय:काञ्चनदर्भचर्मभि- र्निसृष्टभाण्डं यजनं समाविशत् ॥ ६ ॥

ఆమె తండ్రి ఇంటికి చేరి, బ్రహ్మఘోషంగా వేదమంత్రోచ్చారణం మార్మోగుతున్న యజ్ఞశాలలో ప్రవేశించింది. అక్కడ బ్రాహ్మణులు, ఋషులు, దేవతలు అన్నివైపులా సమవేతులై ఉన్నారు; మట్టి, చెక్క, రాయి/లోహం, బంగారం, దర్భ, చర్మంతో చేసిన పాత్రలు మరియు యజ్ఞానికి అవసరమైన పశువులు మొదలైనవి కూడా ఉన్నాయి।

Verse 7

तामागतां तत्र न कश्चनाद्रियद् विमानितां यज्ञकृतो भयाज्जन: । ऋते स्वसृर्वै जननीं च सादरा: प्रेमाश्रुकण्ठ्य: परिषस्वजुर्मुदा ॥ ७ ॥

సతి తన అనుచరులతో యజ్ఞశాలలోకి వచ్చినప్పుడు, దక్షుని భయంతో అక్కడున్న యజ్ఞకర్తలలో ఎవ్వరూ ఆమెను గౌరవంగా స్వాగతించలేదు. ఆమె తల్లి మరియు అక్కచెల్లెళ్లు మాత్రమే సాదరంగా ముందుకు వచ్చారు; ప్రేమాశ్రువులతో గొంతు నిండగా, ఆనందంతో ఆమెను ఆలింగనం చేసి మధురంగా మాట్లాడారు।

Verse 8

सौदर्यसम्प्रश्नसमर्थवार्तया मात्रा च मातृष्वसृभिश्च सादरम् । दत्तां सपर्यां वरमासनं च सा नादत्त पित्राप्रतिनन्दिता सती ॥ ८ ॥

తల్లి, అక్కచెల్లెళ్లు, మేనత్తలు సాదరంగా కుశలప్రశ్న చేసి ఆసనం, బహుమతులు ఇచ్చినా; తండ్రి దక్షుడు ఆమెను స్వాగతించక కుశలం అడగకపోవడంతో సతి ఏ మాటకూ ప్రతివచనం చెప్పలేదు, ఏదీ స్వీకరించలేదు।

Verse 9

अरुद्रभागं तमवेक्ष्य चाध्वरं पित्रा च देवे कृतहेलनं विभौ । अनाद‍ृता यज्ञसदस्यधीश्वरी चुकोप लोकानिव धक्ष्यती रुषा ॥ ९ ॥

యజ్ఞశాలలో సతి రుద్రభాగం లేకపోవడం చూచింది; తండ్రి దక్షుడు విభువైన దేవుడు శివుని అవమానించినదీ గ్రహించింది; పైగా తనను కూడా గౌరవించలేదు. అప్పుడు యజ్ఞసభాధీశ్వరి సతి మహా కోపంతో తండ్రిని చూపులతోనే దహించబోతున్నట్లుగా చూచింది।

Verse 10

जगर्ह सामर्षविपन्नया गिरा शिवद्विषं धूमपथश्रमस्मयम् । स्वतेजसा भूतगणान्समुत्थितान् निगृह्य देवी जगतोऽभिश‍ृण्वत: ॥ १० ॥

కోపం, దుఃఖంతో ఉక్కిరిబిక్కిరైన సతి కఠిన వాక్యాలతో శివద్వేషి, ధూమమార్గ శ్రమపై గర్వించే దక్షుణ్ని గర్హించింది. శివుని భూతగణాలు దక్షుణ్ని హానిచేయడానికి లేచినా, దేవి తన తేజస్సుతో వారిని ఆపి, అందరి సమక్షంలో తండ్రిని ప్రత్యేకంగా నిందించింది।

Verse 11

देव्युवाच न यस्य लोकेऽस्त्यतिशायन: प्रिय- स्तथाप्रियो देहभृतां प्रियात्मन: । तस्मिन्समस्तात्मनि मुक्तवैरके ऋते भवन्तं कतम: प्रतीपयेत् ॥ ११ ॥

దేవి పలికింది—దేహధారులందరిలో శివునికంటే అధికంగా ప్రియుడు ఎవ్వరూ లేరు; ఆయనకు ప్రత్యర్థి లేదు. ఎవ్వరూ ఆయనకు అత్యంత ప్రియులు కాదు, ఎవ్వరూ శత్రువులు కాదు; ఆయన సమస్తాత్మ, వైరం లేని వాడు. అటువంటి సర్వాత్మునిపై మీ తప్ప ఇంకెవరు ద్వేషించగలరు?

Verse 12

दोषान् परेषां हि गुणेषु साधवो गृह्णन्ति केचिन्न भवाद‍ृशो द्विज । गुणांश्च फल्गून् बहुलीकरिष्णवो महत्तमास्तेष्वविदद्भवानघम् ॥ १२ ॥

ఓ ద్విజ దక్షా! సాధువులు ఇతరుల గుణాల్లో దోషాలు పట్టరు; ఎవరిలో కొద్దిపాటి గుణం ఉన్నా దానిని గొప్పగా చేసి చూస్తారు. కానీ మీలాంటి వారు ఇతరుల గుణాల్లో కూడా దోషాలనే వెతుకుతారు. దురదృష్టవశాత్తు మీరు అంతటి మహాత్ముడైన శివునిలోనూ దోషం కనుగొన్నారు।

Verse 13

नाश्चर्यमेतद्यदसत्सु सर्वदा महद्विनिन्दा कुणपात्मवादिषु । सेर्ष्यं महापूरुषपादपांसुभि- र्निरस्ततेज:सु तदेव शोभनम् ॥ १३ ॥

క్షణభంగురమైన దేహాన్నే ఆత్మగా భావించే వారు ఎల్లప్పుడూ మహాత్ములను నిందించడం ఆశ్చర్యం కాదు. అటువంటి భౌతికుల ఈర్ష్యే వారి పతనానికి కారణం; మహాపురుషుల పాదధూళి వారి తేజస్సును హరించి వేస్తుంది—అదే శోభనం.

Verse 14

यद्वय‍क्षरं नाम गिरेरितं नृणां सकृत्प्रसङ्गादघमाशु हन्ति तत् । पवित्रकीर्तिं तमलङ्‌घ्यशासनं भवानहो द्वेष्टि शिवं शिवेतर: ॥ १४ ॥

ప్రియ తండ్రీ! మీరు భగవాన్ శివుని పట్ల ద్వేషం చూపడం మహా అపరాధం. ‘శి’ ‘వ’ అనే రెండు అక్షరాల ఆయన నామం ఒక్కసారి సత్సంగంలో ఉచ్చరించినా పాపాలను త్వరగా నశింపజేస్తుంది. పవిత్రకీర్తి గల, ఆజ్ఞ లంఘించలేని ఆ శుద్ధ శివుని మీరు మాత్రమే ద్వేషిస్తున్నారు.

Verse 15

यत्पादपद्मं महतां मनोऽलिभि- र्निषेवितं ब्रह्मरसासवार्थिभि: । लोकस्य यद्वर्षति चाशिषोऽर्थिन- स्तस्मै भवान्द्रुह्यति विश्वबन्धवे ॥ १५ ॥

త్రిలోకాలలోని సమస్త జీవులకు మిత్రుడైన భగవాన్ శివుని పట్ల మీరు ఈర్ష్య చూపుతున్నారు. బ్రహ్మానంద రసాన్ని కోరే మహాత్ముల మనోభ్రమరాలు ఆయన పాదపద్మాన్ని సేవిస్తూ తేనెను ఆస్వాదిస్తాయి. సాధారణ జనులకూ కోరిన వరాలను వర్షింపజేసే ఆ విశ్వబంధువునే మీరు ద్రోహిస్తున్నారు.

Verse 16

किं वा शिवाख्यमशिवं न विदुस्त्वदन्ये ब्रह्मादयस्तमवकीर्य जटा: श्मशाने । तन्माल्यभस्मनृकपाल्यवसत्पिशाचै- र्ये मूर्धभिर्दधति तच्चरणावसृष्टम् ॥ १६ ॥

మీ కంటే గొప్పవారైన బ్రహ్మాది మహాపురుషులు, ప్రజలు శివుడని పిలిచే ఆ ‘అశివ’ను తెలియరని మీరు అనుకుంటున్నారా? శ్మశానంలో సంచరించే, జటలు చెల్లాచెదురుగా ఉన్న, నరకపాల మాల ధరించి భస్మం పూసుకున్న, పిశాచులతో నివసించే ఆయనను—అయినా బ్రహ్మాది మహానుభావులు ఆయన పాదాలకు అర్పించిన పుష్పాలను గౌరవంతో తమ శిరస్సుపై ధరిస్తారు.

Verse 17

कर्णौ पिधाय निरयाद्यदकल्प ईशे धर्मावितर्यसृणिभिर्नृभिरस्यमाने । छिन्द्यात्प्रसह्य रुशतीमसतीं प्रभुश्चे- ज्जिह्वामसूनपि ततो विसृजेत्स धर्म: ॥ १७ ॥

సతీ చెప్పింది: ధర్మాధిపతి ఈశ్వరుని నిందించే బాధ్యతలేని దుష్టుణ్ని వింటే, శిక్షించలేని వాడు చెవులు మూసుకొని అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోవాలి. కానీ శిక్షించగలిగితే, బలవంతంగా ఆ నిందకుని నాలుక కోసి అతన్ని సంహరించాలి; ఆ తరువాత ధర్మరక్షణార్థం తన ప్రాణాన్నీ త్యజించాలి.

Verse 18

अतस्तवोत्पन्नमिदं कलेवरं न धारयिष्ये शितिकण्ठगर्हिण: । जग्धस्य मोहाद्धि विशुद्धिमन्धसो जुगुप्सितस्योद्धरणं प्रचक्षते ॥ १८ ॥

అతః శితికంఠుని నిందించిన నీవలనుండి పొందిన ఈ నింద్యమైన శరీరాన్ని నేను ఇక ధరించను. విషమయమైన ఆహారం తిన్నవాడు శుద్ధికై వాంతి చేయడం శ్రేష్ఠ చికిత్సగా చెప్పినట్లు, నేను ఈ దేహాన్ని విడిచెదను।

Verse 19

न वेदवादाननुवर्तते मति: स्व एव लोके रमतो महामुने: । यथा गतिर्देवमनुष्ययो: पृथक् स्व एव धर्मे न परं क्षिपेत्स्थित: ॥ १९ ॥

హే మహామునీ! తన స్వలోకంలోనే రమించే మహాత్ముని బుద్ధి తప్పనిసరిగా వేదవాదాలను అనుసరించదు. దేవతల గతి, మనుష్యుల గతి వేరువేరుగా ఉన్నట్లే, స్వధర్మంలో స్థిరుడై పరధర్మాన్ని నిందించకూడదు।

Verse 20

कर्म प्रवृत्तं च निवृत्तमप्यृतं वेदे विविच्योभयलिङ्गमाश्रितम् । विरोधि तद्यौगपदैककर्तरि द्वयं तथा ब्रह्मणि कर्म नर्च्छति ॥ २० ॥

వేదాలలో రెండు విధాల కర్మలకు ఆదేశాలు ఉన్నాయి—భోగాసక్తులకు ప్రవృత్తి-కర్మ, విరక్తులకు నివృత్తి-కర్మ. ఈ రెండింటి లక్షణాలు వేరు; ఒకే కర్తలో రెండూ ఒకేసారి ఉన్నట్లు చూడటం విరోధం. అయితే బ్రహ్మస్థితుడైనవాడు ఈ రెండింటినీ కూడా అతిక్రమించగలడు।

Verse 21

मा व: पदव्य: पितरस्मदास्थिता या यज्ञशालासु न धूमवर्त्मभि: । तदन्नतृप्तैरसुभृद्‌भिरीडिता अव्यक्तलिङ्गा अवधूतसेविता: ॥ २१ ॥

తండ్రీ, మా వద్ద ఉన్న పదవి-ఐశ్వర్యం నీకూ నీ పొగడ్తకారులకూ ఊహకందదు. యజ్ఞశాలల్లో ధూమమార్గాలతో కర్మకాండ యజ్ఞాలు చేసే వారు యజ్ఞాన్నంతో శరీరావసరాలు తీరుస్తూ ఉంటారు. కాని మేము కేవలం సంకల్పమాత్రంతోనే మా ఐశ్వర్యాన్ని ప్రదర్శించగలం; ఇది త్యాగులు, ఆత్మసిద్ధులు, అవధూతులను సేవించే మహాత్ములకు మాత్రమే సాధ్యం।

Verse 22

नैतेन देहेन हरे कृतागसो देहोद्भवेनालमलं कुजन्मना । व्रीडा ममाभूत्कुजनप्रसङ्गत- स्तज्जन्म धिग्यो महतामवद्यकृत् ॥ २२ ॥

హే హరీ! నీవు శితికంఠుడు (శివుడు) యొక్క పాదపద్మాల వద్ద అపరాధి, దురదృష్టవశాత్తు నా దేహం నీ దేహం నుండే పుట్టింది. ఈ శరీర సంబంధం నాకు ఘోర లజ్జను కలిగిస్తుంది; మహాపురుషుని పాదాల వద్ద అపరాధి అయినవాడితో సంబంధం వల్ల నా జన్మను నేను ధిక్కరిస్తున్నాను।

Verse 23

गोत्रं त्वदीयं भगवान्वृषध्वजो दाक्षायणीत्याह यदा सुदुर्मना: । व्यपेतनर्मस्मितमाशु तदाऽहं व्युत्स्रक्ष्य एतत्कुणपं त्वदङ्गजम् ॥ २३ ॥

గోత్రబంధం వల్ల భగవాన్ వృషధ్వజుడు శివుడు నన్ను ‘దాక్షాయణీ’ అని పిలిచిన వెంటనే నేను విషాదపడతాను; నా హాస్యానందం, చిరునవ్వు క్షణంలోనే మాయమవుతాయి. మీ నుండి పుట్టిన ఈ సంచిలాంటి దేహం పట్ల నాకు తీవ్ర విచారం; అందుకే దీనిని త్యజిస్తాను।

Verse 24

मैत्रेय उवाच इत्यध्वरे दक्षमनूद्य शत्रुहन् क्षितावुदीचीं निषसाद शान्तवाक् । स्पृष्ट्वा जलं पीतदुकूलसंवृता निमील्य द‍ृग्योगपथं समाविशत् ॥ २४ ॥

మైత్రేయుడు అన్నాడు—ఓ శత్రుహన్ విదురా! యజ్ఞవేదికలో తండ్రి దక్షునితో అలా చెప్పి సతి శాంతవాక్యంతో నేలపై కూర్చొని ఉత్తరదిశను ఎదుర్కొంది. కాషాయ వస్త్రాలు ధరించి జలాన్ని స్పర్శించి పవిత్రమై, కన్నులు మూసి యోగమార్గంలో లీనమైంది।

Verse 25

कृत्वा समानावनिलौ जितासना सोदानमुत्थाप्य च नाभिचक्रत: । शनैर्हृदि स्थाप्य धियोरसि स्थितं कण्ठाद्भ्रुवोर्मध्यमनिन्दितानयत् ॥ २५ ॥

మొదట ఆమె ఆసనాన్ని స్థిరపరచి ప్రాణవాయువును సమస్థితిలోకి తెచ్చింది. తరువాత ఉదానవాయువును నాభిచక్రం నుండి పైకి ఎత్తి సమత్వంలో నిలిపింది. ఆపై బుద్ధితో మిశ్రమమైన ప్రాణాన్ని నెమ్మదిగా హృదయంలో స్థాపించి, అక్కడి నుండి కంఠమార్గం గుండా క్రమంగా భ్రూమధ్యానికి చేర్చింది।

Verse 26

एवं स्वदेहं महतां महीयसा मुहु: समारोपितमङ्कमादरात् । जिहासती दक्षरुषा मनस्विनी दधार गात्रेष्वनिलाग्निधारणाम् ॥ २६ ॥

ఇలా తన దేహాన్ని త్యజించుటకు—మహర్షులు పూజించే మహానుభావుడు భగవాన్ శంకరుడు ప్రేమతో, గౌరవంతో తన ఒడిలో ఎన్నిసార్లు కూర్చోబెట్టిన ఆ దేహాన్ని—సతి తండ్రిపై కోపంతో మనస్సు దృఢం చేసి, శరీరంలో అనిల-అగ్ని ధారణపై ధ్యానం చేసింది।

Verse 27

तत: स्वभर्तुश्चरणाम्बुजासवं जगद्गुरोश्चिन्तयती न चापरम् । ददर्श देहो हतकल्मष: सती सद्य: प्रजज्वाल समाधिजाग्निना ॥ २७ ॥

అనంతరం సతి మరేదీ ఆలోచించకుండా, తన భర్త—జగద్గురు భగవాన్ శివుని పాదపద్మామృతాన్నే ధ్యానించింది. అలా ఆమె సమస్త కల్మషాల నుండి శుద్ధమై, సమాధి అగ్నితో తన దేహం క్షణంలోనే జ్వలించుటను చూచింది।

Verse 28

तत्पश्यतां खे भुवि चाद्भुतं महद् हाहेति वाद: सुमहानजायत । हन्त प्रिया दैवतमस्य देवी जहावसून् केन सती प्रकोपिता ॥ २८ ॥

సతి కోపంతో తన దేహాన్ని త్యజించగానే ఆకాశంలోనూ భూమిలోనూ ఆశ్చర్యకరమైన మహా ‘హాయ్ హాయ్’ అనే కేకల గర్జన లేచింది. శివుడనే అత్యంత పూజ్య దేవుని ప్రియ దేవి సతి ఎందుకు ఇలా దేహాన్ని విడిచింది?

Verse 29

अहो अनात्म्यं महदस्य पश्यत प्रजापतेर्यस्य चराचरं प्रजा: । जहावसून् यद्विमतात्मजा सती मनस्विनी मानमभीक्ष्णमर्हति ॥ २९ ॥

అయ్యో, ఇది ఎంత గొప్ప అనాత్మ్యత! చరాచర సమస్త ప్రజలను పోషించే ప్రజాపతి దక్షుడు తన కుమార్తె సతిని—పతివ్రత, మహాత్మురాలైన ఆమెను—అవమానించాడు; ఆ నిర్లక్ష్యంతోనే ఆమె దేహాన్ని త్యజించింది.

Verse 30

सोऽयं दुर्मर्षहृदयो ब्रह्मध्रुक् च लोकेऽपकीर्तिं महतीमवाप्स्यति । यदङ्गजां स्वां पुरुषद्विडुद्यतां न प्रत्यषेधन्मृतयेऽपराधत: ॥ ३० ॥

ఈ కఠినహృదయుడైన దక్షుడు, బ్రాహ్మణత్వానికి అర్హుడు కాని బ్రహ్మద్రోహి, లోకంలో మహా అపకీర్తిని పొందును; ఎందుకంటే తన అపరాధంతో మరణానికి దూసుకెళ్తున్న తన కుమార్తెను ఆపలేదు, పరమపురుషునిపై ద్వేషం పెట్టుకున్నాడు.

Verse 31

वदत्येवं जने सत्या दृष्ट्वासुत्यागमद्भुतम् । दक्षं तत्पार्षदा हन्तुमुदतिष्ठन्नुदायुधा: ॥ ३१ ॥

ప్రజలు సతి యొక్క ఆశ్చర్యకర స్వచ్ఛంద మరణాన్ని గురించి మాట్లాడుతుండగా, ఆమెతో వచ్చిన పార్షదులు ఆయుధాలు ఎత్తుకొని దక్షుణ్ని చంపేందుకు లేచారు.

Verse 32

तेषामापततां वेगं निशाम्य भगवान् भृगु: । यज्ञघ्नघ्नेन यजुषा दक्षिणाग्नौ जुहाव ह ॥ ३२ ॥

వారు వేగంగా దూసుకొస్తున్నదాన్ని చూసి భగవాన్ భృగువు ప్రమాదాన్ని గ్రహించాడు; దక్షిణాగ్నిలో ఆహుతులు సమర్పించి, యజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేసే వారిని తక్షణమే సంహరించగల యజుర్వేద మంత్రాలను ఉచ్చరించాడు.

Verse 33

अध्वर्युणा हूयमाने देवा उत्पेतुरोजसा । ऋभवो नाम तपसा सोमं प्राप्ता: सहस्रश: ॥ ३३ ॥

అధ్వర్యుడు అగ్నిలో ఆహుతులు సమర్పించగానే దేవతలు తమ ఓజస్సుతో వెంటనే ప్రత్యక్షమయ్యారు. ‘ఋభు’ అనే దేవగణం తపస్సుతో సోమబలాన్ని పొంది వేల సంఖ్యలో అవతరించారు.

Verse 34

तैरलातायुधै: सर्वे प्रमथा: सहगुह्यका: । हन्यमाना दिशो भेजुरुशद्‌भिर्ब्रह्मतेजसा ॥ ३४ ॥

ఋభు దేవతలు యజ్ఞాగ్నిలోని అర్ధదగ్ధ కట్టెలను ఆయుధాలుగా చేసి ప్రమథులు, గుహ్యకులపై దాడి చేశారు. బ్రహ్మతేజస్సుతో దగ్ధమై వారు అన్ని దిక్కులకూ పారిపోయి అంతర్ధానమయ్యారు.