Adhyaya 154

Verse 1

१७च्द् नैष्ठिको ब्रह्मचारी वा देहान्तं निवसेद्गुरौ अप्_१५३ इत्य् आग्नेये महापुराणे ब्रह्मचर्याश्रमो नाम त्रिपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः अथ चतुःपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः विवाहः पुष्कर उवाच विप्रश् चतस्रो विन्देत भार्यास्तिस्रस्तु भूमिपः द्वे च वैश्यो यथाकामं भार्यैकामपि चान्त्यजः

నైష్ఠిక బ్రహ్మచారి జీవాంతం వరకు గురువద్దే నివసించవలెను. ఇట్లు అగ్ని మహాపురాణంలో “బ్రహ్మచర్యాశ్రమం” అనే 153వ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు 154వ అధ్యాయం “వివాహం” ప్రారంభం. పుష్కరుడు చెప్పెను—బ్రాహ్మణుడు నాలుగు భార్యలను, రాజు (క్షత్రియుడు) మూడు, వైశ్యుడు ఇష్టానుసారం రెండు, అంత్యజుడు ఒక భార్యనైనా పొందవచ్చు.

Verse 2

धर्मकार्याणि सर्वाणि न कार्याण्यसवर्णया पाणिर्ग्राह्यः सवर्णासु गृह्णीयात् क्सत्रिया शरं

ధర్మప్రకారం విధించిన అన్ని కర్మకాండలు భిన్నవర్ణ స్త్రీతో చేయరాదు. వివాహంలో సమవర్ణ స్త్రీలలోనే పాణిగ్రహణం చేయాలి; క్షత్రియుడు శరాయుధాన్ని ధరించి తన స్వధర్మాన్ని ఆచరించాలి.

Verse 3

वैश्या प्रतीदमादद्याद्दशां वै चान्त्यजा तथा सकृत् कन्या प्रदातव्या हरंस्तां चौरदण्डभाक्

వైశ్య స్త్రీ దీనికి తగిన మూల్యాన్ని స్వీకరించాలి; అంత్యజ స్త్రీ కూడా పది (ఏకకాలు) అలాగే స్వీకరించాలి. కన్యాదానం ఒక్కసారే చేయవలెను; ఆమెను అపహరించేవాడు దొంగకు విధించే శిక్షకు పాత్రుడు.

Verse 4

अपत्यविक्रयासक्ते निष्कृतिर् न विधीयते कन्यादानं शचीयोगो विवाहो ऽथ चतुर्थिका

సంతాన విక్రయానికి ఆసక్తుడైనవానికి ప్రాయశ్చిత్తం విధించబడదు. (ఇప్పుడు) కన్యాదానం, శచీయోగం, వివాహవిధి, తదనంతరం ‘చతుర్థికా’ వ్రతాచరణం చెప్పబడుతుంది.

Verse 5

सतीयोग इति ख , छ च विवाहमेतत् कथितं नामकर्मचतुष्टयं नष्टे मृते प्रव्रजिते क्लीवे च पतिते पतौ

ఖ, ఛ పాఠాలలో ఈ వివాహాన్ని “సతీయోగం” అని పేర్కొన్నారు. భర్త కనబడకపోవడం, మరణించడం, ప్రవ్రజితుడవడం (సన్యాసం), క్లీబత్వం (నపుంసకత్వం), లేదా ధర్మపతనం జరిగినప్పుడు నామ-కర్మ సంబంధిత నాలుగు విధానాలు వర్తిస్తాయి.

Verse 6

पञ्चस्वापत्सु नारीणां पतिरन्यो विधीयते मृते तु देवरे देयात् तदभावे यथेच्छया

ఐదు విధాల ఆపదల్లో స్త్రీకి మరొక భర్తను స్వీకరించుటకు అనుమతి ఉంది. భర్త మరణిస్తే దేవరునికి (కనిష్ఠ భ్రాతకు) ఇవ్వాలి; అతడు లేకపోతే ఆమె ఇష్టానుసారం.

Verse 7

पूर्वात्रितयमाग्नेयं वायव्यं चोत्तरात्रयं रोहिणौ चेति चरणे भगणः शस्यते सदा

తూర్పు వైపు మూడు చరణాలు అగ్ని-స్వరూపములు, ఉత్తర వైపు మూడు చరణాలు వాయు-స్వరూపములు; రోహిణీలో కూడా అలాగే—చరణ/పద విషయమున ‘భగణ’ వర్గీకరణ సదా విధించబడింది.

Verse 8

नैकगोत्रान्तु वरयेन्नैकार्षेयाञ्च भार्गव पितृतः सप्तमादूर्ध्वं मातृतः पञ्चमात्तथा

ఓ భార్గవా! ఒకే గోత్రంలోని వధువును, అలాగే ఒకే ఋషి-ప్రవర (ఆర్షేయ) పరంపరలోనిదానిని వరించకూడదు. పితృపక్షంలో ఏడవ తరానికి మించి, మాతృపక్షంలో ఐదవ తరానికి మించి వివాహం సమ్మతం.

Verse 9

आहूय दानं ब्राह्मः स्यात् कुलशीलयुताय तु पुरुषांस्तारयेत्तज्जो नित्यं कन्यप्रदानतः

వరుణ్ని ఆహ్వానించి కన్యాదానం చేయుట బ్రాహ్మ వివాహం; ఇది కులము, శీలము కలిగిన పురుషునికి ఇవ్వబడుతుంది. ఆ సంయోగంలో పుట్టిన సంతానం కన్యాదాన పుణ్యబలంతో తమ పురుష పితృపురుషులను నిత్యం తరింపజేస్తుంది.

Verse 10

तथा गोमिथुनादानाद्विवाहस्त्वार्ष उच्यते प्रार्थिता दीयते यस्य प्राजापत्यः स धर्मकृत्

అలాగే గోమిథునం (గోవు-ఎద్దు జంట) దానం చేయుట వల్ల జరిగే వివాహం ఆర్ష వివాహమని చెప్పబడుతుంది. మరియు ప్రార్థించగా కన్యను ఇచ్చే వివాహం ప్రాజాపత్యం; అటువంటి వాడు ధర్మకర్త.

Verse 11

शुल्केन चासुरो मन्दो गान्धर्वो वरणान्मिथः राक्षसो युद्धहरणात् पैशाचः कन्यकाच्छलात्

కన్యాదానం శుల్కం (వధూమూల్యం) తీసుకొని జరిగితే అది ఆసుర వివాహం; ఇద్దరి పరస్పర వరణంతో గాంధర్వం; యుద్ధమధ్య బలవంతంగా హరించితే రాక్షసం; మోసంతో కన్యను పొందితే పైశాచం అని చెప్పబడింది।

Verse 12

वैवाहिके ऽह्नि कुर्वीत कुम्भकारमृदा शुचीं जलाशये तु तां पूज्य वाद्याद्यैः स्त्रीं गृहत्रयेत्

వివాహదినంలో కుమ్మరి మట్టితో శుచిగా (మంగళంగా) ఒక స్త్రీ-ప్రతిమను తయారు చేసి, జలాశయమున వద్ద వాద్యాదులతో ఆమెను పూజించి; అనంతరం స్త్రీని గృహానికి తీసుకువెళ్లాలి।

Verse 13

प्रशुप्ते केशवे नैव विवाहः कार्य एव हि पोषे चैत्रे कुजदिने रिक्ताविष्टितथो न च

కేశవుడు (విష్ణువు) ‘ప్రశుప్త’ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు వివాహం చేయకూడదు. అలాగే పౌష, చైత్ర మాసాలలో, కుజవారము (మంగళవారం) నాడు, రిక్తా మరియు ఆవిష్టి తిథుల్లో కూడా వివాహం నిషిద్ధం।

Verse 14

न शुक्रजीवे ऽस्तमिते न शशाङ्के ग्रहार्दिते अर्कार्कभौमयुक्ते भे व्यतीपातहते न हि

శుక్రుడు, గురుడు అస్తమించినప్పుడు కాదు; చంద్రుడు గ్రహపీడితుడైనప్పుడు కాదు; సూర్యుడు, సూర్యసమ క్రూరగ్రహం మరియు భౌముడు (మంగళుడు) కలిసి ఉన్న నక్షత్రంలో కాదు; వ్యతీపాతంతో హతమైన కాలంలో అయితే అసలు కాదు—ఇలాంటి వేళల్లో కర్మ చేయరాదు।

Verse 15

सोम्यं पित्र्यञ्च वायव्यं सावित्रं रोहिणी तथा वैवाहिकेब्दे इति घ , ङ , ञ , ट च वाद्यौघैर् इति ग , घ , ञ च उत्तरात्रितयं मूलं मैत्रं पौष्णं विवाहभं

వివాహానికి సోమ్య, పిత్ర్య, వాయవ్య, సావిత్ర మరియు రోహిణీ నక్షత్రాలు శుభకరాలు. అలాగే వివాహ-ప్రకరణంలో ఘ, ఙ, ఞ, ట అక్షరాలతో సూచించిన నక్షత్రాలు; ‘వాద్యౌఘైః’ అనే సూచనలో గ, ఘ, ఞ తో గుర్తించిన నక్షత్రాలు కూడా. ఇంకా మూడు ఉత్తరాలు, మూల, మైత్ర, పౌష్ణ—ఇవి వివాహ నక్షత్రాలుగా ప్రకటించబడ్డాయి।

Verse 16

मानुषाख्यस् तथा लग्नो मानुषाख्यांशकः शुभः तृतीये च तथा षष्ठे दशमैकादशे ऽष्टमे

అలాగే లగ్నం ‘మానుష’మని పిలువబడుతుంది; ‘మానుష’ అంశకము శుభకరం—ప్రత్యేకంగా తృతీయ, షష్ఠ, దశమ, ఏకాదశ, అష్టమ స్థానాలలో।

Verse 17

अर्कार्किचन्दतनयाः प्रशस्ता न कुजो ऽष्टमः सप्तान्त्याष्टमवर्गेषु शेषाः शस्ता ग्रहोत्तमाः

సూర్యుడు, శనైశ్చరుడు, చంద్రుని కుమారుడు (బుధుడు) ప్రశస్తులు; అష్టమంలో కుజుడు (మంగళుడు) శుభకరం కాదు. సప్తమ, అంత్య (ద్వాదశ), అష్టమ వర్గ/స్థానాలలో మిగిలిన ఉత్తమ గ్రహాలు అనుకూలం।

Verse 18

तेषामपि तथा मध्यात् षष्ठः शुक्रो न शस्यते वैवाहिके भे कर्तव्या तथैव च चतुर्थिका

అవన్నీ అనుకూలమైనప్పటికీ, శుక్రవారంలో వచ్చే షష్ఠీ తిథి శ్రేయస్కరం కాదు. వివాహకర్మ శుభ నక్షత్రంలో చంద్రుడు ఉన్నప్పుడు చేయాలి; చతుర్థీ తిథినీ అలాగే నియమించాలి/వర్జించాలి।

Verse 19

न दातव्या ग्रहास्तत्र चतुराद्यास्तथैकगाः पर्ववर्जं स्त्रियं गच्छेत् सत्या दत्ता सदा रतिः

ఆ సందర్భంలో చతుర్థీ మొదలైన తిథులు, అలాగే ‘ఏకగ’ (ఒంటరి/విషమ) తిథులు నియమించరాదు. పర్వదినాలను మినహాయించి భార్యను సమీపించాలి; సత్యప్రతిజ్ఞతో ఇచ్చబడిన భార్యతో రతి సదా ధర్మ్యమూ పుణ్యఫలదాయినీ।