Adhyaya 321
Pāśupata-Śānti (पाशुपतशान्तिः)
అఘోరాది అస్త్రాలకు సంబంధించిన పూర్వ శాంతి-కల్పం అనంతరం ఈ అధ్యాయం పాశుపత-శాంతి విధానాన్ని ప్రారంభిస్తుంది. భగవాన్ పాశుపత శస్త్ర-మంత్రాన్ని కేంద్రంగా చేసుకుని శాంతికర్మలో జపం, ముందస్తు ప్రయోగాలు బోధిస్తారు. మంత్ర కార్యానుక్రమంలో ముఖ్యాంశం—‘పాదతః-పూర్వ’గా, అంటే పాదస్థాపన/ప్రారంభ న్యాసం నుంచే విఘ్ననాశం, దిశానుసార న్యాసప్రయోగంలా. తరువాత సూర్య, చంద్ర, విఘ్నేశ్వర అస్త్రాలతో కూడిన సంక్షిప్త ఆహ్వానాలు ‘ఫట్’తో ముగిసి, ‘మోహింపజేయి, దాచు, ఉన్మూలించు, భయపెట్టు, జీవింపజేయి, తరిమివేయి, అరిష్టాన్ని నశింపజేయి’ వంటి ఆజ్ఞార్థ క్రియలు వస్తాయి. ఒక్క జపంతో అడ్డంకులు తొలగుతాయి; వంద జపాలతో అపశకునాలు శమించి యుద్ధవిజయం లభిస్తుంది. నెయ్యి-గుగ్గులు హోమంతో కఠిన లక్ష్యాలూ సిద్ధిస్తాయి; శస్త్ర-పాశుపత జపం సంపూర్ణ శాంతిని ఇస్తుంది।
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे अघोरास्त्रादिशान्तिकल्पे नाम विंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः व्यालकाके इति ख अथैकविंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः पाशुपतशान्तिः ईश्वर उवाच वक्ष्ये पाशुपतास्त्रेण शान्तिजापादि पूर्वतः पादतःपूर्वनाशो हि फडन्तं चापदादिनुत्
ఇట్లు ఆగ్నేయ మహాపురాణంలో ‘అఘోరాస్త్రాది-శాంతికల్ప’ అనే మూడు వందల ఇరవయ్యవ అధ్యాయం (కొన్ని పాఠాల్లో ‘వ్యాలకాకే’ ఇతి ఖ-సూచనతో) ముగిసింది. ఇప్పుడు మూడు వందల ఇరవై ఒకటవ అధ్యాయం ‘పాశుపత-శాంతి’ ప్రారంభమవుతుంది. ఈశ్వరుడు పలికెను—పాశుపతాస్త్ర మంత్రంతో శాంతి-జపాది పూర్వకర్మలతో కూడిన విధానాన్ని నేను వివరిస్తాను. నిజంగా ‘పాద’ (ప్రథమ స్థాపన/న్యాస) నుంచే ముందుగా నాశనం జరుగుతుంది; మరియు ‘ఫడ్’తో ముగియు మంత్రం ఆపదాదుల నివారణకు వినియోగించవలెను.
Verse 2
रास्त्राय फट् भास्करास्त्राय फट् चन्द्रास्त्राय फट् विघ्नेश्वरास्त्राय फट् ख्रों ख्रौं फट् ह्रौं ह्रों फट् भ्रामय फट् छादय फट् उन्मूलय फट् त्रासय फट् सञ्जीवय फट् विद्रावय फट् सर्वदुरितं नाशय फट् सकृदावर्तनादेव सर्वविघ्नान् विनाशयेत् शतावर्तेन चोत्पातान्रणादौ विजयो भवेत्
‘రాష్ట్రాస్త్రాయ ఫట్। భాస్కరాస్త్రాయ ఫట్। చంద్రాస్త్రాయ ఫట్। విఘ్నేశ్వరాస్త్రాయ ఫట్। ఖ్రోం ఖ్రౌం ఫట్। హ్రౌం హ్రోం ఫట్। భ్రామయ ఫట్। ఛాదయ ఫట్। ఉన్మూలయ ఫట్। త్రాసయ ఫట్। సంజీవయ ఫట్। విద్రావయ ఫట్। సర్వదురితం నాశయ ఫట్।’—ఒక్కసారి ఆవర్తనమే అన్ని విఘ్నాలను నశింపజేస్తుంది; వంద ఆవర్తనాలతో ఉత్పాతాలు శమించి, యుద్ధాదుల్లో విజయం కలుగుతుంది.
Verse 3
घृतगुग्गुलुहोमाच्च असाध्यानपि साधयेत् पठनात्सर्वशान्तिः स्यच्छस्त्रपाशुपतस्य च
ఘృతం మరియు గుగ్గులుతో హోమం చేయుటవలన అసాధ్యమైనదికూడా సాధ్యమగును; శస్త్ర-పాశుపత మంత్రపఠనముచే సమస్త శాంతి కలుగును.
Frequently Asked Questions
The chapter emphasizes operational sequencing and force-termination: obstacle-destruction is applied from the initial ‘feet’ placement, and the mantra is repeatedly ended with “phaṭ” to effect protective, expelling, and pacifying functions.
By framing protection, obstacle-removal, and pacification as dharma-supporting disciplines, it stabilizes the practitioner’s life and ritual environment, enabling sustained sādhanā while aligning worldly safety (bhukti) with spiritual steadiness (mukti-oriented practice).