Adhyaya 371

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे नरकनिरूपणं नाम सप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथैकसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः यमनियमाः अग्निर् उवाच संसारतापमुक्त्यर्थं वक्ष्याम्य् अष्टाङ्गयोगकं ब्रह्मप्रकाशकं ज्ञानं योगस्तत्रैकचित्तता

ఇట్లు అగ్ని మహాపురాణంలో “నరకనిరూపణం” అనే మూడు వందల డెబ్బైవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు మూడు వందల డెబ్బై ఒకటవ అధ్యాయం “యమ నియమాలు” ప్రారంభం. అగ్ని పలికెను—సంసారతాప విముక్తి కోసం బ్రహ్మప్రకాశక జ్ఞానమైన అష్టాంగయోగాన్ని చెప్పుదును; అందులో యోగం అనగా చిత్త ఏకాగ్రత.

Verse 2

चित्तवृत्तिर्निरोधश् च जीवब्रह्मात्मनोः परः अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ

చిత్తవృత్తుల నిరోధమే జీవుడు మరియు బ్రహ్మ/ఆత్మ యొక్క పరమ తత్త్వాన్ని గ్రహించుటకు శ్రేష్ఠ సాధనం. (మూల వ్రతాలు:) అహింస, సత్యం, అస్తేయం, బ్రహ్మచర్యం, అపరిగ్రహం.

Verse 3

यमाः पञ्च स्मृता नियमाद्भुक्तिमुक्तिदाः शौचं सन्तोषतपसी स्वाध्यायेश्वरपूजने

యమాలు ఐదు అని స్మరించబడినవి; నియమాల వల్ల భోగమూ మోక్షమూ ప్రసాదించే సాధనలు కలుగుతాయి—శౌచం, సంతోషం, తపస్సు, స్వాధ్యాయం, ఈశ్వరపూజ.

Verse 4

भूतापीडा ह्य् अहिंसा स्यादहिंसा धर्म उत्तमः यथा गजपदे ऽन्यानि पदानि पथगामिनां

భూతాలకు పీడ కలిగించకపోవడమే అహింస; అహింసే ఉత్తమ ధర్మం—ఎలాగంటే, ఏనుగు పాదముద్రలో మార్గంలో నడిచే ఇతర జీవుల పాదముద్రలు అంతర్భవించినట్లుగా.

Verse 5

एवं सर्वमहिंसायां धर्मार्थमभिधीयते उद्वेगजननं हिंसा सन्तापकरणन्तथा

ఇలా సంపూర్ణ అహింస సందర్భంలో ధర్మార్థం వివరించబడింది. హింస అనగా ఉద్వేగం (భయ-వ్యాకులత) కలిగించేది, అలాగే సంతాపం (దుఃఖం) కలిగించేది.

Verse 6

रुक्कृतिः शोनितकृतिः पैशुन्यकरणन्तथा ब्रह्मप्रकाशनं ज्ञानमिति ञ यथा नागपदे ऽन्यानीति क पदगामिनामिति ख , ज च हितस्यातिनिषेधश् च मर्मोद्घाटनमेव च

బాధ కలిగించడం, రక్తపాతం చేయడం, పరనింద/చాడీ చేయడం; అలాగే బ్రహ్మసంబంధమైన గూఢజ్ఞానాన్ని బహిర్గతం చేయడం—ఇవి నింద్యకర్మలని గ్రహించాలి. మరియూ ఇతరులను కుమార్గంలో నడిపించడం, ఆ మార్గాన్ని అనుసరించేవారి దోషం; హితమైనదానికీ అతినిషేధం, మరియు ఇతరుల మర్మ/రహస్యాన్ని వెలికి తీయడం కూడా.

Verse 7

सुखापह्नुतिः संरोधो बधो दशविथा च सा यद्भूतहितमत्यन्तं वचः सत्यस्य लक्षणं

‘సత్యవాక్యం’ పది విధాలుగా చెప్పబడింది—(అందులో) ఇతరుల సుఖాన్ని దాచడం, నియంత్రణ/ఆవర్తనం, మరియు నిషేధం కూడా ఉన్నాయి. భూతజనులకు అత్యంత హితకరమైన వాక్యమే సత్యానికి లక్షణం.

Verse 8

सत्यं ब्रूयात्प्रियं ब्रूयान्न ब्रूयात्सत्यमप्रियं प्रियञ्च नानृतं ब्रूयादेष धर्मः सनातनः

సత్యం పలకాలి, ప్రియమైనదీ పలకాలి. అప్రీతికరమైన సత్యాన్ని పలకకూడదు; అలాగే ప్రియమైన అబద్ధాన్ని కూడా పలకకూడదు—ఇదే సనాతన ధర్మం.

Verse 9

मैथुनस्य परित्यागो ब्रह्मचर्यन्तदष्टधा स्मरणं कीर्तनं केलिः प्रेक्ष्यणं गुह्यभाषणं

మైథునాన్ని పరిత్యజించడమే బ్రహ్మచర్యం; అది అష్టవిధమని కూడా చెప్పబడింది—కామస్మరణం, కామకథ/కీర్తనం, కేళి/రతిక్రీడ, కామదృష్టితో చూడటం, మరియు గూఢ/అశ్లీల సంభాషణ (మొదలైనవి).

Verse 10

सङ्कल्पो ऽध्यवसायश् च क्रियानिर्वृत्तिरेव च एतन्मैथुनमष्टाङ्गं प्रवदन्ति मनीषिणः

సంకల్పం, అధ్యవసాయం (దృఢనిశ్చయం), మరియు క్రియానిర్వృత్తి (క్రియ పూర్తికావడం)—ఇవే అష్టాంగ మైథునమని మునులు/మనీషులు ప్రకటిస్తారు.

Verse 11

ब्रह्मचर्यं क्रियामूलमन्यथा विफला क्रिया वसिष्ठश् चन्द्रमाः शुक्रो देवाचार्यः पितामहः

బ్రహ్మచర్యమే సమస్త ధార్మిక కర్మాలకు మూలం; అది లేకపోతే క్రియ ఫలహీనమవుతుంది—అని వశిష్ఠుడు, చంద్రుడు, శుక్రుడు, దేవాచార్యుడు బృహస్పతి, పితామహుడు బ్రహ్మ ఉపదేశిస్తారు।

Verse 12

तपोवृद्धा वयोवृद्धास्ते ऽपि स्त्रीभिर्विमोहिताः गौडी पैष्टी च माध्वी च विज्ञेयास्त्रिविधाः सुराः

తపస్సులో పెరిగినవారూ, వయస్సులో వృద్ధులూ స్త్రీల వల్ల మోహితులవుతారు. సురా (మద్యము) మూడు విధాలుగా తెలుసుకోవాలి—గౌడీ, పైష్టీ, మాధ్వీ।

Verse 13

चतुर्थी स्त्री सुरा ज्ञेया ययेदं मोहितं जगत् माद्यति प्रमदां दृष्ट्वा सुरां पीत्वा तु माद्यति

చతుర్థీని ‘స్త్రీ’గా, ‘సురా’గా తెలుసుకోవాలి; వాటివల్ల ఈ జగత్తు మోహితమవుతుంది. సుందరిని చూసి మత్తెక్కుతాడు; సురా తాగినా మత్తెక్కుతాడు।

Verse 14

यस्माद्दृष्टमदा नारी तस्मात्तान्नावलोकयेत् यद्वा तद्वापरद्रव्यमपहृत्य बलान्नरः

చూపు పడితే స్త్రీ గర్వం/కామంతో మత్తెక్కుతుంది; అందువల్ల ఆమెను త staringగా చూడకూడదు. అలాగే మనిషి బలవంతంగా ఇతరుల ఏ ఆస్తినైనా అపహరించకూడదు।

Verse 15

अवश्यं याति तिर्यक्त्वं जग्ध्वा चैवाहुतं हविः कौपीनाच्छादनं वासः कन्थां शीतनिवारिणीं

ఆహుతిగా అర్పించిన హవిస్సును తినినవాడు తప్పక తిర్యక్-యోని (పశుజన్మ) పొందుతాడు. అతని వస్త్రం కేవలం కౌపీనమే అవుతుంది; చలిని తట్టేందుకు చినిగిన కంథానే కప్పుకోవాలి।

Verse 16

पादुके चापि गृह्णीयात् कुर्यान्नान्यस्य संग्रहं देहस्थितिनिमित्तस्य वस्त्रादेः स्यात्परिग्रहः

అతడు పాదుకలను కూడా స్వీకరించవచ్చు; దీనికితోడు మరేదీ కూడబెట్టకూడదు. శరీరధారణార్థం వస్త్రాది అవసరమైన వాటికే పరిగ్రహం ఉండాలి.

Verse 17

शरीरं धर्मसंयुक्तं रक्षणीयं प्रयत्नतः शौचन्तु द्विविधं प्रोक्तं वाह्यमभ्यन्तरं तथा

శరీరం ధర్మంతో అనుసంధానమై ఉంది; కాబట్టి దానిని శ్రద్ధతో రక్షించాలి. శౌచం (పవిత్రత) రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది—బాహ్యమూ, అంతర్మూ.

Verse 18

गृज्जलाभ्यां स्मृतं वाह्यं भावशुद्धेरथान्तरं उभयेन शुचिर्यस्तु स शुचिर्नेतरः शुचिः

బాహ్య శౌచం మట్టి మరియు నీటితో సాధ్యమని చెప్పబడింది; అంతఃశౌచం భావశుద్ధితో. రెండింటితో శుద్ధుడైనవాడే నిజంగా శుద్ధుడు; ఇతరుడు కాదు.

Verse 19

यथा कथञ्चित्प्राप्त्या च सन्तोषस्तुष्टिरुच्यते मनसश्चेन्द्रियाणाञ्च ऐकाग्र्यं तप उच्यते

ఏ విధంగా లభించినదానితో తృప్తిగా ఉండడమే సంతోషం (తుష్టి) అని అంటారు. మనస్సు మరియు ఇంద్రియాల ఏకాగ్రతనే తపస్సు (తపస్) అని చెప్పబడింది.

Verse 20

तज्जयः सर्वधर्मेभ्यः स धर्मः पर उच्यते वाचिकं मन्त्रजप्यादि मानसं रागवर्जनं

ఆ (అంతఃశత్రువు—రాగ/కామం) పై జయం అన్ని ధర్మాలకన్నా మించినది; అదే పరమధర్మమని చెప్పబడింది. వాచిక నియమం మంత్రజపం మొదలైనవి; మానసిక నియమం రాగాసక్తి త్యాగం.

Verse 21

शारीरं देवपूजादि सर्वदन्तु त्रिधा तपः प्रणवाद्यास्ततो वेदाः प्रणवे पर्यवस्थिताः

తపస్సు త్రివిధం—శారీరకము, దేవపూజ మొదలైనవి, అలాగే ఇతర రూపాలు కూడా సమస్తంగా. వేదములు ప్రణవము (ఓం)తో ప్రారంభమగును; వేదములు ప్రణవములోనే ప్రతిష్ఠితమై యున్నవి.

Verse 22

वाङ्मयः प्रणवः सर्वं तस्मात्प्रणवमभ्यसेत् अकारश् च तथोकारो मकारश्चार्धमात्रया

ప్రణవము (ఓం) సమస్త వాక్కు యొక్క సారము; అందుచేత ప్రణవ జప-ధ్యానమును అభ్యసించవలెను. ఇది అ, ఉ, మ అక్షరములతో, అర్ధమాత్ర (సూక్ష్మ అనునాద) సహితమై యున్నది.

Verse 23

तिस्रो मात्रास्त्रयो वेदाः लोका भूरादयो गुणाः जाग्रत्स्वप्नः सुषुप्तिश् च ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

మూడు మాత్రలు, మూడు వేదములు, భూః మొదలైన లోకములు; మూడు గుణములు; జాగ్రత్, స్వప్న, సుషుప్తి స్థితులు; మరియు బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుల త్రయం ఉంది.

Verse 24

प्रद्युम्नः श्रीर्वासुदेवः सर्वमोङ्गारकः क्रमात् अमात्रो नष्टमात्रश् च द्वैतस्यापगमः शिवः

ఆయనే ప్రద్యుమ్నుడు; ఆయనే శ్రీ (ఐశ్వర్య-మంగళము); ఆయనే వాసుదేవుడు. క్రమముగా ఆయనే సర్వవ్యాపి ‘ఓం’-తత్త్వము. ఆయనే అమాత్రుడు (పరిమాణ-సీమలేనివాడు), మరియు ఆయనే సమస్త మాత్రలు లయమగు స్థానం; ఆయనే ద్వైతనివృత్తి—ఆయనే శివుడు, మంగళకరుడు.

Verse 25

ओङ्कारो विदितो येन स मुनिर्नेतरो मुनिः चतुर्थी मात्रा गान्धारी प्रयुक्ता मूर्ध्निलक्ष्यते

ఓంకారము (ఓం)ను యథార్థంగా తెలిసినవాడే ముని; ఇతరుడు (నిజార్థంలో) ముని కాడు. నాల్గవ మాత్ర—‘గాంధారీ’—సరిగా ప్రయోగించబడినప్పుడు శిరోభాగము (మూర్ధ) వద్ద దాని లక్షణముచే గుర్తించబడును.

Verse 26

तत्तुरीयं परं ब्रह्म ज्योतिर्दीपो घटे यथा तथा हृत्पद्मनिलयं ध्यायेन्नित्यं जपेन्नरः

ఆ ‘తురీయ’మే పరబ్రహ్మము—ఘటములో దీపజ్యోతి ఉన్నట్లుగా. అలాగే హృదయపద్మనిలయమైన ఆ తత్త్వాన్ని నిత్యం ధ్యానించి, నిరంతరం జపించవలెను।

Verse 27

प्रणवो धनुः शरो ह्य् आत्मा ब्रह्म तल्लक्ष्यमुच्यते अप्रमत्तेन वेद्धव्यं शरवत्तन्मयो भवेत्

ప్రణవము (ఓం) ధనుస్సు, ఆత్మనే బాణము, బ్రహ్మమే లక్ష్యమని చెప్పబడింది. అప్రమత్తతతో దానిని ఛేదించవలెను; అప్పుడు బాణంలాగా అతడు ఆ బ్రహ్మస్వరూపుడగును।

Verse 28

एतेदेकाक्षरं ब्रह्म एतदेकाक्षरं परं देतदेकाक्षरं ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत्

ఇదే ఏకాక్షర బ్రహ్మము; ఇదే పరమ ఏకాక్షరము. ఈ ఏకాక్షరాన్ని తెలిసినవాడు ఏది కోరుతాడో, అది అతనికి సిద్ధిస్తుంది।

Verse 29

छन्दो ऽस्य देवी गायत्री अन्तर्यामी ऋषिः स्मृतः देवता परमात्मास्य नियोगो भुक्तिमुक्तये

ఈ (మంత్ర) ఛందస్సు దేవీ గాయత్రీ; ఋషిగా అంతర్యామి స్మరించబడతాడు. దీని దేవత పరమాత్మ; దీని వినియోగం భుక్తి మరియు ముక్తి సిద్ధికి.

Verse 30

भूरग्न्यात्मने हृदयं भुवः प्राजापत्यात्मने शिरः स्वःसूर्यात्मने च शिखा कवचमुच्यते

‘భూః’—అగ్న్యాత్మ స్వరూపంగా—హృదయానికి నియమించబడింది; ‘భువః’—ప్రాజాపత్యాత్మ స్వరూపంగా—శిరస్సుకు; మరియు ‘స్వః’—సూర్యాత్మ స్వరూపంగా—శిఖకు. ఇదే కవచమని చెప్పబడుతుంది।

Verse 31

ओंभूर्भुवः स्वःकवचं सत्यात्मने ततो ऽस्त्रकं विन्यस्य पूजयेद्विष्णुं जपेद्वै भुक्तिमुक्तये

‘ఓం భూర్భువః స్వః’ అనే కవచమంత్రాన్ని సత్యాత్మ స్వామికి అంగన్యాసంగా స్థాపించి, అనంతరం అస్త్రన్యాసం చేసి, విష్ణువును పూజించి భోగమోక్షార్థం జపం చేయాలి।

Verse 32

जुहुयाच्च तिलाज्यादि सर्वं सम्पद्यते नरे यस्तु द्वादशसाहस्रं जपमन्वहमाचरेत्

నువ్వులు, నెయ్యి మొదలైనవాటితో హోమం చేయాలి; ప్రతిరోజూ పన్నెండు వేల జపం ఆచరించే మనుష్యునికి సమస్త కార్యాలు సిద్ధిస్తాయి।

Verse 33

तस्य द्वादशभिर्मासैः परं ब्रह्म प्रकाशते अनिमादि कोटिजप्याल्लक्षात्सारस्वतादिकं

ఆ సాధకునికి పన్నెండు నెలలలో పరబ్రహ్మ ప్రకాశిస్తుంది; అనిమాది సిద్ధులకై కోటి జపఫలమునుండి, అలాగే సరస్వతీ మంత్రాది లక్ష జపఫలమునుండి (ఇది) చెప్పబడింది।

Verse 34

वैदिकस्तान्त्रिको मिश्रो विष्णार्वै त्रिविधो मखः त्रयानामीप्सितेनैकविधिना हरिमर्चयेत्

విష్ణువుకు సంబంధించిన మఖము (యజ్ఞము) మూడు విధములు—వైదికం, తాంత్రికం, మిశ్రం. ఈ మూడింటిలో ఇష్టమైన (అనుకూలమైన) ఒక విధానంతోనే హరిని అర్చించాలి।

Verse 35

प्रणम्य दण्डवद्भूमौ नमस्कारेण यो ऽर्चयेत् स याङ्गतिमवाप्नोति न तां क्रतुशतैर् अपि

భూమిపై దండవత్ ప్రణామం చేసి నమస్కారరూపంగా అర్చించే వాడు, శత యజ్ఞాలతో కూడ పొందలేని ఆ పరమ గతిని పొందుతాడు।

Verse 36

यस्य देवे परा भक्तिर्यथा देवे तथा गुरौ तस्यैते कथिता ह्य् अर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः

దేవునిపై పరమ భక్తి కలిగి, దేవునికి ఉన్నట్లే గురువుపై కూడా భక్తి కలిగిన మహాత్మునికి, బోధించబడిన ఈ అర్థాలు నిశ్చయంగా స్పష్టంగా ప్రకాశిస్తాయి।