Adhyaya 192
Chapter 192: चतुर्दशीव्रतानि (Vows of the Fourteenth Lunar Day)
అగ్ని చతుర్దశీ వ్రతాల బోధను ప్రారంభించి, చతుర్దశీ ఆచరణ భుక్తి–ముక్తి ప్రదాయకమని, ముఖ్యంగా కార్తిక మాసంలో ఉపవాసంతో శివపూజ చేయడం విశేష ఫలదాయకమని చెబుతాడు. తరువాత విధివిధానాలు—(1) శివ-చతుర్దశీ: నిర్దిష్ట తిథి-యోగాలలో చేస్తే ఆయుష్షు, ధనం, భోగాలు కలుగుతాయి; (2) ఫల-చతుర్దశీ (ద్వాదశీ/చతుర్దశీ): ఫలాహారం, మద్యత్యాగం, దానంగా ఫలాలు ఇవ్వడం; (3) ఉభయ-చతుర్దశీ: శుక్ల, కృష్ణ పక్షాలలో చతుర్దశీ (మరియు అష్టమీ) న శంభువు ఉపవాస-పూజ, స్వర్గప్రదం. ఇంకా కృష్ణ అష్టమీ, కృష్ణ చతుర్దశీ న నక్తవ్రతం (రాత్రి భోజనం) చేస్తే లోకసుఖాలు, శుభ పరలోకగతి లభిస్తాయని చెబుతుంది. ఆపై కర్మవివరాలు: కార్తిక కృష్ణ చతుర్దశీ న స్నానం, ధ్వజాకార దండాలతో ఇంద్రపూజ, మరియు శుక్ల చతుర్దశీ న అనంతవ్రతం—దర్భవిన్యాసం, జలకలశంతో హరిని ‘అనంత’రూపంలో పూజించి, బియ్యపిండితో చేసిన పూపం అర్పించి అందులో సగం బ్రాహ్మణునికి దానం చేయాలి; నదీ సంగమంలో హరికథ పఠించి, అభిమంత్రిత దారాన్ని చేతికి లేదా మెడకు కట్టుకోవాలి—సంపద, సుఖాల కోసం।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Agni defines it as bhukti-mukti-pradāyaka: properly observed Caturdaśī worship and fasting can yield worldly enjoyments (prosperity, longevity, happiness) and spiritual uplift culminating in liberation.
Worship Hari as Ananta on Śukla Caturdaśī using a darbha arrangement and a water-vessel, prepare a rice-flour pūpa (half offered to a brāhmaṇa), perform Hari-kathā at a river-confluence, and tie a mantra-consecrated thread on the hand or neck.