
Chapter 247 — पुष्पादिपूजाफलं (Fruits of Worship with Flowers and Other Offerings)
ఈ అధ్యాయంలో భగవాన్ అగ్ని, విష్ణు అనుగ్రహంతో అన్ని కార్యాలలో సిద్ధి పొందేందుకు పుష్పాదులతో అర్చన చేసే సంక్షిప్త విధానాన్ని ఉపదేశిస్తాడు. మాలతి, మల్లిక, యూథీ, పాటలా, కరవీర, అశోక, కుంద, తమాలపత్రం, బిల్వ‑శమీ పత్రాలు, భృంగరాజ, ఋతుకాలంలో తులసి, వాసక, కేతకీ, కమలం, రక్తోత్పలం మొదలైనవి శ్రేష్ఠమని; అర్క, ఉన్మత్తక/ధత్తూర, కంకాంచీ మొదలైనవి వర్జ్యమని చెబుతాడు. అనంతరం దానశాస్త్రంతో అనుసంధానించి, నిర్ణీత పరిమాణంలో నెయ్యి దానం మహాపుణ్యం, రాజ్యలాభం, స్వర్గప్రాప్తి కలిగిస్తుందని తెలిపి, గృహస్థుల సరళ అర్పణలే రాజసిక‑లోకోత్తర ఫలాలను ఇస్తాయని, వైష్ణవ భక్తితో సమృద్ధి‑ధర్మప్రతిష్ఠ బలపడుతుందని నిరూపిస్తాడు।
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे वास्त्वादिर्नाम षट्तचत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ सप्तचत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः पुष्पादिपूजाफलं अग्निर् उवाच पुष्पैस्तु पूजनाद्विष्णुः सर्वकार्येषु सिद्धिदः मालती मल्लिका यूथी पाटला करवीरकं
ఇట్లు అగ్ని మహాపురాణంలో ‘వాస్త్వాది’ అనే 246వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది. ఇప్పుడు 247వ అధ్యాయం ప్రారంభం—‘పుష్పాది పూజాఫలం’. అగ్ని పలికెను—పుష్పాలతో పూజచేస్తే విష్ణువు అన్ని కార్యాలలో సిద్ధిని ప్రసాదించువాడు; మాలతి, మల్లికా, యూథీ, పాటలా, కరవీరకములను అర్పించాలి।
Verse 2
पावान्तिरतिमुक्तश् च कर्णिकारः कुराण्टकः सेकः उच्यते इति ख पावन्तिकातिमुक्तश्चेति ग कुब्जकस्तगरो नीपो वाणो वर्वरमल्लिका
‘పావాంతి’ మరియు ‘అతిముక్త’, అలాగే ‘కర్ణికార’ ‘కురాణ్టక’—(ఖ పాఠంలో) దీనిని ‘సేక’ అని కూడా అంటారు. (గ పాఠంలో) ‘పావంతికా’ అని పఠనం. ఇతర పర్యాయాలు—కుబ్జక, తగర, నీప, వాణ, వర్వర-మల్లికా।
Verse 3
अशोकस्तिलकः कुन्दः पूजायै स्यात्तमालजं बिल्वपत्रं शमीपत्रं पत्रं भृङ्गरजस्य तु
పూజార్థం అశోక, తిలక, కుంద పుష్పాలు శ్రేష్ఠమని చెప్పబడినవి. అలాగే తమాల పత్రం, బిల్వపత్రం, శమీ పత్రం మరియు భృంగరాజ పత్రం కూడా విధిగా అర్పించబడతాయి।
Verse 4
तुलसीकालतुलसीपत्रं वासकमर्चने केतकीपत्रपुष्पं च पद्मं रक्तोत्पलादिकं
అర్చనలో తులసి పత్రం—ప్రత్యేకంగా తగిన కాలంలో సేకరించిన తులసి—వాసకంతో కలిసి అర్పించాలి. అలాగే కేతకీ పత్రాలు, పుష్పాలు, పద్మం, రక్తోత్పలం మొదలైనవీ సమర్పించాలి।
Verse 5
नार्कन्नोन्मत्तकङ्काञ्ची पूजने गिरिमल्लिका कौटजं शाल्मलीपुष्पं कण्टकारीभवन्नहि
పూజలో అర్కము, ఉన్మత్తకము (ధత్తూరము), కంకాంచీ వాడకూడదు. బదులుగా గిరిమల్లికా శ్రేష్ఠము; అలాగే కూటజ, శాల్మలీ పుష్పాలు, ఇక్కడ కంటకారీ కూడా గ్రాహ్యము.
Verse 6
घृतप्रस्थेन विष्णोश् च स्नानङ्गोकोटिसत्फलं आढकेन तु राजा स्यात् घृतक्षीरैर् दिवं व्रजेत्
ఒక ప్రస్థ ఘృతదానం చేస్తే విష్ణువుకు కోటి స్నానకర్మల సమానమైన ఉత్తమ ఫలం లభిస్తుంది. ఒక ఆఢక దానం చేస్తే రాజు అవుతాడు; ఘృతంతో పాటు క్షీరదానం చేస్తే స్వర్గానికి వెళ్తాడు.
A prescriptive arcana list (what to offer and what to avoid) plus measurable dāna metrics: one prastha of ghee equated to immense Viṣṇu-bath merit, one āḍhaka linked with kingship, and ghee-with-milk linked with heavenly attainment.
It operationalizes bhakti: disciplined offerings and charitable measures become repeatable practices that convert everyday materials into merit, success, and devotional alignment with Viṣṇu.