Adhyaya 179
Caturthī-vratāni (Vows of the Fourth Lunar Day)
భగవాన్ అగ్ని చతుర్థీ ఆధారిత వ్రతాలను క్రమబద్ధంగా వివరిస్తూ, ఇవి భుక్తి మరియు ముక్తి—రెండు ఫలాలు ప్రసాదించే సాధనలని స్పష్టంగా చెబుతాడు. ఆరంభంలో పాఠ/ప్రతుల భేదంపై చిన్న సూచన, తరువాత నెల-తిథి ప్రత్యేక విధానాలు. మాఘ శుక్ల చతుర్థీన ఉపవాసం, పూజ; పూజాకేంద్రంగా దేవుని ‘గుణ’ాన్ని ఉంచడం. పంచమీ వరకు నువ్వుల-అన్న నైవేద్యంతో సంవత్సరమంతా నిర్విఘ్న క్షేమం; మూలమంత్రం “గం స్వాహా”, “గామ్” మొదలైన హృదయాది అంగన్యాసం. “ఆగచ్ఛ ఉల్కా”తో ఆవాహనం, “గచ్ఛ ఉల్కా”తో విసర్జనం; గుగ్గులు సుగంధం, మోదక నైవేద్యం, అలాగే గణేశ-గాయత్రీ శైలిలో అదనపు మంత్రం. చివరగా భాద్రపద చతుర్థీ కృచ్ఛ్రం, ఫాల్గుణ చతుర్థీ రాత్రి ఉపవాసం ‘అవిఘ్నా’, చైత్ర చతుర్థీన దమనం/దూర్వాతో గణపూజ—ఇవి మంగళం, శుద్ధి సాధనాలుగా ప్రతిపాదించబడతాయి।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
It specifies mantra-technology and ritual sequencing: the mūla-mantra “gaṁ svāhā,” its gāmādi application as hṛdaya and aṅga-mantras for nyāsa, and the precise āvāhana–visarjana formulas (“āgaccha ulkā” / “gaccha ulkā”) alongside prescribed offerings.
By presenting Caturthī vratas as disciplined, time-bound sādhana that removes obstacles (Avighnā), cultivates restraint (fasting/kṛcchra), and aligns ritual action with inner purification—thereby supporting both worldly stability (Bhukti) and liberation-oriented refinement (Mukti).