Shloka 1

Gajendra’s Prayers and the Appearance of Lord Hari

Gajendra-stuti and Hari-darśana

Devanagari script

श्रीबादरायणिरुवाच एवं व्यवसितो बुद्ध्या समाधाय मनो हृदि । जजाप परमं जाप्यं प्राग्जन्मन्यनुशिक्षितम् ॥ १ ॥

Transliteration

śrī-bādarāyaṇir uvāca evaṁ vyavasito buddhyā samādhāya mano hṛdi jajāpa paramaṁ jāpyaṁ prāg-janmany anuśikṣitam

Translation

శ్రీశుకదేవ గోస్వామి పలికెను—ఇలా నిర్ణయించుకొని గజేంద్రుడు బుద్ధితో మనస్సును హృదయంలో స్థిరపరచి, పూర్వజన్మలో నేర్చుకున్న పరమ జప్య మంత్రాన్ని జపించసాగాడు.

Synonyms

• श्री-बादरायणिः: Śrī Bādarāyaṇi (Śuka)
• श्री-बादरायणिः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: श्री + बादरायणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—श्रीः बादरायणिः (कर्मधारयः/उपपद-समासभावः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (सम्बन्धः/Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (प्रकारवाचक/adverb)

• व्यवसितः: resolved
• व्यवसितः: Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
• Type: Verb
• Root: वि + अव + सि (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘resolved/determined’

• बुद्ध्या: with (his) intellect
• बुद्ध्या: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: बुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• समाधाय: having fixed
• समाधाय: Purvakala (पूर्वकाल/Preceding action)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + धा (धातु)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त (Absolutive/Gerund/क्त्वान्त), ‘having fixed/collected’

• मनः: mind
• मनः: Karma (कर्म/Object of समाधाय)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• हृदि: in the heart
• हृदि: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• जजाप: chanted
• जजाप: Kriya (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• परमम्: supreme
• परमम्: Karma (कर्म/Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifier of जाप्यम्)

• जाप्यम्: the mantra to be recited
• जाप्यम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: जाप्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that which is to be muttered’

• प्राक्-जन्मनि: in a previous birth
• प्राक्-जन्मनि: Adhikarana (अधिकरण/Time-location)
• Type: Noun
• Root: प्राक् (अव्यय) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—प्राक् + जन्मनि (अव्ययीभावः)

• अनुशिक्षितम्: taught (to him)
• अनुशिक्षितम्: Karma (कर्म/Object-qualifier)
• Type: Verb
• Root: अनु + शिक्ष् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifier of जाप्यम्)

Purport

Such remembrance is described in Bhagavad-gītā (6.43-44):

Characters & Entities

• Śukadeva Gosvāmī
• Gajendra

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about chanting in times of danger?

This verse shows that when one becomes firmly resolved and fixes the mind in the heart, chanting the supreme prayer becomes the direct refuge—even in extreme distress.

Why did Gajendra begin chanting a prayer in Canto 8 Chapter 3?

In the narrative of Gajendra’s deliverance, he becomes determined, enters inner concentration, and chants a sacred prayer learned in a previous life—indicating awakened devotional memory and surrender.

Practical application of fixing the mind in the heart (samadhi) in modern life?

When overwhelmed, pause, become inwardly steady, and repeat a sincere prayer or holy name with focused attention—turning anxiety into remembrance and surrender.