Adhyaya 23
Vidyesvara SamhitaAdhyaya 2345 Verses

भस्म–रुद्राक्ष–शिवनाममाहात्म्य (The Greatness of Bhasma, Rudrākṣa, and the Name of Śiva)

இந்த அதிகாரத்தில் ரிஷிகள் சூதரிடம் ‘உத்தம’ மஹாத்மியங்களை விளக்குமாறு வேண்டுகின்றனர்—பஸ்ம மஹாத்மியம், ருத்ராட்ச மஹாத்மியம், சிவநாமத்தின் சுத்திகரிக்கும் வல்லமை. சூதர் இதை உலகநலக் கேள்வி என ஏற்று, ரிஷிகளைத் தூய பரம்பரை காக்கும் காவலர்கள் எனப் புகழ்கிறார். சிவநாமம் உச்சரிக்கும் வாய் நடமாடும் தீர்த்தமாகிறது; எரியும் கரியிலே அழுக்கு ஒட்டாததுபோல் பாவம் பக்தனில் ஒட்டாது எனக் கூறுகிறார். அத்தகைய பக்தனை தரிசிப்பதாலேயே தீர்த்தப் பலன் கிடைக்கும் என்றும் சொல்கிறார். இறுதியில் சிவநாமம்–விபூதி/பஸ்மம்–ருத்ராட்சம் என்ற மும்மையை திரிவேணிக்கு ஒப்பாக உயர்த்தி, ஷைவ அனுஷ்டானம் தொடர்ந்த தீர்த்தயாத்திரையும் இடையறாத பாபக்ஷயமும் என நிறுவுகிறார்।

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूत सूत महाभाग व्यासशिष्य नमोस्तु ते । तदेव व्यासतो ब्रूहि भस्ममाहात्म्यमुत्तमम्

ரிஷிகள் கூறினர்—ஓ சூதா, ஓ மகாபாக்யசாலியான சூதா! வ்யாசரின் சீடனே, உமக்கு நமஸ்காரம். வ்யாசரிடமிருந்து நீர் அறிந்ததுபோலவே, புனித பஸ்மத்தின் உத்தம மஹாத்மியத்தை எமக்குச் சொல்லும்.

Verse 2

तथा रुद्रा क्षमाहात्म्यं नाम माहात्म्यमुत्तमम् । त्रितयं ब्रूहि सुप्रीत्या ममानंदयचेतसम्

அதேபோல், ஓ ருத்ரா, ‘க்ஷமா-மாஹாத்மியம்’ எனப்படும் உன்னத மகிமையை அன்புடன் உரைத்தருள்வாயாக. அந்த மூன்று உயர்ந்த போதனைகளையும் எனக்குச் சொல்லி என் மனத்தை மகிழ்விப்பாயாக।

Verse 3

सूत उवाच । साधुपृष्टं भवद्भिश्च लोकानां हितकारकम् । भवंतो वै महाधन्याः पवित्राः कुलभूषणाः

சூதர் கூறினார்—நீங்கள் கேட்டது மிகச் சிறந்த கேள்வி; அது உலகங்களின் நலனுக்குரியது. நீங்கள் உண்மையிலேயே மிகப் பாக்கியசாலிகள், தூயவர்கள், உங்கள் குலத்தின் அலங்காரங்கள்.

Verse 4

येषां चैव शिवः साक्षाद्दैवतं परमं शुभम् । सदा शिवकथा लोके वल्लभा भवतां सदा

யார்க்கு சிவனே நேரடியாகப் பரம மங்களத் தெய்வமோ, அவர்களுக்கு இவ்வுலகில் சிவகதை எப்போதும் என்றும் இனியதாக நிலைத்திருப்பதாக।

Verse 5

ते धन्याश्च कृतार्थाश्च सफलं देहधारणम् । उद्धृतञ्च कुलं तेषां ये शिवं समुपासते

அவர்கள் நிச்சயமாகப் பாக்கியவான்கள், நிறைவேற்றம் பெற்றவர்கள்; அவர்களின் உடல் தரித்தல் பயனுடையது. பக்தியுடன் சிவபெருமானை வழிபடுவோர் தம் குலத்தையும் உயர்த்துகின்றனர்.

Verse 6

मुखे यस्य शिवनाम सदाशिवशिवेति च । पापानि न स्पृशंत्येव खदिरांगारंकयथा

யாருடைய வாயில் எப்போதும் ‘சிவநாமம்’—‘சதாசிவா, சிவா’—ஒலிக்கிறதோ, அவரை பாவங்கள் அணுகாது; கதீரக் கரியங்காரத்தைப் பிடிக்க இயலாததுபோல்.

Verse 7

श्रीशिवाय नमस्तुभ्यं मुखं व्याहरते यदा । तन्मुखं पावनं तीर्थं सर्वपापविनाशनम्

வாய் “ஸ்ரீசிவாய நமः” என்று உச்சரிக்கும் போது, அந்த வாயே பாவனத் தீர்த்தமாகி எல்லாப் பாவங்களையும் அழிக்கிறது।

Verse 8

तन्मुखञ्च तथा यो वै पश्यतिप्रीतिमान्नरः । तीर्थजन्यं फलं तस्य भवतीति सुनिश्चितम्

பக்தியால் நிறைந்த மனத்துடன் அந்தப் புனித முகத்தை (விஸ்வேஸ்வரரின் தரிசனத்தை) காண்பவன், தீர்த்தயாத்திரைத் தோன்றும் புண்ணியப் பயனை உறுதியாக அடைகிறான்।

Verse 9

यत्र त्रयं सदा तिष्ठेदेतच्छुभतरं द्विजा । तस्य दर्शनमात्रेण वेणीस्नानफलंलभेत्

ஓ இருமுறை பிறந்தவர்களே! இந்த மும்மையும் எங்கு எப்போதும் நிலைத்திருக்கிறதோ, அந்த இடம் மிகச் சுபமானது; அதை மட்டும் கண்டாலே வேணீ-ஸ்நானப் பயன் கிடைக்கும்।

Verse 10

शिवनामविभूतिश्च तथा रुद्रा क्ष एव च । एतत्त्रयं महापुण्यं त्रिवेणीसदृशं स्मृतम्

சிவநாமம், விபூதி, ருத்ராட்சம்—இந்த மும்மை மஹாபுண்ணியமானது; திரிவேணிக்கு ஒப்பானது என்று நினைவுகூரப்படுகிறது।

Verse 11

एतत्त्रयं शरीरे च यस्य तिष्ठति नित्यशः । तस्यैव दर्शनं लोके दुर्लभं पापहारकम्

யாருடைய உடலில் இந்த மும்மை எப்போதும் நிலைத்திருக்கிறதோ, அவரின் தரிசனமே உலகில் அரிது; அது பாவங்களைப் போக்கும்.

Verse 12

तद्दर्शनं यथा वेणी नोभयोरंतरं मनाक् । एवं योनविजानाति सपापिष्ठो न संशयः

வேணியைப் பார்க்கும்போது அதன் இழைகளுக்கிடையில் சிறிதளவும் இடைவெளி தெரியாததுபோல், மிகப் பாவியானவன்—சந்தேகமின்றி—யோனி (காமப் பொருள்) ஒன்றையே காண்கிறான்; அதில் உள்ள உயர்ந்த வேறுபாட்டை உணர இயலாது।

Verse 13

विभूतिर्यस्य नो भाले नांगे रुद्रा क्षधारणम् । नास्ये शिवमयी वाणी तं त्यजेदधमं यथा

நெற்றியில் விபூதி இல்லாதவன், உடலில் ருத்ராட்சம் தரிக்காதவன், வாயில் சிவமயமான வாக்கு இல்லாதவன்—அத்தகைய கீழ்மகனைத் துறக்க வேண்டும்।

Verse 14

शैवं नाम यथा गंगा विभूतिर्यमुना मता । रुद्रा क्षं विधिना प्रोक्ता सर्वपापाविनाशिनी

சைவ நாமம் கங்கையைப் போன்றது; விபூதி யமுனையாகக் கருதப்படுகிறது; விதிப்படி உரைக்கப்பட்ட ருத்ராட்சம் எல்லாப் பாவங்களையும் அழிப்பதாகும்।

Verse 15

शरीरे च त्रयं यस्य तत्फलं चैकतः स्थितम् । एकतो वेणिकायाश्च स्नानजंतुफलं बुधैः

உடலில் சைவச் சின்னங்களின் மூன்றும் உள்ளவருக்கு, அதன் பலன் அனைத்தும் ஒன்றாகச் சேர்ந்து ஒரே பலனாக நிலைகொள்கிறது; அதுபோல நீராடல், சுத்திகரிப்பு முதலியவற்றால் கிடைக்கும் புண்ணியமும் அதிலேயே ஒருமைப்படும் என்று ஞானிகள் கூறுகின்றனர்।

Verse 16

तदेवं तुलितं पूर्वं ब्रह्मणाहितकारिणा । समानं चैव तज्जातं तस्माद्धार्यं सदा बुधैः

இவ்வாறு முன்பு உலகநலன் செய்பவனான பிரம்மா இதை அளந்து ஆராய்ந்தான்; அது சமமான (பலனும் திறனும் உடைய)தாகவே நிரூபிக்கப்பட்டது. ஆகவே ஞானிகள் இதை எப்போதும் தரித்து ஏற்றுக்கொள்ள வேண்டும்।

Verse 17

तद्दिनं हि समारभ्य ब्रह्मविष्ण्वादिभिः सरैः । धार्यते त्रितयं तच्च दर्शनात्पापहारकम्

அந்த நாளிலிருந்து பிரம்மா, விஷ்ணு முதலிய தேவர்கள் இந்த மும்மடங்கு ஷைவ விரதத்தை அணிகின்றனர்; இதன் வெறும் தரிசனமே கூட பாவநாசகமாகும்.

Verse 18

ऋष्य ऊचुः । ईदृशं हि फलं प्रोक्तं नामादित्रितयोद्भवम् । तन्माहात्म्यं विशेषेण वक्तुमर्हसि सुव्रत

ரிஷிகள் கூறினர்—தெய்வ நாமத்தால் தொடங்கும் மும்மையின் மூலம் இத்தகைய பலன் கூறப்பட்டுள்ளது. ஓ சுவ்ரதா, அதன் மகிமையை விசேஷமாக நீர் உரைக்கத் தகுதியுடையீர்.

Verse 19

सूत उवाच । ऋषयो हि महाप्राज्ञाः सच्छैवा ज्ञानिनां वराः । तन्माहात्म्यं हि सद्भक्त्या शृणुतादरतो द्विजाः

சூதர் கூறினார்—ஓ ரிஷிகளே, நீங்கள் மிகுந்த ஞானமுடையோர், உண்மையான சைவர்கள், ஞானிகளில் சிறந்தோர். ஆகவே ஓ த்விஜர்களே, பக்தியுடனும் மரியாதையுடனும் அந்த (சிவத் தத்துவத்தின்) மகிமையை கேளுங்கள்.

Verse 20

सुगूढमपि शास्त्रेषु पुराणेषु श्रुतिष्वपि । भवत्स्नेहान्मया विप्राः प्रकाशः क्रियतेऽधुना

இந்தத் தத்துவம் சாஸ்திரங்களிலும் புராணங்களிலும் ஸ்ருதிகளிலும் மிக ஆழமாக மறைந்துள்ளது; ஆனால் ஓ விப்ரர்களே, உங்கள்மேல் உள்ள அன்பினால் இப்போது அதைத் தெளிவாக வெளிப்படுத்துகிறேன்.

Verse 21

कस्तत्त्रितयमाहात्म्यं संजानाति द्विजोत्तमाः । महेश्वरं विना सर्वं ब्रह्माण्डे सदसत्परम्

ஓ த்விஜோத்தமர்களே, அந்த மும்மையின் மகிமையை உண்மையாக யார் அறிய வல்லார்? ஏனெனில் இந்தப் பிரபஞ்சமெங்கும் மகேஸ்வரனைத் தவிர மற்ற அனைத்தும் சத்-அசத் எனும் பரம லீலை—சார்ந்தது, இறுதியல்ல.

Verse 22

वच्म्यहं नाम माहात्म्यं यथाभक्ति समासतः । शृणुत प्रीतितो विप्राः सर्वपापहरं परम्

இப்போது பக்திக்கேற்ப சுருக்கமாக தெய்வ நாமத்தின் மகிமையைச் சொல்கிறேன்; ஓ விப்ர முனிவர்களே, அன்புடன் கேளுங்கள்—அது உன்னத உபதேசம், எல்லாப் பாவங்களையும் அகற்றுவது।

Verse 23

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां साध्यसाधनखंडेशिवनममाहात्म्यवर्णनोनामत्रयोविंशोऽध्यायः

இவ்வாறு புனித ஸ்ரீசிவ மகாபுராணத்தின் வித்யேஸ்வர ஸம்ஹிதையில், ஸாத்யஸாதன-கண்டத்தில், “சிவநாம மகிமை விளக்கம்” எனும் இருபத்திமூன்றாம் அதிகாரம் நிறைவுற்றது।

Verse 24

पापमूलानि दुःखानि विविधान्यपि शौनक । शिवनामैकनश्यानि नान्यनश्यानि सर्वथा

ஓ ஷௌனகா! பாவமூலமான பலவகைத் துயரங்கள் சிவநாமத்தாலேயே அழிகின்றன; வேறு எந்த வழியாலும் அவை முற்றிலும் அழிவதில்லை।

Verse 25

स वैदिकः स पुण्यात्मा स धन्यस्स बुधो मतः । शिवनामजपासक्तो यो नित्यं भुवि मानव

பூமியில் மனிதர்களில் எவன் தினமும் சிவநாம ஜபத்தில் பற்றுடையவனாக இருக்கிறானோ, அவனே உண்மையான வைதிகன்; அவனே புண்ணியாத்மா; அவனே பாக்கியவன்; அவனே ஞானி எனக் கருதப்படுகிறான்।

Verse 26

भवंति विविधा धर्मास्तेषां सद्यः फलोन्मुखाः । येषां भवति विश्वासः शिवनामजपे मुने

முனிவரே, சிவநாம ஜபத்தில் உறுதியான நம்பிக்கை எழும்வோரின் பலவகை தர்மச் செயல்கள் உடனே பலன் தரும் நோக்கில் திரும்பி விரைவில் பலிக்கின்றன।

Verse 27

पातकानि विनश्यंति यावंति शिवनामतः । भुवि तावंति पापानि क्रियंते न नरैर्मुने

முனிவரே, சிவநாமத்தால் எத்தனை பாவங்கள் அழிகின்றனவோ, அவ்வளவு பாவங்களைப் பூமியில் மனிதர்கள் செய்துகூட இருப்பதில்லை।

Verse 28

ब्रह्महत्यादिपापानां राशीनप्रमितान्मुने । शिवनाम द्रुतं प्रोक्तं नाशयत्यखिलान्नरैः

முனிவரே! பிரம்மஹத்தி முதலான அளவற்ற பாபக் குவியல்களும் மனிதர்க்கு சிவநாம உச்சாரணமாத்திரத்தால் விரைவில் அழிகின்றன.

Verse 29

शिवनामतरीं प्राप्य संसाराब्धिं तरंति ये । संसारमूलपापानि तानि नश्यंत्यसंशयम्

சிவநாமமெனும் படகைப் பெற்றுத் அதில் ஏறுவோர் சம்சாரக் கடலைக் கடக்கின்றனர்; சம்சாரப் பந்தத்தின் மூலப் பாபங்கள் ஐயமின்றி அழிகின்றன.

Verse 30

संसारमूलभूतानां पातकानां महामुने । शिवनामकुठारेण विनाशो जायते ध्रुवम्

மகாமுனிவரே! சம்சாரப் பந்தத்தின் வேரான பாவங்கள் சிவநாமமெனும் கோடாரியால் உறுதியாக அழிகின்றன.

Verse 31

शिवनामामृतं पेयं पापदावानलार्दितैः । पापदावाग्नितप्तानां शांतिस्तेन विना न हि

பாவம் என்னும் காட்டுத்தீயால் துன்புறுவோர் சிவநாம அமுதத்தைப் பருக வேண்டும்; அந்தப் பாவத் தீயால் சுட்டவர்களுக்கு அதின்றி அமைதி இல்லை।

Verse 32

शिवेति नामपीयूषवर्षधारापरिप्लुताः । संसारदवमध्येपि न शोचंति कदाचन

‘சிவ’ என்னும் நாம அமுதமழையின் ஓடைகளால் நனைந்தவர்கள், உலக வாழ்வின் காட்டுத்தீ நடுவிலும் எப்போதும் துயரப்படார்।

Verse 33

शिवनाम्नि महद्भक्तिर्जाता येषां महात्मनाम् । तद्विधानां तु सहसा मुक्तिर्भवति सर्वथा

சிவநாமத்தில் பேர்பக்தி எழுந்த மகாத்மர்கள், அந்தப் புனித விதியை அனுஷ்டிப்பதால் விரைவில் எல்லாவிதத்திலும் முக்தியை அடைகின்றனர்।

Verse 34

अनेकजन्मभिर्येन तपस्तप्तं मुनीश्वर । शिवनाम्नि भवेद्भक्तिः सर्वपापापहारिणी

முனீஸ்வரரே! பல பிறவிகளில் தவம் செய்தவனுக்கே சிவநாமத்தில் எல்லாப் பாவங்களையும் போக்கும் பக்தி உண்டாகிறது।

Verse 35

यस्या साधारणं शंभुनाम्नि भक्तिरखंडिता । तस्यैव मोक्षः सुलभो नान्यस्येति मतिर्मम

என் கருத்தில், சம்புநாமத்தில் சாதாரணமாகக் கூட இடையறாத பக்தி நிலைத்திருப்பவனுக்கே முக்தி எளிது; பிறருக்கு அல்ல।

Verse 36

कृत्वाप्यनेकपापानि शिवनामजपादरः । सर्वपापविनिर्मुक्तो भवत्येव न संशयः

எத்தனை பாவங்கள் செய்திருந்தாலும், சிவநாம ஜபத்தில் பக்தியுடன் ஈடுபடுபவன், ஐயமின்றி எல்லாப் பாவங்களிலிருந்தும் விடுதலை பெறுவான்।

Verse 37

भवंति भस्मसाद्वृक्षा दवदग्धा यथा वने । तथा तावंति दग्धानि पापानि शिवनामतः

காட்டில் காட்டுத்தீயால் எரிந்த மரங்கள் சாம்பலாகிவிடுவது போல, சிவநாமத்தின் மாத்திரப் பெருமையால் பாவங்கள் வேரோடு எரிந்து அழிகின்றன।

Verse 38

यो नित्यं भस्मपूतांगः शिवनामजपादरः । संतरत्येव संसारं सघोरमपि शौनक

ஓ ஷௌனகா, தினமும் பஸ்மத்தால் உடலைப் புனிதப்படுத்தி சிவநாம ஜபத்தில் பக்தியுடன் நிலைத்திருப்பவன், அச்சமூட்டும் சம்சாரத்தையும் நிச்சயமாகக் கடந்து விடுவான்।

Verse 39

ब्रह्मस्वहरणं कृत्वा हत्वापि ब्राह्मणान्बहून् । न लिप्यते नरः पापैः शिवनामजपादरः

பிராமணனின் செல்வத்தை அபகரித்து, பல பிராமணர்களைக் கொன்றிருந்தாலும், சிவநாம ஜபத்தில் ஆழ்ந்த பக்தியுள்ளவன் பாவத்தால் மாசுபடான்।

Verse 40

विलोक्य वेदानखिलाञ्छिवनामजपः परम् । संसारतारणोपाय इति पूर्वैर्विनिश्चितः

அனைத்து வேதங்களையும் ஆராய்ந்து, பழம்பெரும் முனிவர்கள் ‘சிவநாம ஜபமே பரம சாதனை; அதுவே சம்சாரத்தைத் தாண்டும் வழி’ என்று உறுதியாகத் தீர்மானித்தனர்।

Verse 41

किं बहूक्त्या मुनिश्रेष्ठाः श्लोकेनैकेन वच्म्यहम् । शिवनाम्नो महिमानं सर्वपापापहारिणम्

முனிவரேஷ்டர்களே, பல வார்த்தைகள் ஏன்? ஒரே சுலோகத்தில் சிவநாமத்தின் மகிமையைச் சொல்கிறேன்; அது எல்லாப் பாவங்களையும் அகற்றும்.

Verse 42

पापानां हरणे शंभोर्नामः शक्तिर्हि पावनी । शक्नोति पातकं तावत्कर्तुं नापि नरः क्वचित्

பாவங்களை அகற்றுவதற்கு சம்புவின் நாமமே தூய்மையாக்கும் சக்தி. எங்கும் எந்த மனிதனும் அவ்வளவு பெரிய பாதகத்தைச் செய்ய முடியாது; அதை அந்த (தெய்வ நாமம்) சுத்தி செய்ய இயலாததாக.

Verse 43

शिवनामप्रभावेण लेभे सद्गतिमुत्तमाम् । इन्द्र द्युम्ननृपः पूर्वं महापापः पुरामुने

ஓ முனிவரே! சிவநாமத்தின் மகிமையால், முன்பு மகாபாபச் சுமையால் வாடிய இந்திரத்யும்னன் அரசன் பரம உத்தம சத்கதியை அடைந்தான்।

Verse 44

तथा काचिद्द्विजायोषा सौ मुने बहुपापिनी । शिवनामप्रभावेण लेभे सद्गतिमुत्तमाम्

ஓ முனிவரே! அதுபோல பல பாபங்களால் கலங்கிய ஒரு பிராமணப் பெண்ணும் சிவநாமத்தின் பிரபாவத்தால் பரம உத்தம சத்கதியை அடைந்தாள்।

Verse 45

इत्युक्तं वो द्विजश्रेष्ठा नाममाहात्म्यमुत्तमम् । शृणुध्वं भस्ममाहात्म्यं सर्वपावनपावनम्

ஓ த்விஜச்ரேஷ்டர்களே! தெய்வ நாமத்தின் பரம மகிமையை உங்களுக்குச் சொன்னேன்; இப்போது எல்லாப் புனிதங்களையும் புனிதப்படுத்தும் பஸ்மத்தின் மகிமையை கேளுங்கள்।

Frequently Asked Questions

Rather than a single mythic episode, the chapter presents a theological argument for a threefold Śaiva sādhanā—Śiva-nāma, bhasma, and rudrākṣa—asserting their world-benefiting efficacy and their capacity to neutralize pāpa through continual embodied practice.

The “rahasya” is the relocation of pilgrimage into daily life: the devotee’s speech (nāma) sacralizes the body (the mouth becomes tīrtha), while bhasma and rudrākṣa function as portable consecrations that render the practitioner a living confluence (Triveṇī-sadṛśa) of merit.

Śiva is foregrounded primarily as Sadāśiva through the performative potency of his name (e.g., “Sadāśiva, Śiva”), emphasizing the salvific presence of Śiva accessed via nāma rather than via a distinct iconographic avatāra-form in this excerpted portion.