Adhyaya 270

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे विष्णुपञ्जरं नामोनसप्रत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ सप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः वेदशाखदिकीर्तनं पुष्कर उवाच सर्वानुग्राहका मन्त्राश् चतुर्वर्गप्रसाधकाः ऋगथर्व तथा साम यजुः संख्या तु लक्षकं

ఇట్లు అగ్ని మహాపురాణంలో “విష్ణు-పంజరం” అనే 269వ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు 270వ అధ్యాయం—“వేదశాఖల కీర్తనం” ప్రారంభం. పుష్కరుడు అన్నాడు—మంత్రాలు సమస్తులకు అనుగ్రహకరమై ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్ష అనే నాలుగు పురుషార్థాలను సిద్ధి పరచుతాయి; ఋగ్, అథర్వ, సామ, యజుః వేదాల మంత్రసంఖ్య లక్షమని చెప్పబడింది.

Verse 2

भेदः साङ्ख्यायनश् चैक आश्वलायनो द्वितीयकः शतानि दश मन्त्राणां ब्राह्मणा द्विसहस्रकं

శాఖాభేదాలు ఇవి—సాంఖ్యాయనము ఒకటి, ఆశ్వలాయనము రెండవది. మంత్రాల సంఖ్య పది శతములు (అంటే వెయ్యి); బ్రాహ్మణ పాఠాలు రెండు వేలని స్మృతిలో చెప్పబడింది.

Verse 3

ऋग्वेदो हि प्रमाणेन स्मृतो द्वैपायनादिभिः एकोनिद्विसहस्रन्तु मन्त्राणां यजुषस् तथा

ద్వైపాయనుడు (వ్యాసుడు) మొదలైన ఋషులు ఋగ్వేదాన్ని ప్రమాణంగా స్మరించారు; అలాగే యజుర్వేదంలో మంత్రాల సంఖ్య 1991 (వెయ్యి తొమ్మిది వందల తొంభై ఒకటి) అని చెప్పబడింది.

Verse 4

शतानि दश विप्राणां षडशीतिश् च शाखिकाः काण्वमाध्यन्दिनी संज्ञा कठी माध्यकठी तथा

బ్రాహ్మణులలో (వర్గాలు) 110 ఉన్నాయి; శాఖలు 86 ఉన్నాయి. అవి కాణ్వ, మాధ్యందినీ అని, అలాగే కఠీ, మాధ్యకఠీ అని ప్రసిద్ధి చెందాయి.

Verse 5

मैत्रायणी च संज्ञा च तैत्तिरीयाभिधानिका वैशम्पायनिकेत्याद्याः शाखा यजुषि संस्थिताः

మైత్రాయణీ, సంజ్ఞా, తైత్తిరీయ అనే పేరుగలది, అలాగే వైశంపాయనిక మొదలైనవి—ఈ శాఖలు యజుర్వేదంలో స్థాపితమై ఉన్నాయి.

Verse 6

साम्नः कौथुमसंज्ञैका द्वितीयाथर्वणायनी गानान्यपि च चत्वारि वेद आरण्यकन्तथा

సామవేదంలో ‘కౌథుమ’ అనే ఒక శాఖ, రెండవది ‘ఆథర్వణాయనీ’ అని ప్రసిద్ధి. సామగానాలకు నాలుగు ప్రబంధాలు కూడా ఉన్నాయి; అలాగే వేదానికి ‘ఆరణ్యక’ (అరణ్యగ్రంథం) కూడ కలదు.

Verse 7

उक्था ऊहचतुर्थञ्च मन्त्रा नवसहस्रकाः सचतुःशतकाश् चैव ब्रह्मसङ्घटकाः स्मृताः

‘ఉక్థ’, ‘ఊహ’ మరియు ‘చతుర్థ’ (పూరక వర్గం)—ఇవి కలిపి తొమ్మిది వేల నాలుగు వందల మంత్రాలు. ఇవి ‘బ్రహ్మ-సంఘటకాలు’ (సంకలిత వైదిక మంత్ర-ఏకకాలు) అని స్మరించబడతాయి.

Verse 8

पञ्चविंशतिरेवात्र साममानं प्रकीर्तितं सुमन्तुर्जाजलिश् चैव श्लोकायनिरथर्वके

ఇక్కడ సామ-ప్రమాణం ఇరవై ఐదు అని ప్రకటించబడింది. అథర్వ పరంపరలో సుమంతు, జాజలి, శ్లోకాయనులు కూడా (గురువులుగా/పేర్లుగా) గుర్తించబడతారు.

Verse 9

शौनकः पिप्पलादश् च मुञ्जकेशादयो ऽपरे मन्त्राणामयुतं षष्टिशतञ्चोपनिषच्छतं

శౌనకుడు, పిప్పలాదుడు మరియు ముఞ్జకేశాది ఇతరులు (ఋషులుగా) లెక్కించబడతారు. (వారితో సంబంధించి) మంత్రాలు పది వేలని, ఉపనిషత్తులు మొత్తం ఆరు వందలని చెప్పబడింది.

Verse 10

व्यासरूपी स भगवान् शाखाभेदद्यकारयत् शाखाभेदादयो विष्णुरितिहासः पुराणकं

ఆ భగవానుడు వ్యాసరూపాన్ని ధరించి వేదశాఖల విభజన మొదలైన వ్యవస్థను ఏర్పరచాడు. అలాగే శాఖాభేదాది, ఇతిహాసం మరియు పురాణ పరంపరలకు మూలకారణం విష్ణువే అని శాస్త్రం బోధిస్తుంది.

Verse 11

प्राप्य व्यासात् पुराणादि सूतो वै लोमहर्षणः सुमतिश्चाग्निवर्चाश् च मित्रयुःशिंशपायनः

వ్యాసుని నుండి పురాణాది విద్యను పొందిన సూతుడు లోమహర్షణుడు, సుమతి, అగ్నివర్చా, మిత్రయు, శింశపాయనులతో కలిసి ఆ పురాణాలను బోధించాడు।

Verse 12

कृतव्रतोथ सावर्णिः षट्शिष्यास्तस्य चाभवन् शांशपायनादयश् चक्रुः पुराणानान्तु संहिताः

ఆపై కృతవ్రత అనే సావర్ణి ఉన్నాడు. అతనికి ఆరు శిష్యులు; శాంశపాయన మొదలైనవారు పురాణాల సంహితలను (పాఠసంపుటాలను) సంకలనం చేశారు।

Verse 13

ब्राह्मादीनि पुराणानि हरिविद्या दशाष्ट च महापुराणे ह्य् आग्नेये विद्यारूपो हरिः स्थितः

బ్రాహ్మాది పురాణాలు, అలాగే హరితో సంబంధమైన అష్టాదశ విద్యలు—ఈ ‘ఆగ్నేయ’ మహాపురాణంలో హరి స్వయంగా విద్యారూపంగా స్థితుడై ఉన్నాడు।

Verse 14

सप्रपञ्चो निष्प्रपञ्चो मूर्तामूर्तस्वरूपधृक् तं ज्ञात्वाभ्यर्च्य संस्तूय भुक्तिमुक्तिमवाप्नुयात्

ఆయన ప్రపంచంతో కూడినవాడూ, ప్రపంచాతీతుడూ; మూర్తి-అమూర్తి—రెండు స్వరూపాలను ధరిస్తాడు. ఆయనను ఇలా తెలుసుకొని, ఆరాధించి, స్తుతిస్తే భుక్తి మరియు ముక్తి రెండూ లభిస్తాయి।

Verse 15

विष्णुर्जिष्णुर्भविष्णुश् च अग्निसूर्यादिरूपवान् अग्निरूपेण देवादेर्मुखं विष्णुः परा गतिः

విష్ణువు—జిష్ణువు, భవిష్ణువు—అగ్ని, సూర్యాది రూపాలను ధరిస్తాడు. అగ్నిరూపంలో ఆయన దేవతల ముఖం; విష్ణువే పరమగతి (చివరి ఆశ్రయం)।

Verse 16

वेदेषु सपुराणेषु यज्ञमूर्तिश् च गीयते आग्नेयाख्यं पुराणन्तु रूपं विष्णोर्महत्तरं

వేదాలలో పురాణాలతో కూడి ఆయన యజ్ఞమూర్తిగా స్తుతింపబడుతాడు; అయితే ‘ఆగ్నేయ’ అనే పురాణం విష్ణువின் మరింత మహత్తర రూపమని కీర్తించబడింది।

Verse 17

आग्नेयाख्यपुराणस्य कर्ता श्रोता जनार्दनः तस्मात्पुराणमाग्नेयं सर्ववेदमयं महत्

‘ఆగ్నేయ’ పురాణానికి కర్త కూడా శ్రోత కూడా జనార్దనుడు (విష్ణువు); అందువల్ల ఆగ్నేయ పురాణం మహత్తరమై సమస్త వేదసారమయమైంది।

Verse 18

सर्वविद्यामयं पुण्यं सर्वज्ञानमयं वरम् सर्वात्म हरिरूपं हि पठतां शृण्वतां नृणां

పఠించే మరియు వినే మనుష్యులకు ఇది పుణ్యకరం—సర్వ విద్యామయం; ఉత్తమం—సర్వ జ్ఞానమయం; నిజంగా ఇది సర్వాత్మ అయిన హరి యొక్క రూపమే।

Verse 19

विद्यार्थिनाञ्च विद्यादमर्थिनां श्रीधनप्रदम् राज्यार्थिनां राज्यदञ्च धर्मदं धर्मकामिनाम्

విద్య కోరువారికి విద్యను ఇస్తుంది; ధనం కోరువారికి శ్రీ-ధనాన్ని ప్రసాదిస్తుంది; రాజ్యం కోరువారికి రాజ్యాన్ని ఇస్తుంది; ధర్మం కోరువారికి ధర్మాన్ని ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 20

स्वर्गार्थिनां स्वर्गदञ्च पुत्रदं पुत्रकामिनां गवादिकामिनाङ्गोदं ग्रामदं ग्रामकामिनां

స్వర్గం కోరువారికి స్వర్గాన్ని ఇస్తుంది; పుత్రం కోరువారికి పుత్రాన్ని ఇస్తుంది. గోవులు మొదలైనవి కోరువారికి గోదానఫలాన్ని ఇస్తుంది; గ్రామం కోరువారికి గ్రామాన్ని ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 21

शिंशपायनादयश् चक्रुरिति ख परमिति ञ श्रीबलप्रदमिति ञ कामार्थिनां कामदञ्च सर्वसौभाग्यसम्प्रदम् गुणकीर्तिप्रदन्नॄणां जयदञ्जयकामिनाम्

‘శింశపాయనుడు మొదలైనవారు దీనిని రచించారు’ అని ‘ఖ’ ద్వారా సూచితం; ‘పరమం’ అని ‘ఞ’ ద్వారా; ‘శ్రీబలప్రదం’ అని కూడా ‘ఞ’ ద్వారా. ఇది కామార్థులకు కామఫలాన్ని ఇస్తుంది, సమస్త సౌభాగ్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది, జనులకు గుణకీర్తులను ఇస్తుంది, జయాన్ని కోరువారికి విజయాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 22

सर्वेप्सूनां सर्वदन्तु मुक्तिदं मुक्तिकामिनां पापघ्नं पापकर्तॄणामाग्नेयं हि पुराणकम्

ఈ ఆగ్నేయ పురాణం సమస్త సాధకులకు సమస్త ఇష్టసిద్ధులను ఇస్తుంది; ముక్తిని కోరువారికి ముక్తిని ప్రసాదిస్తుంది; పాపం చేయువారికైనా పాపనాశనం చేస్తుంది.