Adhyaya 63: Catalogue of Vishnu and Shiva’s Sacred Abodes (Tirtha-Mahatmya within the Pulastya–Narada Frame)

Verse 1

एते हि मुख्याः सुरसिद्धदानवैः पुज्यास्तथा संनिहिता महीतले यैर्दृष्टमात्रैः सहसैव नाशं प्रयाति पापं द्विजवर्य कीर्तनैः // वम्प्_62.59 इति श्रीवामनपुराणे द्विषष्टितमो ऽध्यायः श्रीभगवानुवाच आद्यं मात्स्यं महद्रुपं संस्थितं मानसे ह्रदे सर्वपापक्षयकरं कीर्तनस्पर्शनादिभिः

இவையே முதன்மையானவை—தேவர்கள், சித்தர்கள், தானவர்கள் போற்றிப் பூஜிப்பவை—பூமியில் சன்னிதியாக உள்ளவை. ஓ சிறந்த த்விஜரே! இவற்றை வெறும் தரிசனமட்டுமே செய்தாலும் பாபம் உடனே அழிகிறது; அவற்றின் கீர்த்தனத்தாலும் அதுவே நிகழும். (முடிவு) இவ்வாறு ஸ்ரீ வாமனபுராணத்தின் அறுபத்திரண்டாம் அத்தியாயம் நிறைவு. பகவான் உரைத்தார்—ஆதி மத்ஸ்யம், மாபெரும் ரூபம் கொண்டு, மானஸ சரோவரத்தில் நிலைபெற்றது; கீர்த்தனம், ஸ்பரிசம் முதலியவற்றால் எல்லாப் பாபங்களையும் க்ஷயப்படுத்தும்.

Verse []

कौर्ममन्यत्सन्निधानं कोशिक्यां पापनाशनम् हयशीर्षं च कृष्णांशे गोविन्दं हस्तिनाप�Vamana Purana

ततः सा धर्मिष्ठा सुतमादाय पतिमुपेत्य स्वसुतस्य सर्वं चेष्टितं वृत्तान्तं च कथयामास॥

Verse 5

रूपधारमिरावत्यां कुरुक्षेत्रे कुरुध्वजम् कृतशौचे नृसिंहं च गोकर्णे विश्वकर्मिणम्

இராவதி கரையில் (பகவான்) ரூபதாரன் என; குருக்ஷேத்திரத்தில் குருத்வஜன் என; க்ருதசௌசத்தில் நரசிம்ஹ ரூபமாக; கோகர்ணத்தில் விஸ்வகர்மன் என (வழிபடத்தக்கவர்).

Verse 6

प्राचीने कामपालं च पुण्डरीकं महाम्भसि विशाखयूपे ह्यजितं हंसं हंसपदे तथा

பிராசீன (கிழக்கு) புனிதப் பகுதியில் அவர் காமபாலன்; மஹாம்பஸி (மகா நீர்நிலைகளில்) புண்டரீகன்; விசாகயூபத்தில் அஜிதன்; மேலும் ஹம்ஸபதத்தில் ஹம்ஸன் என நிலைபெற்றுள்ளார்।

Verse 7

पयोष्णायामखण्डं च वितस्तायां कुमारिलम् मणिमत्पर्वते शंभुं ब्रह्मण्ये च प्रजापतिम्

பயோஷ்ணீ நதிக்கரையில் அவர் அகண்டன்; விதஸ்தா நதியில் குமாரிலன்; மணிமத் மலையில் சம்பு; மேலும் பிரஹ்மண்யத்தில் பிரஜாபதி என அறியப்பட வேண்டும்।

Verse 8

मधुनद्यां चक्रधरं शूलबाहुं हिमालये विद्धि विष्णुं मुनिश्रेष्ट स्थितमोषधिसानुनि

முனிவரே, மதுநதியில் சக்கரதரராக நிலைபெற்ற விஷ்ணுவை அறிக; மேலும் ஹிமாலயத்தில் மூலிகைகள் நிறைந்த சரிவில் சூலபாகுவாகத் தங்கியிருப்பவரையும் அறிக।

Verse 9

भृ-गुतुङ्गे सुवर्णाश्रं नैमिषे पीतवाससम् गयायां गोपतिं देवं गदापाणिनमीश्वरम्

பிருகுதுங்கத்தில் அவரை சுவர்ணாஷ்ரன் என அறிக; நைமிஷத்தில் பீதவாசம் அணிந்தவராக; மேலும் கயாவில் கதைபாணி ஈஸ்வரனாகிய தெய்வ கோபதியாக அறிக।

Verse 10

त्रैलोक्यनाथं वरदं गोप्रतारे कुशेशयम् अर्द्धनारीश्वरं पुण्ये माहेन्द्रे दभिणे गिरौ

கோப்ரதாரத்தில் அவரை மும்முலக நாதன், வரதன்—மேலும் குசேசயன்—என அறிக; புனிதமான தென் மாஹேந்திர மலையில் அர்த்தநாரீஸ்வரராக அறிக।

Verse 11

गोपालमुत्तरे नित्यं महेन्द्रे सोमपीथिनम् वैकुण्ठमपि सह्याद्रौ पारियात्रऽपराजितम्

வடநாட்டில் எப்போதும் கோபாலனை அறிந்து தரிசிக்க வேண்டும்; மகேந்திர மலையில் சோமபீடின்; சஹ்ய மலைத் தொடரில் வைகுண்டம்; பாரியாத்ர மலைவரிசையில் அபராஜிதன்।

Verse 12

कशेरुदेशे देवेशं विश्वरूपं तपोधनम् मलयाद्रौ च सौगन्धिं विन्ध्यपादे सदाशिवम्

In the land of Kaśeru is Deveśa, Viśvarūpa, rich in ascetic power; on the Malaya mountain is Saugandhi; and at the foot of the Vindhya is Sadāśiva.

Verse 13

अवनतिविषये विष्णुं निषधेष्वमरेश्वरम् पाञ्चालिकं च ब्रह्मर्षे पाञ्चालेषु व्यवस्थितम्

{"recitation_mood": "Pilgrimage-narrative, bright and cleansing, ending in quiet peace.", "suggested_raga": "Hamsadhwani", "pace": "medium", "voice_tone": "Clear and descriptive; gentle softening on 'upaśānta' and 'rudraḥ'.", "sound_elements": ["water splash (soft)", "temple bell", "conch (brief)", "tanpura drone", "footsteps on stone ghat"]}

Verse 14

महोदये हयग्रीवं प्रयागे योगशायिनम् स्वयंभुवं मधुवते अयोगन्धिं च पुष्करे

மஹோதயத்தில் ஹயக்ரீவனை அறிய வேண்டும்; பிரயாகத்தில் யோகசாயி; மதுவனத்தில் ஸ்வயம்பூ; புஷ்கரத்தில் அயோகந்தி।

Verse 15

तथैव विप्रप्रवर वाराणस्यां च केशवम् अविमुक्तकमत्रैव लोलश्चात्रैव गीयते

அதேபோல், ஓ பிராமணச் சிறந்தவரே, வாராணசியில் கேசவனை அறிய வேண்டும்; இங்கேயே அவிமுக்தகம் உள்ளது; இங்கேயே லோலாவும் பாடப்பட்டுப் புகழப்படுகிறது।

Verse 16

पद्मायां पद्मकिरणं समुद्रे वडवासुखम् कुमारधारे बाह्लीशं कार्तिकेयं च बर्हिणम्

பத்மா தீர்த்தத்தில் பத்மகிரணன் (தேவன்) உள்ளான்; கடலில் வடவாசுகம் (அக்னி) உள்ளது; குமாரதாரையில் பாஹ்லீசன் உள்ளான்; மேலும் மயூரக்கொடி உடைய கார்த்திகேயனும் (விளங்குகின்றான்).

Verse 20

त्रिणाचिकेतं ब्रह्मर्षे प्रभासे च कपर्दिनम् तथैवात्रापि विख्यातं तृतीयं शशिसेखरम्

ஓ பிரம்மரிஷியே! இங்கே திரிணாசிகேதன் (தேவன்) உள்ளான்; பிரபாசத்தில் கபர்தின் உள்ளான். அதுபோல இங்கேயும் மூன்றாவது ‘சசிசேகரன்’ என்ற பெயரால் புகழ்பெற்றது.

Verse 21

उदये शशिनं सूर्यं ध्रुवं च त्रितयं स्थितम् हेमकूटे हिरण्याक्षं स्कन्दं शरवणे मुने

உதயத்தில் சந்திரன், சூரியன், துருவன்—இந்த மூவரும் அங்கே நிறுவப்பட்டு வழிபடப்படுகின்றனர். ஹேமகூடத்தில் ஹிரண்யாக்ஷன்; முனிவரே, சரவணத்தில் ஸ்கந்தன் விளங்குகின்றான்.

Verse 22

महालये स्मृतं रुद्रमुत्तरेषु कुरुष्वथ पद्मनाभं मुनिश्रेष्ठ सर्वसौख्यप्रदायकम्

மஹாலயத்தில் ருத்ரன் நினைவுகூரப்படுகின்றான். மேலும் வடக்கு குருக்களில், முனிவரே, எல்லாச் சுகங்களையும் அளிப்பவன் பத்மநாபன் விளங்குகின்றான்.

Verse 23

सप्तगोदावरे ब्रह्मन् विख्यातं हाटकेश्वरम् तत्रैव च महाहंसं प्रयागे ऽपि वटेश्वरम्

பிராமணரே, சப்தகோதாவரியில் புகழ்பெற்ற ஹாடகேஸ்வரன் பிரசித்தன். அங்கேயே மஹாஹம்சன்; பிரயாகத்திலும் வடேஸ்வரன் (விளங்குகின்றான்).

Verse 24

शोणे च रुक्मकवचं कुण्डिने घ्राणतर्पणम् भिल्लीवने महायोगं माद्रेषु पुरुषोत्तमम्

{"bhagavata_parallel": "Bhagavata Purana 6 (nāraka descriptions; karma leading to hell) (thematic parallel)", "vishnu_purana_parallel": "Vishnu Purana 2.6 (nāraka and karmic consequences) (thematic parallel)", "ramayana_connection": null, "mahabharata_echo": "Mahabharata 13 (Anushasana Parva) on sexual ethics and consequences (thematic)", "other_puranas": ["Garuda Purana (preta-khanda/naraka-kathana; adultery punishments)", "Agni Purana (nāraka and dharma topics)"], "vedic_reference": null}

Verse 27

कालिञ्जरे नीलकण्ठं सरय्वां शंभुमुत्तमम् हंसयुक्तं महाकोश्यां सर्वपापप्रणाशनम्

காலிஞ்ஜரத்தில் அவர் ‘நீலகண்ட’; சரயூவில் ‘சம்பு’—உத்தமன்; மகாகோசியில் ‘ஹம்ஸயுக்த’ ரூபமாக, எல்லாப் பாவங்களையும் அழிப்பவன்.

Verse 28

गोकर्णे दक्षिणे शर्वं वासुदेवं प्रजामुखे विन्घ्यशृङ्गे महाशैरिं कन्थायां मधुसूदनम्

தென் கோகர்ணத்தில் அவர் ‘சர்வ’; பிரஜாமுகத்தில் ‘வாசுதேவ’; விந்தியச் சிகரங்களில் ‘மஹாசைரி’; கந்தாவில் ‘மதுசூதன’ ஆவார்।

Verse 29

त्रिकूटशिखरे ब्रह्मन् चक्रपाणिनमीश्वरम् लौहदण्डे हृषीकेशं कोसलायां मनोहरम्

ஓ பிராமணரே! திரிகூடச் சிகரத்தில் சக்கரதாரியான ஈச்வரன்; லௌஹதண்டத்தில் ‘ஹ்ருஷீகேசன்’; கோசலாவில் ஆண்டவனின் ‘மனோஹர’ ரூபம் உள்ளது।

Verse 30

महाबाहुं सुराष्ट्रे च नवराष्ट्रे यशोधरम् भूधरं देवकानद्यां महोदायां कुशप्रियम्

சுராஷ்டிரத்தில் அவர் ‘மஹாபாஹு’; நவராஷ்டிரத்தில் ‘யசோதர’; தேவகா நதியில் ‘பூதர’; மகோதாவில் ‘குசப்ரிய’ என அழைக்கப்படுகிறார்।

Verse 31

गोमत्यां छादितगदं शङ्खोद्धारे च शङ्खिनम् सुनेत्रं सैन्धवारण्ये शूरं शूरपुरे स्थितम्

கோமதி நதிக்கரையில் அவர் ‘சாதிதகத’ எனப்படுகிறார்; சங்கோத்தாரத் தலத்தில் ‘சங்கின்’ (சங்கு தாங்கியவர்) ஆவார். சைந்தவ வனத்தில் ‘சுநேத்ர’; சூரபுரத்தில் நிலைபெற்ற ‘சூர’ ஆவார்.

Verse 32

रुद्राख्यं च हरण्वत्यां वीरभद्रं त्रिविष्टपे शङ्कुकर्णं च भीमायां भीमं शालवने विदुः

ஹரண்வதி நதியில் அவர் ‘ருத்ராக்ய’; திரிவிஷ்டபம் (சுவர்க்கலோகம்) இல் ‘வீரபத்ர’; பீமா நதியில் ‘சங்குகர்ண’; சாலவனத்தில் ‘பீம’ என அறிகின்றனர்.

Verse 33

विश्वामित्रं च गदितं कैलासे वृषभध्वजम् महेशं महिलाशैले कामरूपे शशिप्रभम्

கைலாசத்தில் அவர் ‘விச்வாமித்ர’ எனச் சொல்லப்படுகிறார்; மகிலாசைலத்தில் ‘விருஷபத்வஜ’ (காளைச் சின்னக் கொடியுடையவர்); காமரூபத்தில் சந்திரஒளி மிக்க ‘மகேச’ (சசிப்ரப) ஆவார்.

Verse 34

बलभ्यामपि गोमित्रं कटाहे पङ्कजप्रियम् उपेन्द्रं सिंहलद्वीपे शक्राह्वे कुन्दमालिनम्

கடாஹ நாட்டில் அவர் ‘கோமித்ர’—தாமரைப் பிரியன் (பங்கஜப்ரிய); சிம்ஹலத் தீவில் ‘உபேந்திர’; சக்ராஹ்வத்தில் ‘குந்தமாலின்’ எனும் வடிவம் என்று அறிகின்றனர்.

Verse 35

रसातले च विख्यातं सहस्रशिरसं मुने कालाग्निरुद्रं तत्रैव तथान्यं कृत्तिवाससम्

முனிவரே, ரசாதலத்தில் ‘சஹஸ்ரசிரஸ்’ (ஆயிரத் தலைகள் உடையவர்) புகழ்பெற்றவர்; அங்கேயே ‘காலாக்னிருத்ர’ மற்றும் அதுபோல ‘கிருத்திவாசஸ்’ (தோல் ஆடை அணிபவர்) எனும் மற்றொரு வடிவமும் உள்ளது.

Verse 37

तले सहस्रचरणं सहस्रभुजमीश्वरम् सहस्राक्षं परिख्यातं मुसलाकृष्टदानवम्

In (that) Tala is renowned the Lord with a thousand feet, a thousand arms, and a thousand eyes—(the one) who drags down the Dānava with a pestle (musala).

Verse 39

भुवर्लोके च गरुडं स्वर्लोके विष्णुमव्ययम् महर्ल्लोके तथागस्त्यं कपिलं च जने स्थितम्

புவர்லோகத்தில் கருடன்; ஸ்வர்லோகத்தில் அழிவில�Vamana Purana

Verse 43

पद्मनाभं तथा क्रौञ्चे शाल्मले वृषभध्वजम् सहस्रांशुः स्थितः शाके धर्मराट् पुष्करे स्थितः

க்ரௌஞ்சத்வீபத்தில் அவர் ‘பத்மநாப’; சால்மலத்வீபத்தில் ‘வ்ருஷபத்வஜ’; சாகத்வீபத்தில் ‘ஸஹஸ்ராம்ஶு’ என நிலைபெற்றவன்; புஷ்கரத்வீபத்தில் ‘தர்மராட்’ என நிலைபெற்றவன்।

Verse 44

तथा पृथिव्यां ब्रह्मर्षे शालग्रामे स्थितो ऽस्मयहम् सजलस्थलपर्यन्तं चरेषु स्तावरेषु च

அதேபோல், ஓ பிரம்மரிஷியே, பூமியில் நான் சாலக்ராமத்தில் நிலைகொள்கிறேன்; மேலும் நீர்-நில எல்லைவரை, சரமும் ஸ்தாவரமும் அனைத்திலும் நான் வியாபித்துள்ளேன்।

Verse 45

एतानि पुण्यानि ममालयानि ब्रह्मन् पुराणानि सनातनानि धर्मप्रदानीह महौजसानि संकीर्तनीयन्यघनाशनानि

ஓ பிராமணரே, இவை என் புண்ணிய வாசஸ்தலங்கள்—பழமையும் சனாதனமும் உடையவை. இவை இவ்வுலகில் தர்மத்தை அளிக்கின்றன, மஹாதேஜஸ்ஸுடையவை; பாராயணம்/கீர்த்தனம் செய்யத்தக்கவை, பாவநாசகங்கள்।

Verse 47

संकीर्तनात् स्मारणाद् दर्शनाच्च संस्पर्शनादेव च देवतायाः धर्मार्थकामाद्यपवर्गमेव लभन्ति देवा मनुजाः ससाध्याः // 63.46 एतानि तुभ्यं विनिवेदितानि ममालयानीह तपोमयानि उत्तिष्ठ गच्छामि महासुरस्य यज्ञं सुराणां हि हिताय विप्र

அந்தத் தேவதையைச் சங்கீர்த்தனம் செய்வதால், நினைவுகூர்வதால், தரிசிப்பதால், மேலும் வெறும் ஸ்பரிசத்தால்கூட தேவர்கள், மனிதர்கள், சாத்யர்கள் தர்மம், அர்த்தம், காமம் மற்றும் மோட்சத்தையும் பெறுகின்றனர். தவத்தால் உருவான என் இவ்வாசஸ்தலங்கள் உமக்கு இங்கே அறிவிக்கப்பட்டன. எழுந்திரு; ஓ பிராமணரே, தேவர்களின் நலனுக்காக நான் மகாஸுரனின் யாகத்திற்குச் செல்கிறேன்.