Adhyaya 264

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे देवपूजावैश्वदेवबलिर्नाम त्रिषष्ट्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ चतुःषष्ठ्यधिअकद्विशततमो ऽध्यायः दिक्पालादिस्नानं अग्निर् उवाच सर्वार्थसाधनं स्नानं वक्ष्ये शान्तिकरं शृणु स्नापयेच्च सरित्तीरे ग्रहान् विष्णुं विचक्षणः

ఇలా అగ్ని మహాపురాణంలో ‘దేవపూజ, వైశ్వదేవ మరియు బలి’ అనే 263వ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు 264వ అధ్యాయం—‘దిక్పాలాదుల స్నానవిధి’ ప్రారంభం. అగ్ని పలికెను: “సర్వార్థసాధకమై శాంతికరమై ఉన్న స్నానాన్ని చెప్పుచున్నాను, విను. వివేకి నదీతీరంలో విష్ణువును మరియు గ్రహదేవతలను స్మరించి స్నానం చేయాలి।”

Verse 2

सौरभेया इति क , घ , छ , ञ च पुष्पराशय इति ज , ट च देवालये ज्वरार्त्यादौ विनायकग्रहार्दिते विद्यार्थिनो ह्रदे गेहे जयकामस्य तीर्थके

‘సౌరభేయా’ అనే నామసమూహం క, ఘ, ఛ, ఞ అక్షరాలతో ప్రారంభమయ్యేవారికి; ‘పుష్పరాశయ’ అనే నామసమూహం జ మరియు ట అక్షరాలతో ప్రారంభమయ్యేవారికి. ఇవి దేవాలయంలో, జ్వరాది బాధల్లో, వినాయకగ్రహపీడితునికి, విద్యార్థికి, హ్రదంలో, ఇంట్లో, విజయకాంక్షిగలవానికి మరియు తీర్థస్థలంలో ప్రయోగించవలెను.

Verse 3

पद्मिन्यां स्नापयेन्नारीं गर्भो यस्याः स्रवेत्तथा अशोकसन्निधौ स्नायाज्जातो यस्या विनश्यति

గర్భస్రావం జరుగుతున్న స్త్రీని పద్మసరోవరంలో స్నానం చేయించాలి. అలాగే పుట్టిన శిశువు పదేపదే మరణించే స్త్రీ అశోకవృక్ష సమీపంలో స్నానం చేయాలి.

Verse 4

पुष्पार्थिनाञ्च पुष्पाढ्ये पुत्रार्थिनाञ्च सागरे गृहसौभाग्यकामानां सर्वेषां विष्णुसन्निधौ

పుష్పాలు కోరువారు పుష్పసమృద్ధమైన స్థలాన్ని ఆశ్రయించాలి; పుత్రార్థులు సముద్రాన్ని (స్నానార్థం) ఆశ్రయించాలి; గృహసౌభాగ్యం కోరువారితో సహా అందరికీ విష్ణుసన్నిధియే ఫలప్రదం.

Verse 5

वैष्णवे रेवतीपुष्ये सर्वेषां स्नानमुत्तमं स्नानकामस्य सप्ताहम्पूर्वमुत्सादनं स्मृतं

వైష్ణవ దినంలో—చంద్రుడు రేవతి లేదా పుష్య నక్షత్రంలో ఉన్నప్పుడు—అందరికీ స్నానం ఉత్తమమని చెప్పబడింది. స్నానం చేయదలచినవాడు ఏడు రోజుల ముందే ఉత్సాదన (లేపన-శుద్ధి) చేయాలని స్మృతి విధిస్తుంది.

Verse 6

पुनर् नवां रोचनाञ्च शताङ्गं गुरुणी त्वचं मधूकं रजनी द्वे च तगरन्नागकेशरम्

పునర్నవా, రోచనా, శతాంగ, గురుణీ తొక్క, మధూక, రజనీ రెండు రకాలు, తగర, నాగకేశరము—ఇవీ (మిశ్రమంలో) చేర్చాలి.

Verse 7

अम्बरीञ्चैव मञ्जिष्ठां मांसीयासकमर्दनैः प्रियङ्गुसर्षपं कुष्ठम्बलाम्ब्राह्मीञ्च कुङ्कुमं

అంబరీ, మంజిష్ఠా, మాంసీ, యాసక, మర్దన; అలాగే ప్రియంగు, ఆవాలు, కుష్ఠం, బలా, బ్రాహ్మీ, కుంకుమ—ఇవీ (లేపనంలో) తీసుకోవాలి.

Verse 8

पञ्चगव्यं शक्तुमिश्रं उद्वर्त्य स्नानमाचरेत् मण्डले कर्णिकायाञ्च विष्णुं ब्राह्मणमर्चयेत्

పంచగవ్యాన్ని శక్తు (వేపిన యవపిండి)తో కలిపి దేహానికి ఉబటంలా రాసి శుద్ధి స్నానం చేయాలి. తరువాత మండలంలో, ముఖ్యంగా కర్ణికలో, విష్ణువును పూజించి బ్రాహ్మణుని సత్కరించాలి.

Verse 9

दक्षे वामे हरं पूर्वं पत्रे पूर्वादिके क्रमात् लिखेदिन्द्रादिकान्देवान् सायुधान् सहबान्धवान्

కుడి, ఎడమ వైపుల ముందుగా హరుడు (శివుడు)ను లిఖించాలి. తరువాత పద్మదళాలపై తూర్పు దిశ నుండి క్రమంగా ఇంద్రాది దేవతలను ఆయుధాలతోను, వారి సహచర-బంధువులతోను చిత్రించాలి.

Verse 10

स्नानमण्डलकान् दिक्षु कुर्याच्चैव विदिक्षु च विष्णुब्रह्मेशशक्रादींस्तदस्त्राण्यर्च्य होमयेत्

దిక్కులలోను, ఉపదిక్కులలోను స్నానమండలాలను నిర్మించాలి. విష్ణు, బ్రహ్మ, ఈశ (శివ), శక్ర (ఇంద్ర) మొదలైనవారిని వారి అస్త్రమంత్రాలతో సహా పూజించి, అనంతరం హోమం చేయాలి.

Verse 11

एकैकस्य त्वष्टशतं समिधस्तु तिलान् धृतं भद्रः सुभद्रः सिद्धार्थः कलसाः पुष्टिवर्धनाः

ప్రతి కర్మానికి సమిధలు ఎనిమిది వందలు ఉండాలి; నువ్వులు మరియు నెయ్యి ఆహుతి ఇవ్వాలి. కలశాలు ‘భద్ర’, ‘సుభద్ర’, ‘సిద్ధార్థ’ అని ఏర్పాటు చేయాలి—ఇవి పుష్టి, సమృద్ధిని వృద్ధి చేస్తాయి.

Verse 12

अमोघश्चित्रभानुश् च पर्जन्यो ऽथ सुदर्शनः स्थापयेत्तु वटानेनान् साश्विरुद्रमरुद्गणान्

‘అమోఘ’, ‘చిత్రభాను’, ‘పర్జన్య’, తరువాత ‘సుదర్శన’—ఇవన్నీ ఈ వట-విన్యాస విధానంలో స్థాపించాలి; అలాగే అశ్వినీదేవతలు, రుద్రుడు, మరుద్గణాలతో కూడి.

Verse 13

सहवाहनानिति घ , ज च विश्वे देवस् तथा दैत्या वसवो मुनयस् तथा आवेशयन्तु सुप्रीतास् तथान्या अपि देवताः

“వాహనాలతో కూడి” — ‘ఘ’ మరియు ‘జ’ అనే విధానమూ అలాగే. విశ్వేదేవులు, దైత్యులు, వసువులు, మునులు ప్రసన్నులై ఈ కర్మ/మండలంలో ప్రవేశించుగాక; ఇతర దేవతలూ అలాగే ప్రవేశించుగాక.

Verse 14

ओषधीर् निक्षिपेत् कुम्भे जयन्तीं विजयां जयां शतावरीं शतपुष्पां विष्णुक्रान्तापराजिताम्

కుంభంలో ఔషధులను వేయాలి—జయంతీ, విజయా, జయా, శతావరీ, శతపుష్పా, మరియు విష్ణుక్రాంతా (అపరాజితా)।

Verse 15

ज्योतिष्मतीमतिबलाञ्चन्दनोशीरकेशरं कस्तूरिकाञ्च कर्पूरं बालकं पत्रकं त्वचं

జ్యోతిష్మతీ, అతిబలా, చందనం, ఉశీరము, కేశరం, కస్తూరి, కర్పూరం, బాలకం, పత్రకం, త్వచం—ఇవి ద్రవ్యాలుగా గ్రహించాలి.

Verse 16

जातीफलं लवङ्गञ्च मृत्तिकां पञ्चगव्यकं भद्रपीठे स्थितं साध्यं स्नापयेयुर्द्विजा बलात्

జాతీఫలం, లవంగం, మట్టిక, పంచగవ్యంతో—భద్రపీಠంపై ఉన్న సాధ్యుని ద్విజులు దృఢంగా స్నాపనము/అభిషేకము చేయించాలి.

Verse 17

राजाभिषेकमन्त्रोक्तदेवानां होमकाः पृथक् पूर्णाहुतिन्ततो दत्वा गुरवे दक्षिणां ददेत्

రాజాభిషేక మంత్రాలలో చెప్పబడిన దేవతలకు వేరువేరుగా హోమాలు చేయాలి; అనంతరం పూర్ణాహుతి ఇచ్చి గురువుకు దక్షిణ సమర్పించాలి.

Verse 18

इन्द्रो ऽभिषिक्तो गुरुणा पुरा दैत्यान् जघान ह दिक्पालस्नानङ्कथितं संग्रामादौ जयादिकं

గురువిచే పూర్వం అభిషిక్తుడైన ఇంద్రుడు దైత్యులను సంహరించాడు. అందువల్ల దిక్పాల-స్నానం ఉపదేశించబడింది; అది యుద్ధారంభంలోనే జయాది శుభఫలాలను ప్రసాదిస్తుంది.