Adhyaya 315
Chapter 315: नानामन्त्राः (Various Mantras)
మంత్రశాస్త్ర పరంపరలో ఈ అధ్యాయంలో అగ్నిదేవుడు బీజాక్షరాలతో కూడిన, ‘ఫట్’ వంటి ఆజ్ఞాత్మక ముగింపులు గల ప్రయోగమంత్రాలను వివరిస్తాడు. ‘హూం’తో ప్రారంభించి, ‘ఖేచ్ఛే’ పదంతో అలంకరించి, బలమైన ముగింపులతో మంత్ర నిర్మాణ విధానం చెప్పబడింది. అనంతరం ‘సర్వకర్మసాధిని’ విద్య—విషం మరియు అనుబంధ బాధలను శమింపజేయడం, ప్రాణాంతక విషం లేదా ఘాతక దెబ్బతో మృతిప్రాయుడైనవాడిని పునర్జీవింపజేయగల శక్తి—వర్ణించబడింది. మరికొన్ని లఘుమంత్రాలు విషం, శత్రువులను నాశనం చేయుటకు, పాపజన్య రోగాలను జయించుటకు, విఘ్నాలు మరియు దుష్టశక్తులను నివారించుటకు నియోజింపబడ్డాయి; వశీకరణ ప్రయోగమూ ఉంది. చివరగా ‘కుబ్జికా-విద్య’ను సర్వసిద్ధిదాయినిగా విస్తరించి చెప్పి, ఈశుడు స్కందునికి ఉపదేశించిన మంత్ర పరంపరలో తదుపరి ప్రసంగాన్ని సూచిస్తాడు।
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे स्तम्भनादिमन्त्रा नाम चतुर्दशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चदशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः नानामन्त्राः अग्निर् उवाच आदौ हूंकारसंयुक्ता खेचछे पदभूषिता वर्गातीतविसर्गेण ह्रीं हूंक्षेपफडन्तका
ఇట్లు అగ్ని మహాపురాణంలో ‘స్తంభనాది మంత్రాలు’ అనే 314వ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు 315వ అధ్యాయం ‘నానామంత్రాలు’ ప్రారంభం. అగ్ని పలికెను—ఆదిలో ‘హూం’కారంతో సంయుక్తమై, ‘ఖేచ్ఛే’ అనే పదంతో అలంకృతమై, వర్గాతీత విసర్గంతో ‘హ్రీం—హూం—క్షేప—ఫడ్’ యుక్తమై మంత్రాంతకంగా ఉండును।
Verse 2
सर्वकर्मकरी विद्या विषसन्धादिमर्दनी ॐ क्षेचछेतिप्रयोगश् च कालदष्टस्य जीवने
ఈ విద్య సమస్త కర్మాలను సిద్ధింపజేయునది; విషమును మరియు దానికి సంబంధించిన ఉపద్రవాలను నశింపజేయునది. ‘ఓం క్షేచ్ఛే’తో ప్రారంభమయ్యే మంత్రప్రయోగం కాలదష్టుని (మరణాసన్నుని) జీవింపజేయుటకు స్మృతిలో చెప్పబడింది।
Verse 3
ॐ हूं केक्षः प्रयोगोयं विषशत्रुप्रमर्दनः स्त्रीं हूं फडितियोगोयं पापरोगादिकं जयेत्
‘ఓం హూం కేక్షః’—ఈ ప్రయోగం విషమును, శత్రువులను నశింపజేయును. అలాగే ‘స్త్రీం హూం ఫడ్’—ఈ యోగం పాపజన్య రోగములు మొదలైనవాటిని జయించును।
Verse 4
खेछेति च प्रयोगो ऽयं विघ्नदुष्टादि वारयेत् ह्रूं स्त्रीं ओमितियोगो ऽयं योषिदादिवशीकरः
‘ఖే’ అనే ఉచ్చారణతో చేసే ఈ ప్రయోగం విఘ్నములు, దుష్టశక్తులు మొదలైనవాటిని నివారించును. ‘హ్రూం స్త్రీం ఓం’ యుక్త ప్రయోగం స్త్రీలు మొదలైనవారిని వశపరచుటకు ఉపయోగపడును।
Verse 5
खे स्त्रीं खे च प्रयोगो ऽयं वशाय विजयाय च ऐं ह्रीं श्रीं स्फें क्षौं भगवति अम्बिके कुब्जिके स्फें ॐ भं तं वशनमो अघोराय सुखे व्रां व्रीं किलि किलि विच्चा स्फ्रौं हे स्फ्रं श्रीं ह्रीं ऐं श्रीमिति कुब्जिकाविद्या सर्वकरा स्मृता भूयः स्कन्दाय यानाह मन्त्रानीशश् च तान् वदे
‘ఖే స్త్రీం ఖే’—ఈ ప్రయోగం వశీకరణకూ, విజయానికీ. (మంత్రం:) ‘ఐం హ్రీం శ్రీం స్ఫేం క్షౌం—భగవతి అంబికే, కుబ్జికే—స్ఫేం; ఓం భం తం—వశనమో; అఘోరాయ; హే సుఖే—వ్రాం వ్రీం; కిలి కిలి; విచ్చా; స్ఫ్రౌం; హే స్ఫ్రం; శ్రీం హ్రీం ఐం శ్రీమ్।’ ఇది కుబ్జికా-విద్య, సర్వకార్యసాధికగా స్మృత. ఇక ఈశుడు స్కందునికి చెప్పిన మంత్రాలను కూడా నేను వివరిస్తాను।
Frequently Asked Questions
The chapter foregrounds mantra-formation and deployment: bīja-syllable sequencing (e.g., hūṃ/hrīṃ/strīṃ), inclusion of a defining pada (“khecch(e)”), and forceful terminations like phaḍ, each tied to a specific prayoga (application).
It presents applied powers—protection, healing, obstacle removal, and control—as dharma-situated technologies within the Purāṇic worldview, implying that efficacy should be governed by restraint, right intent, and alignment with higher puruṣārthas rather than mere coercive gain.