Adhyaya 178
Tṛtīyā-vratāni (Vows for the Third Lunar Day): Lalitā Tṛtīyā, Mūla-Gaurī Vrata, and Saubhāgya Observances
భగవాన్ అగ్ని ద్వితీయా వ్రతాల నుండి తృతీయా వ్రతాలకు మారుతూ, ఇవి భుక్తి మరియు ముక్తి ప్రసాదించేవని స్పష్టంగా చెబుతాడు. చైత్ర శుక్ల తృతీయనాడు మూల-గౌరీ వ్రతం—గౌరీ హర (శివ) వివాహస్మరణ—నువ్వుల స్నానశుద్ధితో ప్రారంభమై, గౌరీతో కలిసి శంభువును ‘సువర్ణఫలాలు’ వంటి మంగళద్రవ్యాలతో సంయుక్తంగా పూజించమని విధిస్తుంది. అనంతరం మంత్రన్యాస/అంగన్యాస రూపంలో పాదాల నుండి శిరస్సు వరకు వివిధ అవయవాలకు దివ్య నామశక్తులను నియోగించి, శివ-శక్తి తత్త్వాన్ని దేహపూజలో ఏకీకరిస్తుంది. పుష్పాలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, నెలల వారీ నైవేద్యక్రమం, చివర దానవిధానం—బ్రాహ్మణ దంపతుల సత్కారం, వస్తుసమూహ దానం, గోవులతో కూడిన స్వర్ణ ఉమా–మహేశ్వర ప్రతిమాదానం—వివరిస్తుంది. వైశాఖ, భాద్రపద/నాభస్య, మార్గశీర్షాలలో ప్రత్యామ్నాయ కాలాలు; రెండో విధానంలో పునఃపునః పూజతో పాటు మృత్యుంజయ జపం కూడా ఉంది. చివరగా సౌభాగ్య వ్రతం (ప్రత్యేకంగా ఫాల్గుణ తృతీయనాడు లవణత్యాగం) మరియు తృతీయాలపై దేవీ రూపక్రమం చెప్పి సౌభాగ్యం, స్వర్గఫలాన్ని ప్రకటిస్తుంది.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The chapter primarily teaches Tṛtīyā-vratas, especially Lalitā Tṛtīyā and the Mūla-Gaurī vrata, including a detailed mantra-nyāsa and concluding dāna; it also introduces the Saubhāgya-vrata for marital prosperity.
By embedding limb-wise mantra-nyāsa (a technical ritual technology) within Śiva–Śakti worship and ethical-social duties (honoring a brāhmaṇa couple and dāna), the chapter frames embodied discipline and generosity as means toward both prosperity (bhukti) and liberation (mukti).
Caitra śukla tṛtīyā is highlighted for Lalitā/Mūla-Gaurī; alternative performance months include Vaiśākha, Bhādrapada (Nābhasya), and Mārgaśīrṣa, with additional mentions of Māgha and Bhādra for Tṛtīyā-vrata practice.