Adhyaya 23

இந்த அதிகாரத்தில் ஸ்ரீநாராயணர் மூன்றாம், நான்காம் ஆசிரமங்களான வானப்ரஸ்தம் மற்றும் ஸந்ந்யாசம்/யதி தர்மங்களை விதிப்பூர்வமாக விளக்குகிறார். வானப்ரஸ்தம் மூன்றாம் வாழ்க்கைநிலை என நிறுவி, அதில் நுழைவு நியமங்கள் கூறப்படுகின்றன: மனைவி ஆன்மிகமாக இணங்கினால் உடன் செல்லலாம்; இல்லையெனில் அவளின் பாதுகாப்பு‑பராமரிப்பை ஏற்பாடு செய்து வனவாசம் மேற்கொள்ள வேண்டும். பின்னர் வனத் தவங்கள், அச்சமின்மை‑விழிப்புணர்வு, எளிய தங்குமிடம், பருவ ஒழுக்கங்கள் (கோடையில் வெப்பத் தவம், குளிரில் குளிர்‑சகிப்பு, மழைக்கால நடைமுறைகள்), பட்டை/தோல்/இலை ஆடை, வனப் பழ‑வேர் மற்றும் ரிஷி தானியங்களால் வாழ்வு, உணவு சேகரிப்பு‑சமைப்பு நேர நியமங்கள், அவசியமின்றி பயிர் அன்னம் தவிர்த்தல் ஆகியவை கூறப்படுகின்றன. தண்டம்‑கமண்டலம்‑அக்னிஹோத்ரப் பொருட்கள் பராமரிப்பு, குறைந்த அலங்காரம், தரையில் உறக்கம், இடம்‑காலம்‑உடல் வலிமைக்கு ஏற்ப தவத்தை அமைத்தல் என்பதும் அறிவுறுத்தப்படுகிறது. வானப்ரஸ்தருக்கு நான்கு வகைகள்—ஃபேனப, ஔதும்பர, வாலகில்ய, வைகானஸ—என வகைப்படுத்தி, எத்தனை காலத்திற்குப் பின் ஸந்ந்யாசம் ஏற்கலாம் என்பதற்கான வழிகளும், தீவிர வைராக்யம் இருந்தால் உடனடி துறவையும் அனுமதிக்கப்படுகிறது. பின்னர் யதி தர்மத்தில் குறைந்த ஆடை, ஒழுங்கான பிக்ஷைச் சுற்று, ருசி‑ஆசை விலக்கு, தூய்மை நியமங்கள், தினமும் விஷ்ணு பூஜை, த்வாதசாக்ஷர/அஷ்டாக்ஷர மந்திர ஜபம், பொய்யுரை மற்றும் வாழ்வாதாரக் கதையாடல் விலக்கு, பந்த‑மோக்ஷம் சார்ந்த சாஸ்திரப் பயில், அபரிக்ரஹம் (மடங்களையும் சொத்தெனக் கொள்ளாமை), அகந்தை‑மமதை துறத்தல் ஆகியவை கூறப்படுகின்றன. பெண்சேர்க்கை, செல்வம், அலங்காரம், நறுமணம், புலன் இன்பங்கள் குறித்து கடும் எச்சரிக்கை வழங்கி, காமம், லோபம், ரஸாஸ்வாதம், ஸ்நேகம், மானம், க்ரோதம்—இந்த ஆறு தோஷங்கள் ஸம்ஸாரத்தை உண்டாக்குவன எனத் துறக்கச் சொல்லப்படுகிறது. இறுதியில், பக்தியுடன் ஸ்ரீவிஷ்ணுவைச் சார்ந்து இந்நியமங்களைப் பின்பற்றுவோர் மரணத்தில் விஷ்ணுலோகத்தை அடைவார்கள் என உறுதியாக கூறப்படுகிறது.