Adhyaya 27

Verse 1

नारद उवाच इत्थं पुरञ्जनं सध्र्यग्वशमानीय विभ्रमै: । पुरञ्जनी महाराज रेमे रमयती पतिम् ॥ १ ॥

నారదుడు పలికెను—ఓ మహారాజా, అనేక విధాల మోహింపజేసి భర్తను తన వశంలోకి తెచ్చుకొని పురంజనీ రాణి అతనిని తృప్తిపరచి అతనితో రమించింది।

Verse 2

स राजा महिषीं राजन् सुस्‍नातां रुचिराननाम् । कृतस्वस्त्ययनां तृप्तामभ्यनन्ददुपागताम् ॥ २ ॥

ఓ రాజా, రాణి స్నానం చేసి శుభవస్త్రాభరణాలు ధరించి మంగళక్రియలు చేసి భోజనంతో తృప్తి పొందిన తరువాత రాజుని వద్దకు వచ్చింది. ఆమె అందమైన ముఖాన్ని చూసి రాజు భక్తితో ఆమెను ఆహ్వానించాడు।

Verse 3

तयोपगूढ: परिरब्धकन्धरो रहोऽनुमन्त्रैरपकृष्टचेतन: । न कालरंहो बुबुधे दुरत्ययं दिवा निशेति प्रमदापरिग्रह: ॥ ३ ॥

రాణి రాజును ఆలింగనం చేసెను; రాజు కూడా ఆమె భుజాలను చుట్టుకొని ఆలింగనం చేసెను. ఏకాంతంలో వారు హాస్యపూరిత మాటలతో రమించారు. అందమైన భార్య మోహంలో రాజు వివేకం కోల్పోయి, పగలు-రాత్రి గడవడం తన ఆయుష్షు లాభం లేకుండా క్షీణించడమేనని గ్రహించలేదు।

Verse 4

शयान उन्नद्धमदो महामना महार्हतल्पे महिषीभुजोपधि: । तामेव वीरो मनुते परं यत- स्तमोऽभिभूतो न निजं परं च यत् ॥ ४ ॥

ఈ విధంగా మాయచే మరింతగా కమ్మబడిన రాజు పురంజనుడు, చైతన్యంలో ఉన్నతుడైనప్పటికీ, భార్య భుజాలనే దిండుగా చేసుకొని విలువైన శయ్యపై ఎల్లప్పుడూ పడుకొని ఉండేవాడు. స్త్రీనే తన పరమ లక్ష్యమని భావించాడు. తమోగుణం చేత జయించబడి, తన ఆత్మస్వరూపాన్నీ, పరమ పురుషుడైన భగవంతునీ గ్రహించలేకపోయాడు।

Verse 5

तयैवं रममाणस्य कामकश्मलचेतस: । क्षणार्धमिव राजेन्द्र व्यतिक्रान्तं नवं वय: ॥ ५ ॥

ఓ రాజేంద్ర ప్రాచీనబర్హిషత్, ఈ విధంగా కామమూ పాపప్రవృత్తులూ నిండిన మనస్సుతో రాజు పురంజనుడు భార్యతో భోగంలో రమించగా, అతని కొత్త వయస్సు మరియు యౌవనం అర్ధక్షణంలోనే గడిచిపోయింది।

Verse 6

तस्यामजनयत्पुत्रान् पुरञ्जन्यां पुरञ्जन: । शतान्येकादश विराडायुषोऽर्धमथात्यगात् ॥ ६ ॥

పురంజనుడు తన భార్య పురంజనీ గర్భంలో పదకొండు వందల కుమారులను కనెను; అయితే ఈ గృహవ్యవహారంలో అతని దీర్ఘాయుష్షులో సగం గడిచిపోయింది।

Verse 7

दुहितृर्दशोत्तरशतं पितृमातृयशस्करी: । शीलौदार्यगुणोपेता: पौरञ्जन्य: प्रजापते ॥ ७ ॥

హే ప్రజాపతీ! పురంజనుడు ఇంకా నూట పది కుమార్తెలను కనెను. వారు తల్లిదండ్రుల కీర్తిని పెంపొందించేవారు; సౌమ్య స్వభావం, ఔదార్యము తదితర గుణాలతో సమృద్ధులై ఉన్నారు।

Verse 8

स पञ्चालपति: पुत्रान् पितृवंशविवर्धनान् । दारै: संयोजयामास दुहितृ: सद‍ृशैर्वरै: ॥ ८ ॥

పంచాలదేశాధిపతి పురంజనుడు పితృవంశాన్ని విస్తరింపజేయుటకై తన కుమారులను యోగ్యమైన భార్యలతో, కుమార్తెలను యోగ్యమైన వరులతో వివాహం చేయించాడు।

Verse 9

पुत्राणां चाभवन्पुत्रा एकैकस्य शतं शतम् । यैर्वै पौरञ्जनो वंश: पञ्चालेषु समेधित: ॥ ९ ॥

ఆ కుమారులలో ప్రతి ఒక్కరికీ వందలకొద్దీ కుమారులు పుట్టారు. ఈ విధంగా పురంజన వంశము పంచాలదేశంలో విస్తరించి నగరం జనసంచారంతో నిండిపోయింది।

Verse 10

तेषु तद्रिक्थहारेषु गृहकोशानुजीविषु । निरूढेन ममत्वेन विषयेष्वन्वबध्यत ॥ १० ॥

ఆ కుమారులు, మనవళ్లు అతని గృహం, ఖజానా, సేవకులు, కార్యదర్శులు మొదలైన సంపదను అనుభవించి దోచుకునేవారిలా అయ్యారు; అయినా పురంజనుడు వాటిపై గాఢమైన మమకారంతో బంధింపబడ్డాడు।

Verse 11

ईजे च क्रतुभिर्घोरैर्दीक्षित: पशुमारकै: । देवान् पितृन् भूतपतीन्नानाकामो यथा भवान् ॥ ११ ॥

నారదుడు పలికెను—ఓ రాజా ప్రాచీనబర్హిషత్! నీవలెనే రాజు పురంజనుడు అనేక కోరికల్లో చిక్కుకున్నాడు. అందుచేత పశుహత్యా-వాంఛతో ప్రేరితమైన ఘోర యజ్ఞాల ద్వారా దేవతలను, పితృదేవతలను, భూతపతులను పూజించాడు.

Verse 12

युक्तेष्वेवं प्रमत्तस्य कुटुम्बासक्तचेतस: । आससाद स वै कालो योऽप्रिय: प्रिययोषिताम् ॥ १२ ॥

ఇలా కర్మకాండలో మునిగిపోయి, కుటుంబాసక్తితో కలుషిత చైతన్యంలో మత్తుడైన పురంజనుని వద్దకు ఆ కాలము చేరింది; భౌతికాసక్తులకు అది అత్యంత అప్రీతి కలిగించేది.

Verse 13

चण्डवेग इति ख्यातो गन्धर्वाधिपतिर्नृप । गन्धर्वास्तस्य बलिन: षष्ट्युत्तरशतत्रयम् ॥ १३ ॥

ఓ రాజా! గంధర్వలోకంలో చండవేగ అనే రాజు ఉన్నాడు. అతని అధీనంలో 360 మంది అత్యంత బలవంతమైన గంధర్వ సైనికులు ఉన్నారు.

Verse 14

गन्धर्व्यस्ताद‍ृशीरस्य मैथुन्यश्च सितासिता: । परिवृत्त्या विलुम्पन्ति सर्वकामविनिर्मिताम् ॥ १४ ॥

అతనితో పాటు సైనికులెంతమందో అంతమంది గంధర్వీలు ఉండేవారు; వారు శ్వేత-శ్యామ (పగలు-రాత్రి) స్వరూపులు. వారు తిరుగుతూ తిరుగుతూ ఇంద్రియభోగానికి సంబంధించిన సమస్త సామగ్రిని దోచుకొనేవారు.

Verse 15

ते चण्डवेगानुचरा: पुरञ्जनपुरं यदा । हर्तुमारेभिरे तत्र प्रत्यषेधत्प्रजागर: ॥ १५ ॥

చండవేగుడు మరియు అతని అనుచరులు పురంజనుని నగరాన్ని దోచుకోవడం ప్రారంభించినప్పుడు, అక్కడ ఐదు ఫణాలున్న ‘ప్రజాగర’ అనే సర్పము నగరాన్ని కాపాడటానికి ప్రతిఘటించసాగింది.

Verse 16

स सप्तभि: शतैरेको विंशत्या च शतं समा: । पुरञ्जनपुराध्यक्षो गन्धर्वैर्युयुधे बली ॥ १६ ॥

ఐదు ఫణాల సర్పము, పురంజన నగరాధ్యక్షుడూ రక్షకుడూ అయి, ఒంటరిగా ७२० గంధర్వులతో శత సంవత్సరములు బలంగా యుద్ధము చేసెను।

Verse 17

क्षीयमाणे स्वसम्बन्धे एकस्मिन् बहुभिर्युधा । चिन्तां परां जगामार्त: सराष्ट्रपुरबान्धव: ॥ १७ ॥

అనేక మహావీరులతో ఒంటరిగా యుద్ధము చేయుచూ ఐదు ఫణాల సర్పము బాగా క్షీణించెను. తన అత్యంత స్నేహితుడు బలహీనమగుట చూచి రాజు పురంజనుడును నగర-రాష్ట్ర బంధువులును ప్రజలును తీవ్రంగా ఆందోళన చెందిరి।

Verse 18

स एव पुर्यां मधुभुक्पञ्चालेषु स्वपार्षदै: । उपनीतं बलिं गृह्णन् स्त्रीजितो नाविदद्भयम् ॥ १८ ॥

అదే పురంజనుడు పాంచాల నగరములో పన్నులు (బలి) వసూలు చేసి తన పరిషదులతో కలిసి భోగములో మునిగెను. స్త్రీల వశుడై తన ఆయువు క్షీణించుచున్నదనీ మరణము సమీపించుచున్నదనీ గ్రహించలేకపోయెను।

Verse 19

कालस्य दुहिता काचित्‍त्रिलोकीं वरमिच्छती । पर्यटन्ती न बर्हिष्मन् प्रत्यनन्दत कश्चन ॥ १९ ॥

ప్రియ రాజా ప్రాచీనబర్హిషత్! ఆ సమయంలో భయంకర కాలమునకు ఒక కుమార్తె త్రిలోకములలో వరుని కోరుచూ సంచరించుచుండెను. ఎవరూ ఆమెను అంగీకరించలేదు; అయినా ఆమె వచ్చెను।

Verse 20

दौर्भाग्येनात्मनो लोके विश्रुता दुर्भगेति सा । या तुष्टा राजर्षये तु वृतादात्पूरवे वरम् ॥ २० ॥

కాలపు ఆ కుమార్తె దురదృష్టవశాత్తు లోకములో ‘దుర్భగా’ అని ప్రసిద్ధి పొందెను. అయితే ఒకసారి ఆమె ఒక రాజర్షిపై ప్రసన్నమై, రాజు ఆమెను స్వీకరించగా, పూరువుకు మహత్తర వరము ప్రసాదించెను।

Verse 21

कदाचिदटमाना सा ब्रह्मलोकान्महीं गतम् । वव्रे बृहद्‌व्रतं मां तु जानती काममोहिता ॥ २१ ॥

ఒకసారి నేను బ్రహ్మలోకము నుండి భూమికి వచ్చాను. అప్పుడు జగత్తంతా సంచరించే కాలకన్య నన్ను కలిసింది. నన్ను దృఢ బ్రహ్మచారిగా తెలిసికొని ఆమె కామమోహితయై నన్ను స్వీకరించమని ప్రతిపాదించింది.

Verse 22

मयि संरभ्य विपुलमदाच्छापं सुदु:सहम् । स्थातुमर्हसि नैकत्र मद्याच्ञाविमुखो मुने ॥ २२ ॥

నేను ఆమె అభ్యర్థనను అంగీకరించకపోవడంతో ఆమె నాపై తీవ్రంగా కోపించి, భరించలేని ఘోర శాపం ఇచ్చింది. ఆమె చెప్పింది—“మునీ! నా మాటను తిరస్కరించినందున నీవు ఒకచోట ఎక్కువకాలం నిలువలేవు.”

Verse 23

ततो विहतसङ्कल्पा कन्यका यवनेश्वरम् । मयोपदिष्टमासाद्य वव्रे नाम्ना भयं पतिम् ॥ २३ ॥

నన్ను వల్ల నిరాశ చెందిన ఆ కన్య, నా అనుమతితో ‘భయ’ అనే పేరుగల యవనుల రాజుని చేరి, అతనిని భర్తగా వరిచింది.

Verse 24

ऋषभं यवनानां त्वां वृणे वीरेप्सितं पतिम् । सङ्कल्पस्त्वयि भूतानां कृत: किल न रिष्यति ॥ २४ ॥

యవనుల రాజుని సమీపించి కాలకన్య ఇలా చెప్పింది—“వీరా! నీవు యవనులలో శ్రేష్ఠుడు; నేను నిన్నే కోరుకున్న భర్తగా వరిస్తున్నాను. నీతో స్నేహం చేసినవారి సంకల్పం ఎప్పుడూ విఫలమవదని విన్నాను.”

Verse 25

द्वाविमावनुशोचन्ति बालावसदवग्रहौ । यल्लोकशास्त्रोपनतं न राति न तदिच्छति ॥ २५ ॥

లోకాచారమూ శాస్త్రవిధియూ చెప్పినట్లు దానం చేయని వాడు, అలాగే ఆ విధానంలో దానం స్వీకరించని వాడు—ఇద్దరూ అజ్ఞానగుణంలో ఉండి మూర్ఖుల మార్గాన్ని అనుసరిస్తారు. చివరికి వారు తప్పక విచారపడతారు.

Verse 26

अथो भजस्व मां भद्र भजन्तीं मे दयां कुरु । एतावान् पौरुषो धर्मो यदार्ताननुकम्पते ॥ २६ ॥

కాలకన్య ఇలా అంది: ఓ సౌమ్యుడా! నీ సేవ చేయడానికి నేను నీ ముందు ఉన్నాను. దయచేసి నన్ను స్వీకరించి, నాపై దయ చూపించు. ఆపదలో ఉన్నవారి పట్ల కరుణ చూపడమే సజ్జనుల పరమ ధర్మం.

Verse 27

कालकन्योदितवचो निशम्य यवनेश्वर: । चिकीर्षुर्देवगुह्यं स सस्मितं तामभाषत ॥ २७ ॥

కాలకన్య మాటలు విన్న యవనేశ్వరుడు చిరునవ్వు నవ్వి, దైవ కార్యమైన రహస్య విధిని నెరవేర్చాలనే ఉద్దేశంతో ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.

Verse 28

मया निरूपितस्तुभ्यं पतिरात्मसमाधिना । नाभिनन्दति लोकोऽयं त्वामभद्रामसम्मताम् ॥ २८ ॥

యవనేశ్వరుడు ఇలా బదులిచ్చాడు: చాలా ఆలోచించిన తర్వాత, నేను నీకు ఒక భర్తను నిర్ణయించాను. నిజానికి, లోకమంతా నిన్ను అమంగళకరమైనదానిగా, అశుభమైనదానిగా భావిస్తుంది. నిన్ను ఎవరూ ఇష్టపడనప్పుడు, నిన్ను భార్యగా ఎవరు స్వీకరిస్తారు?

Verse 29

त्वमव्यक्तगतिर्भुङ्‌क्ष्व लोकं कर्मविनिर्मितम् । या हि मे पृतनायुक्ता प्रजानाशं प्रणेष्यसि ॥ २९ ॥

ఈ లోకం సకామ కర్మల ఫలితం. కనుక నువ్వు అదృశ్యంగా సామాన్య ప్రజలపై దాడి చేయవచ్చు. నా సైనికుల సహాయంతో, నువ్వు ఎటువంటి ప్రతిఘటన లేకుండా వారిని నాశనం చేయవచ్చు.

Verse 30

प्रज्वारोऽयं मम भ्राता त्वं च मे भगिनी भव । चराम्युभाभ्यां लोकेऽस्मिन्नव्यक्तो भीमसैनिक: ॥ ३० ॥

యవనేశ్వరుడు ఇంకా ఇలా అన్నాడు: ఇతను నా సోదరుడు ప్రజ్వరుడు. నేను ఇప్పుడు నిన్ను నా సోదరిగా స్వీకరిస్తున్నాను. నేను మీ ఇద్దరినీ, అలాగే నా ప్రమాదకరమైన సైనికులను, ఈ లోకంలో అదృశ్యంగా సంచరించడానికి వినియోగిస్తాను.