
Chapter 197 — दिवसव्रतानि (Day-based Vows): Dhenu-vrata, Payo-vrata, Trirātra-vrata, Kārttika-vrata, and Kṛcchra Observances
అగ్ని దేవుడు దివసవ్రతాలపై కొత్త ఉపదేశాన్ని ప్రారంభిస్తాడు. మొదట ధేనువ్రతం—గోవుకు సంబంధించిన దానవిధానం, దానయజ్ఞపు రూపరేఖతో—వివరిస్తాడు. తరువాత పయోవ్రతాన్ని నియత తపస్సుగా చెబుతాడు: ఒక్క రోజు ఆచరిస్తే ‘పరమ సమృద్ధి’, దీర్ఘకాల ఆచరణకు స్వర్ణప్రతీక దానాలు (కల్పవృక్ష స్వర్ణరూపం, పల బరువుతో కొలిచే ‘స్వర్ణపృథివి’ మొదలైనవి) జతచేస్తాడు. ఆపై త్రిరాత్రవ్రతం—పక్షానికి లేదా నెలకు ఒకసారి పునరావృతం, ఏకభక్త భోజన నియమం, జనార్దన/విష్ణుభక్తిపై ఏకాగ్రత—ధనలాభం నుంచి హరిధామ ప్రాప్తి వరకు, వంశోద్ధరణ వరకు ఫలదాయకమని చెప్పబడింది. మార్గశీర్ష శుక్లపక్షం, అష్టమి/ద్వాదశి వంటి కాలసూచకాలు, “ఓం నమో వాసుదేవాయ” జపం, బ్రాహ్మణభోజనం, వస్త్ర-శయ్య-ఆసన-ఛత్ర-యజ్ఞోపవీత-పాత్రాది దానాలు, విధిలో లోపాలకు క్షమాపణ ప్రార్థన కూడా ఉన్నాయి. తరువాత కార్త్తికవ్రతాన్ని స్పష్టంగా భుక్తి-ముక్తి-ప్రదమని పేర్కొంటాడు. చివరగా మహేంద్ర, భాస్కర, శాంతపన వంటి కృచ్ఛ్ర తపస్సులు—పాలు/పెరుగు/ఉపవాస క్రమాలు, తిథి-వారం నియమాలతో—ఫలసాధక ధర్మశాస్త్ర తపోవిజ్ఞానంగా నిరూపించబడతాయి.
No shlokas available for this adhyaya yet.
It is a three-night observance tied to specific lunar dates, featuring regulated intake (often eka-bhakta), Viṣṇu/Janārdana-focused worship, mantra-japa (“Oṃ namo Vāsudevāya”), brāhmaṇa-feeding, and concluding dāna with a formal request to rectify any deficiency in performance.
The chapter assigns concrete worldly outcomes (wealth, prosperity, divine conveyance) to disciplined observances while also promising ultimate ends (attaining Viṣṇu’s abode or Brahman-state), showing ritual, charity, and austerity as a unified ladder from social well-being to liberation.