Previous Verse
Next Verse

Shloka 103

गृहस्थस्य सदाचारः: शौच, तर্পण, वैश्वदेव, अतिथिधर्म, भोजन-विधि, संध्योपासन, ऋतु-धर्मः

उपतिष्ठन्ति ये संध्यां न पूर्वां न च पश्चिमाम् व्रजन्ति ते दुरात्मानस् तामिस्रं नरकं नृप

upatiṣṭhanti ye saṃdhyāṃ na pūrvāṃ na ca paścimām vrajanti te durātmānas tāmisraṃ narakaṃ nṛpa

அரசே, கெட்ட மனத்துடன் பிராதःஸந்த்யாவையும் மாலைச் சந்த்யாவையும் செய்யாதவர்கள்—இரு சந்த்யா வழிபாட்டையும் புறக்கணிப்போர்—தாமிஸ்ரம் எனும் இருள் நிறைந்த நரகத்திற்குச் செல்கின்றனர்।

उपतिष्ठन्ति(they) worship/attend
उपतिष्ठन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-स्था (धातु; √स्था)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धबोधक—“those who”
संध्याम्the sandhyā
संध्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
पूर्वाम्the morning (sandhyā)
पूर्वाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; संध्याया विशेषणम्—“eastern/earlier (morning)”
nor
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
पश्चिमाम्the evening (sandhyā)
पश्चिमाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; संध्याया विशेषणम्—“western (evening)”
व्रजन्तिgo
व्रजन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√व्रज् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
दुरात्मानःevil-minded ones
दुरात्मानः:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक; दुर् + आत्मन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिवत् विशेषणार्थे—“evil-souled (persons)”
तामिस्रम्Tāmisra (dark)
तामिस्रम्:
Karma (Destination-object/कर्म)
TypeNoun
Rootतामिस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नरकविशेषणम्
नरकम्hell
नरकम्:
Karma (Destination/कर्म)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Sage Parāśara (in discourse, addressing a kingly addressee within the teaching)

K
Kings
N
Naraka (hell realms)
T
Tāmisra

FAQs

This verse treats Sandhyā as a foundational daily duty; neglecting both dawn and dusk worship is presented as a serious breach of dharma with severe karmic consequences.

Parāśara frames omission of obligatory practices as moral and spiritual decline (durātmānaḥ), leading to specific post-death outcomes such as Tāmisra, emphasizing karma’s governance of cosmic justice.

Even when Vishnu is not named, the teaching presumes a Vishnu-governed moral cosmos where dharma sustains order; daily rites align the individual with that supreme, sustaining reality.