
Chapter 312 — Various Mantras (नानामन्त्राः)
ఈ అధ్యాయంలో భగవాన్ అగ్ని వినాయక (గణేశ) ఆరాధనతో ప్రారంభమయ్యే సంక్షిప్త మంత్రశాస్త్ర క్రమాన్ని బోధిస్తాడు—ఆధారశక్తి, పద్మ-రచన న్యాసాలు, “హూం ఫట్” కవచం, అలాగే దిశానుసారం ఉపనామాలతో విఘ్నేశుని బాహ్య/అంతః ఆహ్వానాలు. అనంతరం త్రిపురా ఉపాసనలో భైరవ/వటుకాది పరివార నామశ్రేణులు, బీజాలు (ఐం, క్షేం, హ్రీం) మరియు అభయ, పుస్తకం, వరద, మాల వంటి రూపలక్షణాలు చెప్పబడతాయి. జాల-విన్యాసం, హృదయాది-న్యాసం, కామక (ఇష్టసిద్ధి) సమాప్తి విధానం వివరించబడింది. తరువాత ఉచ్చాటనానికి నిర్దిష్ట యంత్రప్రయోగం, శ్మశాన ద్రవ్యాలు, సూత్రబంధనం; యుద్ధంలో రక్షా/విజయ మంత్రాలు, సంపద, సూర్య మరియు శ్రీ ఆహ్వానాలు ఇవ్వబడ్డాయి. దీర్ఘాయుష్షు, నిర్భయత, శాంతి, వశీకరణ పద్ధతులు—తిలక/అంజనం, స్పర్శ, తిలహోమం, అభిమంత్రిత భోజనం—కూడా ఉన్నాయి. చివరగా నిత్యక్లిన్నా మూలమంత్రం, షడంగం, రక్తత్రికోణ ధ్యానం, దిక్స్థాపనలు, కాముని పంచవిధ చింతన, సంపూర్ణ మాత్రికా పాఠం, మరియు ఆధారశక్తి-పద్మ-సింహాసనంతో హృదయస్థాపనతో ముగుస్తుంది.
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे त्वरिताविद्या नामैकादशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ द्वादशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः नानामन्त्राः अग्निर् उवाच ॐ विनायकार्चनं वक्ष्ये यजेदाधारशक्तिकम् धर्माद्यष्टककन्दञ्च नालं पद्मञ्च कर्णिकाम्
ఇట్లు అగ్ని మహాపురాణంలో ‘త్వరితావిద్య’ అనే 311వ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు 312వ అధ్యాయం ‘నానామంత్రాలు’ ప్రారంభం. అగ్ని పలికెను—“ఓం, వినాయకార్చనను చెప్పుదును. ఆధారశక్తి నుండి ఆరంభించి, ధర్మాది అష్టకమును, అలాగే కందం, నాళం, పద్మం, కర్ణికను పూజించవలెను.”
Verse 2
तारहेम्ना चेति ख केशरं त्रिगुनं पद्मं तीव्रञ्च ज्वलिनीं यजेत् नन्दाञ्च सुयशाञ्चोग्रां तेजोवतीं विन्ध्यवासिनीं
‘తార’ మరియు ‘హేమ’—ఈ క్రమంలో—మంత్రోచ్చారణ చేసి కేశరం మరియు త్రిగుణ పద్మపుష్పాలను సమర్పించి, తీవ్రా మరియు జ్వలినీ దేవతలను పూజించవలెను. అలాగే నందా, సుయశా, ఉగ్రా, తేజోవతీ, వింధ్యవాసినీని కూడా ఆరాధించవలెను.
Verse 3
गणमूर्तिं गणपत्तिं हृदयं स्याद्गणं जयः एकदन्तोत्कटशिरःशिखायाचलकर्णिने
‘గణమూర్తి’ని హృదయస్థానంలో విన్యసించాలి; ‘గణపతి’ని గణాధిపతిగా స్థాపించాలి; ‘గణం జయః’ను జయమంత్రంగా గ్రహించాలి. ఏకదంతుడు, ఉత్కటశిరస్సు, శిఖాయుతుడు, అచలకర్ణుడు అయిన వినాయకుని ధ్యానించి నమస్కరించాలి.
Verse 4
गजवक्त्राय कवचं हूं फडन्तं तथाष्टकं महोदरो दण्डहस्तः पूर्वादौ मध्यतो यजेत्
గజవక్త్రుడు (గణేశుడు) కొరకు ‘హూం ఫట్’తో ముగిసే మంత్రంతో కవచన్యాసం చేయాలి; అలాగే అష్టకాన్ని కూడా ఆహ్వానించాలి. మహోదరుడు, దండహస్తుడు అనే రూపాలలో ధ్యానిస్తూ, మొదట తూర్పు దిశలో, తరువాత మధ్యలో పూజించాలి.
Verse 5
जयो गणाधिपो गणनायको ऽथ गणेश्वरः वक्रतुण्ड एकदन्तोत्कटलम्बोदरो गज
జయము కలుగుగాక! ఆయన గణాధిపుడు, గణనాయకుడు, గణేశ్వరుడు; వక్రతుండుడు, ఏకదంతుడు, ఉత్కట లంబోదరుడు, గజవదనుడు (ఏనుగు ముఖుడు).
Verse 6
वक्त्रो विकटाननो ऽथ हूं पूर्वो विघ्ननाशनः धूम्रवर्णो महेन्द्राद्यो वाह्ये विघ्नेशपूजनम्
‘వక్త్ర’, ‘వికటానన’, తదుపరి బీజం ‘హూం’; ‘పూర్వ’, ‘విఘ్ననాశన’; ‘ధూమ్రవర్ణ’; అలాగే ‘మహేంద్ర’ మొదలైనవి—ఇవి విఘ్నేశ్వరుడు (గణేశుడు) యొక్క బాహ్యపూజలో ఆహ్వానించవలసిన నామరూపాలు.
Verse 7
त्रिपुरापूजनं वक्ष्ये असिताङ्गो रुरुस् तथा चण्डः क्रोधस्तथोन्मत्तः कपाली भीषणः क्रमात्
ఇప్పుడు త్రిపురా పూజను వివరిస్తాను. క్రమంగా అసితాంగ, రురు, చండ, క్రోధ, ఉన్మత్త, కపాలీ, భీషణ—వీరి ఆహ్వానం/స్థాపన చేయబడుతుంది.
Verse 8
संहारो भैरवो ब्राह्मीर्मुख्या ह्रस्वास्तु भैरबाः ब्रह्माणीषण्मुखा दीर्घा अग्न्यादौ वटुकाः क्रमात्
‘సంహార’నే భైరవుడు; బ్రాహ్మీలలో ఇతడే ప్రధానుడు. భైరవ మంత్రాలు హ్రస్వ బీజరూపాలు. బ్రహ్మాణీ ‘షణ్ముఖా’; దీర్ఘ (విస్తృత) రూపాలూ ఉపదేశించబడ్డాయి. అగ్ని మొదలుకొని క్రమంగా వటుకులు లెక్కించబడతారు.
Verse 9
समयपुत्रो वटुको योगिनीपुत्रकस् तथा सिद्धपुत्रश् च वटुकः कुलपुत्रश् चतुर्थकः
వటుకుడిని ‘సమయ-పుత్ర’ అని కూడా అంటారు; అలాగే ‘యోగినీ-పుత్రక’ మరియు ‘సిద్ధ-పుత్ర’ అని కూడా. నాల్గవ నామం ‘కుల-పుత్ర’.
Verse 10
हेतुकः क्षेत्रपालश् च त्रिपुरान्तो द्वितीयकः अग्निवेतालो ऽग्निजिह्वः कराली काललोचनः
‘హేతుక’, ‘క్షేత్రపాల’ (పవిత్ర ప్రాంగణ రక్షకుడు), ‘త్రిపురాంత’ (త్రిపురా సంహారకుడు), ‘ద్వితీయక’ (రెండవ/సహచరుడు), ‘అగ్ని-వేతాల’ (అగ్నిమయ వేతాలుడు), ‘అగ్ని-జిహ్వ’ (అగ్ని-జిహ్వుడు), ‘కరాళీ’, ‘కాలలోచన’—ఇవి నామాలు.
Verse 11
एकपादश् च भीमाक्ष ऐं क्षें प्रेतस्तयासनं ऐं ह्रीं द्वौश् च त्रिपुरा पद्मासनसमास्थिता
‘ఏకపాద’ మరియు ‘భీమాక్ష’; బీజాక్షరాలు ‘ఐం’ ‘క్షేం’—ఆమె ప్రేతాన్ని ఆసనంగా చేసుకొని ఆసీనురాలై ఉంటుంది; అలాగే ‘ఐం’ ‘హ్రీం’—ఈ రెండూ పద్మాసనంలో దృఢంగా స్థితమైన త్రిపురను సూచిస్తాయి।
Verse 12
विभ्रत्यभयपुस्तञ्च वामे वरदमालिकाम् विवासिनीमिति ख त्रिपुरायजनमिति ख , छ , ज , ञ , ट च मूलेन हृदयादि स्याज्जालपूर्णञ्च कामकम्
ఆమెను అభయముద్ర మరియు పుస్తకాన్ని ధరించినదిగా, ఎడమ చేతిలో వరదముద్ర మరియు జపమాలను కలిగినదిగా ధ్యానించాలి। ‘ఖ’ (మరియు ఖ, ఛ, జ, ఞ, ట) అక్షరాల విషయంలో ‘వివాసినీ’ అని, అలాగే ‘త్రిపురాయజనం’ అని పూజ చేయాలి। మూలమంత్రంతో హృదయాది న్యాసాలు చేయాలి; మంత్రజాలం పూర్తిగా స్థాపితమైతే ‘కామకం’ (ఇష్టసిద్ధి) కర్మ సంపూర్ణమని చెప్పబడింది।
Verse 13
गोमध्ये नाम संलिख्य चाष्टपत्रे च मध्यतः श्मशानादिपटे श्मशानाङ्गारेण विलेखयेत्
ఎనిమిది దళాల యంత్రం మధ్యలో (వ్యక్తి) పేరును వ్రాసి, శ్మశానకార్యానికి ఉపయోగించే వస్త్రంపై శ్మశాన అంగారము/భస్మంతో దానిని లిఖించాలి।
Verse 14
चिताङ्गारपिष्टकेन मूर्तिं ध्यात्वा तु तस्य च क्षिप्त्वोदरे नीलसूत्रैर् वेष्ट्य चोच्चाठनं भवेत्
చితి అంగారపు పిండితో ఆ వ్యక్తి రూపాన్ని తయారు చేసి/ధ్యానించి, దానిని ఉదరంపై ఉంచి నీలి దారాలతో చుట్టితే ఉచ్చాటన (దూరీకరణ) కర్మ సిద్ధమవుతుంది।
Verse 15
ॐ नमो भगवति ज्वालामानिनि गृध्रगणपरिवृते स्वाहा युद्धेगच्छन् जपन्मन्त्रं पुमान् साक्षाज्जयी भवेत् ॐ श्रीं ह्रीं क्लीं श्रियै नमः उत्तरादौ च घृणिनी सूर्या पुज्या चतुर्दले
“ఓం నమో భగవతి జ్వాలామానిని గృధ్రగణపరివృతే స్వాహా।” యుద్ధానికి వెళ్తూ ఈ మంత్రాన్ని జపించే పురుషుడు ప్రత్యక్షంగా విజయం పొందుతాడు। మరింతగా: “ఓం శ్రీం హ్రీం క్లీం శ్రియై నమః।” అలాగే ఉత్తరాది దళాలలో చతుర్దళ పద్మంపై ‘ఘృణినీ’ మరియు ‘సూర్యా’లను పూజించాలి।
Verse 16
आदित्या प्रभावती च हेमाद्रिमधुराश्रयः ॐ ह्रीं गौर्यै नमः गौरीमन्त्रः सर्वकरः होमाद्ध्यानाज्जपार्चनात्
ఆమె ఆదిత్యా, ప్రభావతీ; హేమాద్రి మాధుర్యానికి ఆశ్రయం. ‘ఓం హ్రీం గౌర్యై నమః’—ఈ గౌరీమంత్రం సర్వకార్యసిద్ధిదాయకం; హోమం, ధ్యానం, జపం, అర్చన ద్వారా ఫలిస్తుంది.
Verse 17
रक्ता चतुर्भुजा पाशवरदा दक्षिणे करे अङ्कुशाभययुक्तान्तां प्रार्थ्य सिद्धात्मना पुमान्
రక్తవర్ణ, చతుర్భుజ దేవిని—పాశధారిణి, వరప్రదాయిని, కుడిచేతిలో అంకుశం మరియు అభయముద్రతో యుక్తురాలిని—ఆహ్వానించి, సిద్ధచిత్తుడైన పురుషుడు ఆమెను ప్రార్థించాలి.
Verse 18
जीवेद्वर्षशतं धीमान्न चौरारिभयं भवेत् क्रुद्धः प्रसादी भवति युधि मन्त्राम्बुपानतः
మంత్రసంస్కృత జలాన్ని పానంచేయుటవలన జ్ఞాని శతవర్షాలు జీవించగలడు; దొంగలూ శత్రువుల భయం ఉండదు. క్రోధించినవాడుకూడా శాంతుడై ప్రసన్నుడవుతాడు; యుద్ధంలో కూడా మంత్రజలపానం స్థైర్యం, అనుగ్రహం ఇస్తుంది.
Verse 19
अञ्जनं तिलकं वश्ये जिह्वाग्रे कविता भवेत् तज्जपान्मैथुनं वश्ये तज्जपाद्योनिवीक्षणम्
ఈ మంత్రాన్ని అంజనం, తిలకంగా ప్రయోగిస్తే వశీకరణశక్తి లభిస్తుంది; నాలుక అగ్రభాగంలో కవిత్వం ఉద్భవిస్తుంది. దీని జపంతో మైథునం నియంత్రణలోకి వస్తుంది; దీని జపంతో యోని దర్శనసిద్ధి కలుగుతుంది.
Verse 20
स्पर्शाद्वशी तिलहोमात्सर्वञ्चैव तु सिध्यति सप्ताभिमन्त्रितञ्चान्नं भुञ्जंस्तस्य श्रियः सदा
సంస్కృత స్పర్శతో (ఇతరుడు) వశమవుతాడు; తిలహోమంతో సమస్తమూ సిద్ధిస్తుంది. ఏడు సార్లు మంత్రాభిమంత్రితమైన అన్నం భుజించేవాడు సదా శ్రీ-సంపదను అనుభవిస్తాడు.
Verse 21
अर्धनारीशरूपो ऽयं लक्ष्म्यादिवैष्णवादिकः अनङ्गरूपा शक्तिश् च द्वितीया मदनातुरा
ఈ తత్త్వం అర్ధనారీశ్వరరూపమై, లక్ష్మ్యాది వైష్ణవప్రకారమునకు చెందినదీ. రెండవ శక్తి అనంగ (కామ)రూపిణి; మదనాతురతచేత కలతచెందినది.
Verse 22
पवनवेगा भुवनपाला वै सव्वसिद्धिदा अनङ्गमदनानङ्गमेखलान्ताञ्चपेच्छ्रिये
శ్రీదేవికి నమస్కారం—ఆమె వేగం పవనంలా, లోకపాలిక, సమస్తసిద్ధులను ప్రసాదించేది; అనంగ (కామ)నికూడా మోహింపజేసేది, మనోహర మేఖలాధారిణి, చివర భాగం పిచ్ఛసమాన దివ్య అలంకారంతో శోభించేది.
Verse 23
पद्ममध्यदलेषु ह्रीं स्वरान् कादींस्तितः स्त्रियाः षट्कोणे वा घटे वाथ लिखित्वा स्याद्वशीकरं
పద్మయంత్ర మధ్యదళాలలో ‘హ్రీం’ బీజాన్ని, స్వరాలు మరియు ‘క’ మొదలైన వ్యంజనాలతో, స్త్రీనామంతో కలిసి వ్రాయాలి. దానిని షట్కోణంలో గానీ ఘటంపై గానీ వ్రాస్తే వశీకరణకర్మ సిద్ధిస్తుంది.
Verse 24
ॐ ह्रीं छं नित्यक्लिन्ने मदद्रवे ॐ ॐ मूलमन्त्रः षडङ्गओयं रक्तवर्णे त्रिकोणके द्रवणी ह्लादकारिणी क्षोभिणी गुरुशक्तिका
“ఓం హ్రీం ఛం నిత్యక్లిన్నే మదద్రవే ఓం ఓం”—ఇది మూలమంత్రం. దీనికి షడంగ న్యాసాది విధానం చేయాలి. దేవి రక్తవర్ణా, త్రికోణస్థ; ద్రవణీ, హ్లాదకారిణీ, క్షోభిణీ, గురుశక్తిస్వరూపిణి.
Verse 25
ईशानादौ च मध्ये तां नित्यां पाशाङ्कुशौ तथा कपालकल्पकतरुं वीणा रक्ता च तद्वती
ఈశాన దిక్కులో (ఈశాన్య) మరియు మధ్యలో కూడా ఆ నిత్యదేవిని ధ్యానించాలి. ఆమె పాశం, అంకుశం ధరించును; కపాలం, కల్పతరువు, వీణను కూడా వహించును; ఆమె రక్తవర్ణా, ఆ చిహ్నాలతో యుక్తురాలు.
Verse 26
नित्याभया मङ्गला च नववीरा च मङ्गला दुर्भगा मनोन्मनी पूज्या द्रावा पूर्वादितः स्थिता
ఆమె నిత్యాభయా (సదా నిర్భయ), మంగళా (శుభప్రద), నవవీరా (నవవిధ వీర్యసంపన్న) మరియు మరల మంగళా. ఆమె దుర్భగా (దురదృష్టనాశిని), మనోన్మనీ (మనస్సుకు అతీత), పూజ్యా, ద్రావా (అవరోధాలను కరిగించేది); ఆమె తూర్పు మొదలైన దిక్కులలో స్థితి చెందింది।
Verse 27
ॐ ह्रीं अनङ्गाय नमः ॐ ह्रीं ह्रीं स्मराय नमः मन्मथाय च माराय कामायैवञ्च पञ्चधा कामाः पाशाङ्कुशौ चापवाणाः ध्येयाश् च विभ्रतः
“ఓం హ్రీం, అనంగాయ నమః. ఓం హ్రీం హ్రీం, స్మరాయ నమః. అలాగే మన్మథ, మార, కాములకు నమస్కారం.” కామదేవుని ఐదు రూపాలలో ధ్యానించాలి—ఆయన పాశం, అంకుశం, ధనుస్సు మరియు బాణాలను ధరించును।
Verse 28
रतिश् च विरतिः प्रीतिर्विप्रीतिश् च मतिर्धृतिः विधृतिः पुष्टिरेभिश् च क्रमात् कामादिकैर् युताः ॐ छं नित्यक्लिन्ने मदद्रवे ॐ ॐ अ आ इ ई उ ऊ ऋ ॠ ऌ ॡ ए ऐ ओ औ अं अः क ख ग घ ङ च छ ज झ ञ ट ठ ड ढ ण त थ द ध न प फ ब भ म य र ल व श ष स ह क्ष ॐ छं नित्यक्लिन्ने मदद्रवे स्वाहा आधारशक्तिं पद्मञ्च सिंहे देवीं हृदादिषु
రతి, విరతి, ప్రీతి, విప్రీతి, మతి, ధృతి, విధృతి, పుష్టి—ఈ శక్తులను క్రమంగా కామాది శక్తులతో యుక్తంగా నియోగించాలి. తరువాత జపించాలి: “ఓం ఛం నిత్యక్లిన్నే మదద్రవే।” అనంతరం మాత్రికా (వర్ణమాల) జపం—“అ ఆ…అం అః; క ఖ…హ క్ష।” మళ్లీ జపం: “ఓం ఛం నిత్యక్లిన్నే మదద్రవే స్వాహా।” తదుపరి ఆధారశక్తి, పద్మం, సింహాసనం న్యాసం చేసి దేవిని హృదయాది స్థానాలలో ప్రతిష్ఠించాలి।
A precise ritual architecture: lotus-based placements (kanda–nāla–padma–karṇikā), kavaca application with “hūṃ phaṭ,” hṛdayādi-nyāsa, jāla (mantra-network) completion, and mātrikā (alphabet) recitation integrated into deity-installation.
It frames mantra technology as disciplined sādhanā: purification through nyāsa and visualization, removal of obstacles via Vināyaka, and focused śakti-upāsanā (Tripurā/Nityaklinnā) that links protective and prosperity aims to concentrated worship under dharma.
Vināyaka/Vighneśa for obstacle-removal and protective rites; Tripurā with Bhairava/Vaṭuka retinues for śakti-centric worship; and Nityaklinnā as a red-triangle śakti with a defined root-mantra, ṣaḍaṅga, and mātrikā framework.
Victory-in-battle japa, mantra-charged water for longevity and fearlessness, vaśīkaraṇa via tilaka/añjana/touch, tila-homa for siddhi, seven-times consecrated food for prosperity, and uccāṭana using cremation-ground materials and thread-binding.