
Chapter 308 — Worship of Tvaritā (त्वरितापूजा)
మునుపటి అధ్యాయంలో త్రైలోక్యమోహినీ లక్ష్మీ పూజా విధానాన్ని ముగించిన వెంటనే అగ్నిదేవుడు త్వరితా-ఉపాసనను ఉపదేశిస్తాడు. భుక్తి, ముక్తి రెండింటికీ ప్రేరకమైన ఆజ్ఞా-సూత్రాలతో కూడిన మంత్రాంగాలను ముందుగా ప్రసాదిస్తాడు. తరువాత శిరస్సు నుండి పాదాల వరకు అంగన్యాసం, మంత్రన్యాసం చేసి, చివరగా వ్యాపక న్యాసం నిర్వహించాలి. ధ్యానంలో త్వరితను కిరాత/శబరీ భావస్ఫూర్తితో, త్రినేత్ర, శ్యామవర్ణ, వనమాలాభూషిత, మయూరపిచ్ఛ చిహ్నధారిణి, సింహాసనస్థ, వరాభయప్రదాయినిగా భావించాలి. అనంతరం అష్టవిధ పీఠ/పద్మపూజలో దళదళంగా అంగగాయత్రుల స్థాపన, ముందుభాగం మరియు ద్వారస్తంభాల వద్ద శక్తుల ఉపచారం, బాహ్య రక్షక పరివార నియమం చెప్పబడుతుంది. చివరగా యోన్యాకార కుండంలో నిర్దిష్ట ద్రవ్యాలతో హోమ భేదాల ద్వారా సంపద, రక్షణ, ప్రజాప్రసాదం, సంతానప్రాప్తి, శత్రుకర్మలు వంటి సిద్ధులు, అలాగే అధిక జపసంఖ్య, మండలపూజ, దీక్షాసంబంధ దాన, పంచగవ్య, చరు విధానాలు వివరించబడతాయి.
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे त्रैलोक्यमोहनीलक्ष्म्यादिपूजा नाम सप्ताधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथाष्टाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः त्वरितापूजा अग्निर् उवाच त्वरिताङ्गान्समाख्यास्ये भुक्तिमुक्तिप्रदायकान् प्रचोदयात् श्रीप्रणितायै नमः ह्रूं कारायै नमः ॐ खेच हृदयाय नमः खेचर्यै नमः ॐ चण्डायै नमः छेदन्यै नमः क्षेपण्यै नमः स्त्रियै ह्रूं कार्यै नमः क्षेमङ्कर्यै जयायै किङ्कराय रक्ष ॐ त्वरिताज्ञया स्थिरो भव वषट् तोतला त्वरिता तूर्णेत्येत्येवं विद्येयमीरिता
ఇట్లు అగ్ని మహాపురాణంలో ‘త్రైలోక్యమోహినీ లక్ష్మ్యాది పూజ’ అనే మూడు వందల ఏడవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు మూడు వందల ఎనిమిదవ అధ్యాయం—‘త్వరితా పూజ’ ప్రారంభం. అగ్ని పలికెను—భోగమోక్షప్రదమైన త్వరితా మంత్రాంగాలను నేను వివరిస్తాను; ప్రేరణాత్మక ఆహ్వానంగా ఇలా జపించాలి: ‘శ్రీప్రణితాయై నమః; హ్రూం కారాయై నమః; ఓం, ఖేచ హృదయాయ నమః; ఖేచర్యై నమః; ఓం, చండాయై నమః; ఛేదన్యై నమః; క్షేపణ్యై నమః; స్త్రియై నమః; హ్రూం కార్యై నమః; క్షేమంకర్యై నమః; జయాయై నమః; కింకరా, రక్ష।’ ‘ఓం—త్వరితాజ్ఞయా స్థిరో భవ—వషట్।’ అలాగే ‘తోతలా, త్వరితా, తూర్ణ’—ఇలా ఈ విద్య ప్రకటించబడింది.
Verse 2
शिरोभ्रुमस्तके कण्ठे हृदि नाभौ च गुह्यके उर्वोश् च जानुजङ्घोरुद्वये चरणयोः क्रमात्
శిరస్సుపై, భ్రూమధ్యంలో, శిఖరంపై, కంఠంలో, హృదయంలో, నాభిలో మరియు గుహ్యప్రదేశంలో; తరువాత తొడలపై, మోకాళ్లపై, కాళ్ల మడమలపై, నడుము రెండు వైపులా మరియు పాదాలపై—ఈ క్రమంగా (మంత్రాన్ని) న్యాసం చేయాలి.
Verse 3
न्यस्ताङ्गो न्यस्तमन्त्रस्तु समस्तं व्यापकं न्यसेत् पार्वती शवरी चेशा वरदाभयहस्तिका
అంగన్యాసం, మంత్రన్యాసం చేసిన తరువాత సంపూర్ణమైన వ్యాపకన్యాసం చేయాలి. దేవిని పార్వతి, శబరీ, ఈశా రూపంగా ధ్యానించాలి; ఆమె చేతులు వరప్రదానమూ అభయప్రదానమూ చేస్తాయి.
Verse 4
मयूरबलया पिच्छमौलिः किसलयांशुका सिंहासनस्था मायूरवर्हच्छत्रसमन्विता
ఆమె మయూరబలయాలను ధరించి, తలపై పింఛమౌళిని కలిగి, కిసలయహరితమైన কোমల వస్త్రాలు ధరించి, సింహాసనంపై ఆసీనై, మయూరపింఛాల ఛత్రంతో సమన్వితగా ఉంటుంది.
Verse 5
त्रिनेत्रा श्यामला देवी वनमालाविभूषणा विप्राहिकण्राभरणा चत्रकेयूरभूषणा
దేవి త్రినేత్రయుతురాలు, శ్యామవర్ణిణి; వనమాలతో విభూషితురాలు. ఆమె కంఠంలో శోభాయమాన హారం, చేతులకు కంకణాలు మరియు భుజాలకు కేయూరాలు ధరించింది.
Verse 6
वैश्यनागकटीबन्धा वृषलाहिकृतनूपुरा एवं रूपात्मिका भूत्वा तन्मन्त्रं नियुतं जपेत्
వైశ్య-నాగంతో చేసిన కటిబంధాన్ని ధరించి, వృషలాహితో చేసిన నూపురాలను ధరించి—ఇలా ఆ రూపాన్ని ధ్యానంలో స్వీకరించి—ఆ మంత్రాన్ని ఒక లక్షసార్లు జపించాలి.
Verse 7
ईशः किरातरूपो ऽभूत् पुरा गौरी च तादृशी जपेद्ध्यायेत् पूजयेत्तां सर्वसिद्ध्यैविषादिहृत्
ప్రాచీనకాలంలో ఈశుడు కిరాతరూపాన్ని ధరించాడు; గౌరీ కూడా అలాగే ఆ రూపాన్ని స్వీకరించింది. సమస్త సిద్ధుల సాధనార్థం వారి మంత్రజపం, ధ్యానం, పూజ చేయాలి; ఇది విషాదాది దుఃఖాలను తొలగిస్తుంది.
Verse 8
अष्टसिंहासने पूज्या दले पूर्वादिके क्रमात् अङ्गगायत्री प्रणीता हूङ्काराद्या दलाग्रके
దేవిని అష్టసింహాసనంపై పూజించాలి. దళాలపై తూర్పు మొదలుకొని క్రమంగా, ‘హూం’ బీజంతో ప్రారంభమయ్యే అంగ-గాయత్రీ (అంగమంత్రాలు)ను దళాగ్రాలలో నియోగించాలి.
Verse 9
फट्कारी चाग्रतो देव्याः श्रीवीजेनार्चयेदिमाः लोकेशायुधवर्णास्ताः फट्कारी तु धनुर्धरा
దేవి ముందుభాగంలో శ్రీ-బీజంతో ఈ (శక్తులను) అర్చించాలి. వారు లోకపాలుల ఆయుధాల వర్ణాలవలె ధ్యేయులు; ఫట్కారీ మాత్రం ధనుస్సు ధరించినది.
Verse 10
जया च विजया द्वास्थे पूज्ये सौवर्णयष्टिके किङ्करा वर्वरी मुण्डी लगुडी च तयोर्वहिः
ద్వారస్తంభాల వద్ద జయా–విజయులను పూజించాలి; అలాగే పూజ్యమైన సౌవర్ణయష్టికాను కూడా. ఆ ద్వారాల వెలుపల కింకరా, వర్వరీ, ముండీ, లగుడీ లను పూజించాలి.
Verse 11
इष्ट्वैवं सिद्धयेद्द्रव्यैः कुण्डे योन्याकृतौ हुनेत् हेमलाभो ऽर्जुनैर् धान्यैर् गोधूमैः पुष्टिसम्पदः
ఇలా కర్మను నిర్వహించి, నియత ద్రవ్యాలతో సిద్ధిని సాధించాలి; యోని-ఆకార కుండంలో హోమం చేయాలి. అర్జున కాష్ఠంతో ఆహుతులు ఇస్తే స్వర్ణలాభం; ధాన్యాలు, గోధుమలతో పుష్టి మరియు సంపద కలుగుతాయి.
Verse 12
यवैर् धान्यैस्तिलैः सर्वसिद्धिरीतिविनाशनम् अक्षैर् उन्मत्तता शत्रोः शाल्मलीभिश् च मारणम्
యవాలు, ధాన్యాలు, నువ్వులతో సర్వసిద్ధి మరియు ఉపద్రవ/మహామారి నాశనం కలుగుతుంది. అక్షబీజంతో శత్రువుకు ఉన్మత్తత కలుగుతుంది; శాల్మలీ ద్రవ్యాలతో మారణం సిద్ధిస్తుంది.
Verse 13
जम्बुभिर्धनधान्याप्तिस्तुष्टिर्नीलोत्पलैर् अपि रक्तात्पलैर् महापुष्टिः कुन्दपुष्पैर् महोदयः
జంబూ ఫలాలతో ధన-ధాన్య ప్రాప్తి; నీలోత్పలాలతో తృప్తి. రక్తోత్పలాలతో మహాపుష్టి మరియు ఆరోగ్యసంపద; కుంద పుష్పాలతో మహోదయం (మహోన్నతి) కలుగుతుంది.
Verse 14
मल्लिकाभिः पुरक्षोभः कुमुदैर् जनवर् लभः अशोकैः पुत्रलाभः स्यात् पाटलाभिः शुभाङ्गना
మల్లికా (మల్లె) పుష్పాలతో నగరంలో క్షోభం/అశాంతి కలుగుతుంది; కుముదాలతో ప్రజలలో వరలాభం (లోకానుకూలత) లభిస్తుంది. అశోక పుష్పాలతో పుత్రలాభం; పాటలా పుష్పాలతో శుభమైన సద్గుణవతి స్త్రీ లభిస్తుంది.
Verse 15
आम्रैर् आयुस्तिलैर् लक्ष्मीर्बिल्वैः श्रीश् चम्पकैर् धनम् इष्टं मधुकपुष्पैश् च बिल्वैः सर्वज्णतां लभेत्
మామిడిపండ్లు అర్పిస్తే ఆయుష్షు లభిస్తుంది; నువ్వులు అర్పిస్తే లక్ష్మీ; బిల్వఫలాలతో శ్రీ-శుభం; చంపక పుష్పాలతో ఇష్టధనం లభిస్తుంది. మధూక పుష్పాలు మరియు బిల్వం అర్పిస్తే సర్వజ్ఞత్వం పొందుతాడు.
Verse 16
त्रिलक्षजप्यात्सर्वाप्तिर्होमाद्ध्यानात्तथेज्यया मण्डले ऽभ्यर्च्य गायत्र्या आहुतीः पञ्चविंशतिम्
మూడు లక్షల జపంతో సంపూర్ణ సిద్ధి లభిస్తుంది; అలాగే హోమం, ధ్యానం, పూజతో కూడ. మండలంలో అర్చన చేసి గాయత్రీతో కూడ ఇరవై ఐదు ఆహుతులు సమర్పించాలి.
Verse 17
दद्याच्छतत्रयं मूलात् पल्लवैर् दीक्षितो भवेत् पञ्चगव्यं पुरा पीत्वा चरुकं प्राशयेत्सदा
తన వనరుల నుండి మూడు వందలు దానం చేయాలి; కోమల పల్లవాలు అర్పిస్తే అతడు దీక్షితుడవుతాడు. ముందుగా పంచగవ్యము త్రాగి, ఎల్లప్పుడూ చరు (యజ్ఞాన్నం) ప్రసాదంగా భుజించాలి.
It proceeds from mantra-aṅga recitation to aṅga/mantra-nyāsa across bodily loci, then vyāpaka-nyāsa, Devī dhyāna, eightfold throne-lotus worship with attendants and guardians, and finally homa in a yoni-shaped kuṇḍa with substance-specific outcomes.
The chapter emphasizes tantric ritual engineering: precise nyāsa placement (head-to-feet sequence), structured maṇḍala/throne worship with petal-wise order, and a detailed dravya–phala mapping for homa offerings.
Tvaritā’s mantra-aṅgas are explicitly said to bestow both enjoyment and liberation; the same discipline—purified body via nyāsa, concentrated dhyāna, and dharmically framed worship—supports pragmatic siddhis while orienting the practitioner to spiritual completion.
She is three-eyed and dark-hued, adorned with forest garlands and ornaments, associated with kirāta/śabarī motifs, marked by peacock-feather emblems and a peacock-plume parasol, and enthroned on a lion-seat with varada and abhaya gestures.