Adhyaya 16

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये महाभारतवर्णनं नाम पञ्चदशो ऽध्यायः अथ षोडशो ऽध्यायः बुद्धाद्यवतारकथनम् अग्निर् उवाच वक्ष्ये बुद्धावतारञ्च पठतः शृण्वतोर्थदम् पुरा देवासुरे युद्धे दैत्यैर् देवाः पराजिताः

ఇట్లు ఆదిమహాపురాణములోని ఆగ్నేయ భాగమందు ‘మహాభారతవర్ణనం’ అను పదిహేనవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది. ఇక పదహారవ అధ్యాయము—‘బుద్ధాది అవతారకథనం’ ప్రారంభము. అగ్ని పలికెను—పఠించువారికీ వినువారికీ అర్థఫలదాయకమైన బుద్ధావతారమును కూడా నేను వివరిస్తాను. పూర్వము దేవాసురయుద్ధములో దైత్యులచే దేవులు పరాజితులయ్యారు.

Verse 2

रक्ष रक्षेति शरणं वदन्तो जग्मुरीश्वरम् मायमोहस्वरुपोसौ शुद्धोदनसुतो ऽभवत्

“రక్షించు, రక్షించు” అని శరణు కోరుతూ వారు ఈశ్వరుని సమీపమునకు వెళ్లిరి. ఆ ప్రభువు మాయామోహ స్వరూపమును ధరించి శుద్ధోదనుని కుమారుడుగా అవతరించెను.

Verse 3

मोहयामास दैत्यांस्तांस्त्याजिता वेदधर्मकम् ते च बौद्धा बभूवुर्हि तेभ्योन्ये वेदवर्जिताः

అతడు ఆ దైత్యులను మోహింపజేసెను; వారు వేదాధారిత ధర్మమును త్యజించిరి. వారు నిజముగా బౌద్ధులయ్యిరి; వారినుండి వేదవర్జితులైన ఇతరులును పుట్టిరి.

Verse 4

आर्हतः सो ऽभवत् पश्चादार्हतानकरोत् परान् एवं पाषण्डिनो जाता वेदधर्मादिवर्जिताः

తర్వాత అతడు ఆర్హత (జైన) అయ్యెను; ఇతరులను కూడా ఆర్హతులుగా చేసెను. ఈ విధంగా పాషండులు పుట్టిరి—వేదధర్మాది నుండి వర్జితులై.

Verse 5

नरकार्हं कर्म चक्रुर्ग्रहीष्यन्त्यधमादपि सर्वे कलियुगान्ते तु भविष्यन्ति च सङ्कराः

వారు నరకార్హమైన కర్మలు చేస్తారు; అందరూ అతి నీచమైన ఉపాయాలనూ స్వీకరిస్తారు. కలియుగాంతంలో వారు అందరూ ‘సంకర’—వర్ణాశ్రమధర్మం, నైతిక క్రమం భంగమై ఏర్పడిన కలగలిసిన గందరగోళ ప్రజాసమూహం—అవుతారు.

Verse 6

दस्यवः शीलहीनाश् च वेदो वाजसनेयकः दश पञ्च च शाखा वै प्रमाणेन भविष्यति

దస్యులు మరియు శీలహీనులు విస్తరించే కాలంలో, ప్రమాణానుసారం వాజసనేయ (శుక్ల యజుర్వేదం)కు పదిహేను శాఖలు ఉంటాయి.

Verse 7

धर्मकञ्चुकसंवीता अधर्मरुचयस् तथा मानुषान् भक्षयिष्यन्ति म्लेच्छाः पार्थिवरूपिणः

ధర్మపు కవచాన్ని ధరించి, అధర్మంలో ఆసక్తి కలవారు—రాజుల వేషం వేసుకున్న మ్లేచ్ఛులు—మనుష్యులను ‘భక్షిస్తారు’, అంటే దోపిడీ చేసి నాశనం చేస్తారు.

Verse 8

कल्की विष्णुयशःपुत्रो याज्ञवल्क्यपुरोहितः उत्सादयिष्यति म्लेच्छान् गृहीतास्त्रः कृतायुधः

విష్ణుయశసు కుమారుడు కల్కి, యాజ్ఞవల్క్యుడు పురోహితుడిగా ఉండగా, ఆయుధాలు ధరించి సంపూర్ణంగా సిద్ధమై మ్లేచ్ఛులను నిర్మూలనం చేస్తాడు.

Verse 9

स्थापयिष्यति मर्यादां चातुर्वर्ण्ये यथोचिताम् आश्रमेषु च सर्वेषु प्रजाः सद्धर्मवर्त्मनि

ఆయన చాతుర్వర్ణ్యంలో యథోచితమైన మర్యాదా-శాసనాలను స్థాపిస్తాడు; అలాగే అన్ని ఆశ్రమాలలోనూ ప్రజలను సద్ధర్మ మార్గంలో నియమిస్తాడు.

Verse 10

कल्किरूपं परित्यज्य हरिः स्वर्गं गमिष्यति ततः कृतयुगान्नाम पुरावत् सम्भविष्यति

కల్కి రూపాన్ని విడిచిపెట్టి హరి (విష్ణువు) స్వర్గానికి గమిస్తాడు; ఆ తరువాత పూర్వకాలంలాగానే ‘కృతయుగం’ అనే యుగం మళ్లీ ఉద్భవిస్తుంది।

Verse 11

वर्नाश्रमाश् च धर्मेषु स्वेषु स्थास्यन्ति सत्तम एवं सर्वेषु कल्पेषु सर्वमन्वन्तरेषु च

హే సత్తమా! వర్ణాలు, ఆశ్రమాలు తమ తమ ధర్మాలలో స్థిరంగా నిలుస్తాయి; ఇదే విధంగా అన్ని కల్పాలలోను, ప్రతి మన్వంతరంలోను జరుగుతుంది।

Verse 12

अवतारा असङ्ख्याता अतीतानागतादयः विष्णोर्दशावताराख्यान् यः पठेत् शृणुयान्नरः

అవతారాలు అసంఖ్యాకం—గత, భవిష్యత్ మొదలైనవి. విష్ణువు దశావతారాల కథనాన్ని ఎవడు పఠిస్తాడో లేదా శ్రవణం చేస్తాడో…

Verse 13

सोवाप्तकामो विमलः सकुलः स्वर्गमाप्नुयात् धर्माधर्मव्यवस्थानमेवं वै कुरुते हरिः अवतीर्णञ्च स गतः सर्गादेः कारणं हरिः

అతడు కోరికలు నెరవేరి, నిర్మలుడై, తన వంశంతో కూడి స్వర్గాన్ని పొందుతాడు. ఈ విధంగా హరి ధర్మాధర్మాల సరియైన వ్యవస్థను స్థాపిస్తాడు. అవతరించి తరువాత గమించిన ఆ హరియే సర్గాది (సృష్టి-ప్రక్రియ)కి కారణము।