Adhyaya 164

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे श्राद्धकल्पो नाम त्रिषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः अथ चतुःषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः नवग्रहहोमः पुष्कर उवाच श्रीकामः शान्तिकामो वा ग्रहयज्ञं समारभेत् वृष्ट्यायुःपुष्टिकामो वा तथैवाभिचरन् पुनः

ఇలా అగ్ని మహాపురాణంలో ‘శ్రాద్ధకల్ప’ అనే 163వ అధ్యాయం ముగిసింది। ఇప్పుడు 164వ అధ్యాయం ‘నవగ్రహ హోమం’ ప్రారంభమవుతుంది। పుష్కరుడు అన్నాడు—శ్రీ (సమృద్ధి) కోరువాడు గానీ, శాంతి కోరువాడు గానీ గ్రహయజ్ఞాన్ని ఆరంభించాలి; వర్షం, ఆయువు, పుష్టి కోరువాడు కూడా; అలాగే అభిచారకర్మలో నిమగ్నుడైనవాడుకూడా మళ్లీ దీనిని చేయవచ్చు।

Verse 2

मनुष्यादीनिति ख , छ च आयुः प्रज्ञाधनमिति ज आयुः प्रजां बलमिति घ प्रीताः पितृपितामहा इति ङ सूर्यः सोमो मङ्गलश् च बुधश्चाथ बृहस्पतिः शुक्रः शनैश् चरो राहुः केतुश्चेति ग्रहाः स्मृताः

‘మనుష్యాది ప్రసాదించుట’—ఇది ఖ మరియు ఛలకు; ‘ఆయుః, ప్రజ్ఞ, ధనం’—ఇది జకు; ‘ఆయుః, ప్రజ, బలం’—ఇది ఘకు; ‘పితృలు, పితామహులు ప్రసన్నులగుదురు’—ఇది ఙకు. గ్రహములు—సూర్య, సోమ, మంగళ, బుధ, బృహస్పతి, శుక్ర, శనైశ్చర, రాహు, కేతు అని స్మరింపబడినవి.

Verse 3

ताम्रकात् स्फटिकाद्रक्तचन्दनात् स्वर्णर्कादुभौ रजतादयसः शीशात् ग्रहाः कार्याः क्रमादिमे

ఈ గ్రహప్రతిమలను క్రమంగా ఈ పదార్థాలతో చేయవలెను—తామ్రం, స్ఫటికం, రక్తచందనం, స్వర్ణం, అర్కకాష్ఠం (ఆ జంటకు రెండూ), రజతం, ఇనుము, సీసం।

Verse 4

सुवर्णैर् वायजेल्लिख्य गन्धमण्डलकेषु वा यथावर्णं प्रदेयानि वासांसि कुसुमानि च

స్వర్ణంతో (రూపములు/అక్షరములు) లిఖించి—లేదా సుగంధమండలములలో—నిర్దిష్ట వర్ణానుసారంగా వస్త్రాలు మరియు పుష్పాలు సమర్పించవలెను।

Verse 5

गन्धाश् च वलयश् चैव धूपो देयस्तु गुग्गुलुः कर्तव्या मन्त्रयन्तश् च चरवः प्रतिदैवतं

సుగంధ ద్రవ్యములు మరియు వలయములు (కంకణములు) అర్పించవలెను; ధూపంగా గుగ్గులు సమర్పించవలెను. తగిన మంత్రజపంతో ప్రతి దేవతకు విడివిడిగా చరు-హవిస్సును సిద్ధం చేసి అర్పించాలి।

Verse 6

आकृष्णेन इमं देवा अग्निर्मूर्धा दिवः ककुत् उद्बुद्ध्यस्वेति च ऋचो यथासङ्ख्यं प्रकीर्तिताः

‘ఆకృష్ణేన…’, ‘ఇమం దేవా…’, ‘అగ్నిర్మూర్ధా దివః కకుత్…’, ‘ఉద్బుద్ధ్యస్వ…’ అని ప్రారంభమయ్యే ఋగ్వేద ఋచలు తమ తమ సంఖ్యా-క్రమానుసారంగా ఈ విధంగా పఠింపబడతాయి/పరిచయమవుతాయి।

Verse 7

वृहस्पते अतियदर्यस्तथैवाल्पात् परिश्रुतः शन्नो देवीस् तथा काण्डात् केतुं कृन्वन्निमास् तथा

హే బృహస్పతే! మహత్తరమైనదైనా చిన్నదైనా ఏ మూలం నుండైనా విస్తృతంగా ప్రసిద్ధుడైన ఆ ఆర్యుడు (శ్రేష్ఠుడు) మాకు శుభం కలిగించుగాక. దేవతామాతృకలు మాకు మంగళకరులగుదురు; మరియు ఆపద (కాండ) నుండి రక్షణార్థం ఈ ప్రార్థనలను కేతువుగా (ధ్వజచిహ్నంగా) చేసి మమ్మల్ని కాపాడుగాక.

Verse 8

अर्कः पालाशः खदिरो ह्य् अपामार्गोथ पिप्पलः उदुम्बरः शमी दुर्वा कुशाश् च समिधः क्रमात्

క్రమానుసారం సమిధలు ఇవి—అర్క, పలాశ, ఖదిర, అపామార్గ, పిప్పల, ఉదుంబర, శమీ; అలాగే దుర్వా గడ్డి మరియు కుశ గడ్డి.

Verse 9

एकैकस्यात्राष्टशतमष्टाविंशतिरेव वा होतव्या मधुसर्पिर्भ्यां दध्ना चैव समन्विताः

ఇక్కడ ప్రతి (మంత్రం/దేవత) కోసం 128 ఆహుతులు లేదా 28 ఆహుతులు సమర్పించాలి; ప్రతి ఆహుతి తేనె, నెయ్యి, పెరుగు కలిపి ఉండాలి.

Verse 10

गुडौदनं पायसं च हविष्यं क्षीरयष्टिकं दध्योदनं हविः पूपान् मांसं चित्रान्नमेव च

బెల్లం కలిపిన అన్నం, పాయసం, హవిష్యము, క్షీర-పదార్థాలు, పెరుగు-అన్నం, ఘృత-హవి, పూపాలు (కేకులు), మాంసం మరియు చిత్రాన్నం—ఇవి సమర్పణీయమైనవి.

Verse 11

दद्याद्ग्रहक्रमदेतद्द्विजेभ्यो भोजनं बुधः शक्तितो वा यथालाभं सत्कृत्य विधिपूर्वकं

బుద్ధిమంతుడు ఈ భోజనాన్ని గ్రహక్రమానుసారం ద్విజులకు ఇవ్వాలి; తన సామర్థ్యానుసారం లేదా లభ్యమైనంత మేరకు, వారిని సత్కరించి విధిపూర్వకంగా సమర్పించాలి.

Verse 12

धेनुः शङ्खस् तथानड्वान् हेम वासो हयस् तथा खदिरस्त्वपामार्गो ऽथेति ग , घ , ञ च कृष्णा गौरायसश्छाग एता वै दक्षिणाः क्रमात्

క్రమానుసారంగా దక్షిణలుగా పాలు ఇచ్చే ఆవు, శంఖం, ఎద్దు, బంగారం, వస్త్రం, గుర్రం ఇవ్వాలి; అలాగే ఖదిర కఱ్ఱ మరియు అపామార్గమును కూడా. గ, ఘ, ఞ వర్గాలకు వరుసగా నల్ల ఆవు, గౌర/తెల్ల ఆవు, ఇనుప పరికరం, మేక—ఇవే దక్షిణలు.

Verse 13

यश् च यस्य यदा दूष्यः स तं यत्नेन पूजयेत् ब्रह्मणैषां वरो दत्तः पूजिताः पूजितस्य च

ఎవడు ఎవరిని ఎప్పుడైనా హానిచేయగల శక్తి కలవాడో, వాడు ఆ వ్యక్తినే శ్రద్ధతో పూజించాలి. ఎందుకంటే బ్రహ్ముడు ఇలాంటి వారిపై ఈ వరం ఇచ్చాడు—వారు పూజింపబడితే పూజించువాడూ పూజింపబడతాడు.

Verse 14

ग्रहाधीना नरेन्द्राणा मुछ्रयाः पतनानि च भावभावो च जगतस्तस्मात् पूज्यतमा ग्रहाः

రాజుల ఉత్థానమూ పతనమూ గ్రహాధీనమే; అలాగే జగత్తు యొక్క భావ-అభావం, అంటే అభివృద్ధి మరియు క్షయమూ (గ్రహాలపై) ఆధారపడుతుంది. అందువల్ల గ్రహాలు అత్యంత పూజనీయులు.