Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

नग्न-परिभाषा तथा देव-स्तोत्रपूर्वक मायामोह-उत्पत्ति

Defining ‘Nagna’ and the Devas’ Hymn Leading to Māyāmoha

सकलम् इदम् अजस्य यस्य रूपं परमपदात्मवतः सनातनस्य तम् अनिधनम् अशेषबीजभूतं प्रभुम् अमलं प्रणताः स्म वासुदेवम्

sakalam idam ajasya yasya rūpaṃ paramapadātmavataḥ sanātanasya tam anidhanam aśeṣabījabhūtaṃ prabhum amalaṃ praṇatāḥ sma vāsudevam

இந்த முழு பிரபஞ்சமும் யாருடைய ரூபமோ; பிறவியற்ற, சனாதன, பரமபதத்தின் ஆத்மாவான; முடிவில்லாத, எல்லா விதைகளுக்கும் விதைமூலமான, மாசற்ற ஆண்டவனான வாசுதேவனை நாம் பக்தியுடன் வணங்குகிறோம்।

sakalamentire
sakalam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsakala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Case 1), एकवचन; विशेषण
idamthis (universe)
idam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Case 1), एकवचन; सर्वनाम
ajasyaof the Unborn
ajasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Case 6), एकवचन
yasyawhose
yasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (Case 6), एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम
rūpamform
rūpam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Case 1), एकवचन
parama-pada-ātmavataḥof him whose essence is the supreme abode
parama-pada-ātmavataḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक) + pada (प्रातिपदिक) + ātmavat (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (paramaṃ padaṃ yasya ātmā/ātmavat); पुंलिङ्ग, षष्ठी (Case 6), एकवचन; विशेषण
sanātanasyaof the eternal
sanātanasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootsanātana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Case 6), एकवचन; विशेषण
tamhim
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), एकवचन; सर्वनाम
anidhanamendless / without destruction
anidhanam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanidhana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), एकवचन; विशेषण
aśeṣa-bīja-bhūtambeing the seed of all (things)
aśeṣa-bīja-bhūtam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootaśeṣa (प्रातिपदिक) + bīja (प्रातिपदिक) + bhūta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; bhūta = भूतकृदन्त (PPP of √bhū), पुंलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), एकवचन; विशेषण
prabhumthe Lord
prabhum:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), एकवचन
amalamspotless / pure
amalam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootamala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), एकवचन; विशेषण
praṇatāḥbowed down
praṇatāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpra + √nam (धातु) → praṇata (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (Case 1), बहुवचन; कर्तृवाचक-विशेषण (predicate)
smaindeed
sma:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootsma (अव्यय)
Formस्म-निपात (particle)
vāsudevamVāsudeva
vāsudevam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvāsudeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), एकवचन

Sage Parāśara (teaching Maitreya; voiced as a hymnic salutation within the discourse)

V
Vasudeva
V
Vishnu

FAQs

It presents Vishnu as the ultimate causal ground: all beings and elements arise from him as their source, while he remains transcendent and imperishable.

By stating “sakalaṃ idam… yasya rūpam,” Parāśara identifies the entire cosmos as a manifestation of Vishnu, expressing divine immanence without denying his supremacy beyond the world.

Vasudeva is affirmed as the eternal, stainless Supreme Lord—unborn, endless, and the Self of the highest abode—central to Vaishnava metaphysics and later Vishishtadvaita/Dvaita readings.