Adhyaya 212
Meru-dānāni (Meru-Donations) — Kāmya-dāna, Month-wise Offerings, and the Twelvefold Meru Rite
అగ్నిదేవుడు గత అధ్యాయంలోని దానాల జాబితా నుంచి ముందుకు వెళ్లి, నిర్దిష్ట కోరికలను సిద్ధి చేసే కామ్యదానాన్ని క్రమబద్ధంగా వివరిస్తాడు—నెలనెలా నిరంతర పూజతో కూడిన అర్పణలు, కొన్నిటిని పిండితో చేసిన ప్రతిమలుగా సమర్పించడం, వాటి ఫలితాలు, చివరికి సంవత్సరాంత మహావిధి. అనంతరం కార్తిక మాసంలో ద్వాదశవిధ ‘మేరు-దానం’ వ్రతాన్ని ప్రతిపాదిస్తాడు; ఇది భుక్తి మరియు ముక్తి రెండింటినీ ప్రసాదిస్తుందని చెబుతాడు. నిర్ణీత ప్రమాణాలు, స్వర్ణాది పదార్థాలతో మేరు నిర్మించి, పద్మయంత్రంలో ప్రతిష్ఠించి, మధ్యలో బ్రహ్మా–విష్ణు–ఈశ్వరులను స్థాపించి, దిక్కుల క్రమంలో పేరుగల పర్వతాలతో పరివేష్టనం చేయాలని సూచిస్తాడు. మంత్రాలు, గోత్రోచ్ఛారణతో దానం, మోసపూరిత ధనాన్ని వర్జించడం వంటి నియమాలు; సంక్రాంతి, అయనం, గ్రహణాలు వంటి శుభకాలాలు; అలాగే స్వర్ణ, రజత, అశ్వ, గో, వస్త్ర, ఘృత, ధాన్య, తిల, ఖండ-మేరు మొదలైన అనేక మేరు-విభాగాలు చెప్పబడతాయి. చివరికి మేరు విష్ణుస్వరూపమని స్తుతించి, శుద్ధి, వంశోన్నతి, స్వర్గలాభం, అంతిమంగా హరి సన్నిధి కోసం భక్తినివేదనతో విధి ముగుస్తుంది.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Regular monthly worship → year-end grand worship → Kārttika Meru-vrata with bathing/fasting → worship of Viṣṇu (or Śiva) → mantra-guided gifting of a constructed Meru to a brāhmaṇa (often gotra-addressed) → dedication (nivedana) for bhukti and mukti.
Ratna-meru (jeweled), Hema/Svarṇa-meru (gold), Rāupya-meru (silver), Hasti-meru (elephant-form), Aśva-meru (horses), Go-meru (cows), Vastra-meru (cloth), Ājya-parvata (ghee mountain), Dhānya-meru (grain), Tila-meru (sesame), and Khaṇḍa-meru (symbolic/segmented Meru).
It frames giving as a mokṣa-supporting discipline: purity through non-deceit, devotion-centered worship, cosmological visualization (Meru as Viṣṇu-form), lineage uplift, and final orientation toward Hari/Viṣṇuloka—thus integrating merit, devotion, and liberation.
Graded measurement logic (highest/middle/lower), prescribed weights (palas, khāras, prastha), construction rules (three peaks with Brahmā–Viṣṇu–Maheśvara), directional mountain placement, and calendrical triggers (Kārttika, saṅkrānti, ayana, grahaṇa).